Waarom? Daarom!

'Waarom moet ik twee keer naar de kerk? '

'Daarom'!

'Waarom mag ik geen lange broek aan? '

'Daarom niet!'

'Waarom...? '

'Daarom!'

We kennen dit soort vragen wel.

De antwoorden wellicht ook.

Een aantal van ons heeft langs de weg van deze waarom? -daarom!-pedagogiek een daarom(niet)-leven leren leiden. Of misschien juist ook niet. Bij zeer velen heeft deze pedagogiek de juist niet bedoelde en niet gewenste tegenreactie opgeroepen. Want als je 'daarom' bijvoorbeeld naar de kerk moet 'waarom' zou je dan gaan...?

Kinderen stellen vragen. Dat begint al op de kleuterleeftijd. Ze stellen die vragen thuis en ook op straat. Soms in een volle winkel bij de kassa.

'Waarom heeft die mevrouw zo'n rare jurk aan?'

'Waarom is die meneer zwart?' Je kunt er rood van worden.

Het is een teken van groei en ontwikkeling, als kinderen vragen stellen. Ze gaan steeds meer zien en ontdekken. En willen daarom ook steeds meer weten. Dat is een gezond teken. Als er géén vragen gesteld worden, is dat reden tot zorg. Als wij onze kinderen geen antwoorden zouden geven op hun vragen, dan zouden wij hen in hun groei en ontwikkeling belemmeren.

Nu is het niet altijd even eenvoudig om steeds het goede antwoord te geven. Misschien omdat wij het moeilijk vinden om iets uit te leggen. We zijn in onze antwoorden immers beperkt door de woordenschat en het begripsvermogen van het kind. Of misschien weten we het antwoord zelf niet.

Wanneer het gaat om vragen op het terrein van het geloof, dan kunnen kinderen het ons soms ook erg moeilijk maken. Maar is dat nou zo erg? Dat mag toch gerust? Laat ze maar komen met hun vragen. Aan ons de taak om die vragen te beantwoorden. En als we dat moeilijk vinden, laten we dat dan gewoon zeggen. En als we geen antwoord weten, laten we dat dan ook zeggen. Maar laten we nóóit zeggen: daarom! Of: daarom niet! Zo'n antwoord is geen antwoord.

Als daarom(niet)-antwoorden gegeven worden op waarom-vragen van kinderen wat zit daar eigenlijk achter?

Daar kan een gevoel van machteloosheid en zwakte achter zitten. Zo van: ik snap het zelf ook niet, maar het is altijd zo geweest...

Of een misplaatst autoriteitsgevoel: jij moet oppassen met je vragen - ik vind je brutaal - je hebt maar te doen wat ik zeg en je te houden aan de regels die ik stel.

Of gewoon godsdienstige onverschilligheid: doe niet zo moeilijk en zorg ervoor dat de mensen niet over je praten.

Of boosheid (vuist op tafel) omdat zoon of dochter heeft ontdekt, dat pa of ma geen redelijk antwoord weet te geven.

'Daarom' of 'daarom niet' is het einde van alle tegenspraak: discussie gesloten! Zo'n antwoord duidt op de afwezigheid van het gesprek in het gezin. Ons 'daarom' of 'daarom niet' kan nooit Gods 'daarom' of 'daarom niet' zijn. Want Hij antwoordt zo niet. Wiens gezag is het eigenlijk als wij zo antwoorden?

Het 'daarom (niet)'-antwoord wordt ook wel genuanceerder gegeven:

'Waarom...? '

'Omdat het in de Bijbel staat.'

Of: 'Omdat God het zegt.'

Op zich hoeven deze antwoorden niet verkeerd te zijn. Als we ze maar niet geven om ons er van af te maken. Ze kunnen in laatste instantie een beroep zijn op Hem die het hoogste gezag heeft. Maar we moeten hier wel uiterst voorzichtig in zijn, en deze antwoorden niet geven om ons eigen gezag te onderbouwen. Want dat is een levensgroot gevaar dat ons bedreigt. Wij moeten ervoor oppassen, dat wij niet met de Naam van God en het Woord van God indruk proberen te maken op onze kinderen om ze zo naar onze hand te zetten. We moeten er vooral voor waken, dat we onze eigen mening niet voor de mening van de Heilige Geest houden. Als wij zeggen: 'Het staat in de Bijbel' - staat het er werkelijk? Hebben we dat goed gelezen? Laten we heel de context meespreken? Weten we zeker dat we niets aan de Schrift toedoen? En als wij zeggen: 'God zegt het', of: 'De Heere wil niet dat jij...' - zegt Hij dat werkelijk? Wil Hij dat werkelijk niet? Weten we zeker dat we Zijn Naam niet misbruiken?

We geven niet het beste onderricht en getuigenis, als wij op de vragen van onze kinderen antwoorden in de trant van: 'Daarom (niet)!', 'Omdat het in de Bijbels staat', 'Omdat God het zegt', om ons er vanaf te maken. Zo nemen wij hen niet serieus en onthouden wij hen wat zij juist zo nodig hebben in hun groei naar geestelijke volwassenheid. Zo nemen wij God en Zijn Woord ook niet serieus.

Onze kinderen, onze jongeren, hebben recht op eerlijke antwoorden op hun eerlijke vragen. Misschien dat we kunnen zeggen, dat vroeger - toen het stempel van het Woord meer zichtbaar was in onze samenleving - de sociale structuren min of meer ook als een soort vangnet functioneerden, waardoor het probleem van de kerkverlating niet bestond zoals wij dat nu kennen. Waarmee wij overigens niet willen zeggen, dat het toen allemaal zo ideaal was. We moeten alleen de bewarende en beschermende functie van goede sociale structuren niet onderschatten.

Intussen is er wel erg veel veranderd. De secularisatie en het individualiseringsproces hebben tot gevolg, dat de grondstructuren van onze samenleving aan het veranderen zijn. Was het vroeger al onbestaanbaar om 'daarom' op 'waarom'-vragen te antwoorden, vandaag kan zo'n antwoord gewoon gezien worden als een regelrecht duwtje in de rug van jongeren om hun heil maar elders te gaan zoeken.

Allerlei vanzelfsprekendheden zijii als gevolg van de veranderingen die wij meemaken wel weggevallen. Onze jongeren die de weg van het Woord willen gaan worden - staande in de branding van deze tijd - in toenemende mate gedwongen verantwoording af te leggen van hun doen en laten. En wie dan op het 'waarom' van buitenstaanders alleen maar 'daarom' weet te antwoorden, maakt niet alleen zichzelf goed belachelijk maar die maakt ook het Evangelie tot een aanfluiting. Om 'waarom'-vragen van buitenstaanders te voorkomen kiezen velen voor de (uit)weg van de aanpassing...

Weet u wat onze jongeren nodig hebben? Argumenten! Het christelijke leven is een beargumenteerd leven. Zeggen de woorden 'belijden' en 'getuigen' dat ook niet? Laten wij zo goed mogelijk proberen te antwoorden op hun vragen en ook samen met hen in de Schrift naar antwoorden zoeken, opdat zij zo ook door de Geest geleerd worden bijbelse argumenten in handen krijgen en deze ook als Schriftgeleerden leren hanteren in de ontmoeting en het gesprek met anderen.

Het is van uitermate groot belang, dat wij hierbij eerlijk met de Schrift omgaan, en dat wij de grote en de kleine dingen niet met elkaar verwarren. En ook dat wij consequent zijn, in de zin dat onze antwoorden rijmen op onze levenshouding en levensstijl.

Voor onszelf hebben we het al nodig, dat we veel aan Schriftonderzoek doen. De vragen van onze kinderen, onze jongeren, kunnen ons er extra toe aanzetten, als we het antwoord schuldig moeten blijven en voorlopig moeten zeggen: 'Dat zoek ik op' (en dat is helemaal niet erg). En als we er dan nog niet uitkomen, wellicht is er dan binnen de gemeente ruimte om er met anderen over te praten. Zou de Heilige Geest ook langs deze weg Zijn licht niet willen geven? (Wat kun je zo als ouders gevormd worden door de vragen van je kinderen!) Misschien dat we nu, tenslotte, ook mogen zeggen dat naast deze inspanning waartoe we onszelf steeds moeten aansporen, wij op bepaalde 'waarom'-vragen best ontspannen mogen antwoorden: 'Omdat het in de Bijbel staat'. Want uiteindelijk is en blijft het waar, dat wij juist ook bij vragen die wij niet kunnen beantwoorden - van het Woord willen leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen