Veilig aan Jezus’ hart

Het begint bij leidinggevenden die kinderen niet alleen activiteiten bieden, maar hen ook met zorg en wijsheid geestelijk begeleiden. Dáár begint het mee. Toch gaat het daar in de praktijk ook vaak mis. Goede voorbereiding en begeleiding zijn onmisbaar.

Kenmerken

Wanneer Paulus Timotheüs de opdracht geeft om leidinggevenden in de gemeenten aan te stellen, noemt hij duidelijke kenmerken waar Timotheüs op moet letten: ze moeten sterk staan in de genade, trouw zijn en bekwaam zijn om anderen te onderwijzen (2 Tim. 2:1-2).

Dat begint bij zelf leven uit de genade van Christus en daarin steeds opnieuw gesterkt worden. Dat laatste is nodig, omdat er juist op leidinggevenden veel afkomt. Zonder dat we over het hart kunnen oordelen, moet uit leer en leven blijken dat zij toegewijd christen zijn. Alleen aan mensen die trouw zijn (of ‘geloofwaardig’, ‘betrouwbaar’) mag Timotheüs de taak van het onderwijzen toevertrouwen. De verantwoordelijkheid van het geven van onderwijs moet bij hen veilig zijn.

Daarnaast wil Paulus dat leidinggevenden bekwaam zijn om anderen te onderwijzen. Dat heeft een technische kant – orde houden, verhalen vertellen, gesprekken kunnen voeren – maar ook een geestelijke kant. Het Griekse woord heeft de connotatie van ‘waardig’. Ook mensen met weinig technische gaven kunnen op een eenvoudige en innemende manier aan de kinderen over de Zaligmaker vertellen.

Als een kind

Maar als er zo’n leidinggevende gevonden is, hoe gaat hij of zij dan met kinderen om? De Heere Jezus Zelf geeft daar een richting voor in Mattheüs 18. Terwijl de discipelen discussiëren over wie de belangrijkste is, zet Hij een kind midden tussen hen neer. Zijn eerste les: jullie moeten zelf worden als een kind. Elke keer dat we een kind zien, herinnert dat ons aan dit voorbeeld van Christus.

De Britse predikant Matthew Henry formuleerde het zo: volwassenen moeten óf met kinderen spreken en hen onderwijzen, óf ze aanzien en van hen leren. Dat is de volgende stap. Een kinderwerker ontvangt een kind in de wetenschap dat hij of zij daarmee Christus ontvangt. Dat besef zorgt ervoor dat we op onze hoede zijn dat we dit kind niet ‘ergeren’ (SV) of ‘laten struikelen’ (HSV) (Matth. 18:6).

De gevolgen daarvan zijn namelijk niet te overzien. Christus verwacht dat wij onszelf scherp corrigeren en afwenden van het kwaad. We leven liever zonder hand, dan met een hand die kinderen op zondige wijze beschadigt of verleidt (Matth. 18:8). Hier is maar één gepaste reactie: Christus’ onderwijs ter harte nemen en gehoorzamen.

Persoonlijke ervaringen

Hoe neem je de persoonlijke ervaringen van kinderwerkers serieus mee in de afweging of ze bekwaam zijn om kinderen te onderwijzen? Er valt veel over te zeggen, maar ik sta hier stil bij twee vragen die ik vaak hoor vanuit kerken.

De eerste vraag gaat over leidinggevenden die in hun eigen jeugd beschadigingen hebben opgelopen. Door verwaarlozing, misbruik of andere pijnlijke ervaringen voelen zij zich juist extra gemotiveerd om kinderen van nu iets goeds mee te geven. Maar kan dat ook verantwoord?

Ja, dat kan zeker – maar het vraagt wel om eerlijke reflectie op de motieven. Soms blijkt kinderwerk vooral een manier te zijn om eigen emotionele behoeften te vervullen. In dat geval staat niet het kind, maar de leidinggevende zelf centraal, en is heroverweging nodig.

Maar er zijn ook mensen die, ondanks hun pijn, voldoende evenwicht hebben om het geestelijke én fysieke welzijn van het kind voorop te stellen. Dan kan hun levenservaring juist een waardevolle kracht zijn: ze hebben vaak een extra scherp oog voor wat goed en veilig kinderwerk nodig heeft.

Tweede kans

Een tweede vaak gestelde vraag gaat over mensen die in het verleden grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond. Is er voor hen nog een plek binnen het kinderwerk? Eén ding is duidelijk: de fysieke en emotionele veiligheid van kinderen mag nooit in het geding zijn. Dat betekent dat er geen actuele problemen mogen spelen en dat er volledige openheid en eerlijke reflectie nodig is over wat er in het verleden is gebeurd.

Terughoudendheid blijft verstandig. Een tweede kans betekent niet vanzelf een tweede kans in het kinderwerk. Tegelijk is het waardevol wanneer iemand die van een verkeerde weg is teruggekeerd, zich opnieuw wil inzetten voor de gemeente. De uitdaging is dan om samen – betrokkene en gemeente – een plek te vinden die veilig is en gedragen wordt door de hele gemeenschap.

Geestelijk belang

Veiligheid in de kerk staat volop in de belangstelling. En terecht! De kerk hoort een plek van geborgenheid te zijn, waar mensen zich veilig weten. Elke schending daarvan raakt de kern van wat de kerk is: het lichaam van Christus. Dat maakt veiligheid tot zo’n belangrijk thema: er staan grote geestelijke belangen op het spel.

Regels en protocollen zijn geen doel op zich, maar helpen wel om een omgeving te scheppen waarin kinderen vrij naar Jezus kunnen komen. Jeugdwerkers horen daarbij waakzaam en alert te zijn – niet vanuit wantrouwen of overbezorgdheid, maar juist vanuit het verlangen om nooit een verhindering voor kinderen te zijn om tot Christus te gaan.

Gaat het mis in de kerk, dan is dat heel ernstig. We moeten alles doen om misstanden te voorkomen en uit te bannen. Tegelijk mag dat ons er niet toe verleiden negatief over de kerk te spreken. Want de kerk, ook als zij gebreken kent, blijft de plaats waar het Evangelie klinkt en God mensen ontmoet.

Christus dienen

Regelmatig kom ik de uitspraak tegen dat de kerk zich moet afvragen wiens belang zij eigenlijk dient. Daarmee wordt vaak bedoeld: heb meer oog voor de belangen van slachtoffers. Voor mij is er maar één juist antwoord op die vraag: de kerk dient Christus. Juist daarom is het ondenkbaar dat kinderen zich in de kerk onveilig zouden voelen. Want hier is het Christus Zelf die hen aan Zijn hart drukt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen