Werken aan vertrouwen

Gebed en gesprek

Meningsverschil, onenigheid, verwijdering – het zijn zaken die de kerk helaas niet voorbijgaan. Overal in de wereld steekt het de kop op. In Genesis 3 lukte het de duivel (die benaming kun je ook vertalen met uiteendrijver) om de mens te verwijderen van God. Dat lukt hem tot in de gemeente van Christus aan toe. Opeens begrijp ik de ander niet meer. De collega is een concurrent geworden, de broeder een vijand.

Als zo’n situatie in de kerk zich voordoet, bedekken we dat niet met de mantel der liefde. Dat lost niets op. Wat je onder het vloerkleed veegt, blijft er gewoon liggen. In de kerk gaan we in gebed en in gesprek. Zo pogen we elkaar weer te vinden. Daar hoort soms ook bij dat we vergeving vragen om zo de weg naar een nieuw begin mogelijk te maken.

Patronen op tafel

De eerste vergaderdag van deze synodezitting, vrijdag 14 november, stond eigenlijk in dit teken. De hele ochtend overlegden we in comité, dus achter gesloten deuren. Dat was even nodig. Er waren wat patronen in het kerkproces geslopen die op tafel moesten komen.

Het is namelijk best ingrijpend als je als landelijke kerkelijke vergadering een besluit neemt over financiële afdrachten en er komen bijna tweehonderd bezwaren binnen vanuit kerkelijke gemeenten. Dan ga je op zijn minst twijfelen aan de geldigheid van je besluit en zeker aan de manier waarop dit vanuit de leiding van de kerk bij het grondvlak is terechtgekomen. Het vertrouwen (b) leek weg. Dus: werk aan de winkel. Want het genomen besluit doorduwen zou meer vertrouwen stukmaken dan dat het financieel zou opleveren.

Solidair zijn

Deze overtuiging bracht ons ertoe om het besluit te herroepen. De leiding van de kerk wil nu samen met lokale gemeenten in een kerkbreed gesprek zoeken naar hoe we vanuit vertrouwen en onderlinge verbondenheid meer financieel solidair kunnen zijn met elkaar. Want er moet qua financiën wel wat gebeuren, dat is duidelijk. De huishouding van de kerk moet op dat vlak duurzamer worden.

Het thema ‘Solidair zijn met elkaar’ kwam later weer terug. ’s Middags dachten we in groepjes na over hoe de kerk van de toekomst eruit kan zien. Waar veel gemeenten krimpen, is samenwerking meer dan nodig. Hoe voorkom je dat gemeenten moeten sluiten omdat er te weinig bestuurlijke kracht is? Hoe kunnen gemeenten met elkaar uitdagingen aangaan? Allerlei ideeën kwamen op tafel en deze worden doordacht door een werkgroep. Later zal blijken welk idee het meest haalbaar is.

Scheefgroei

Het college van visitatoren legde aan het einde van de dag verslag af van zijn werkzaamheden. Indrukwekkend om te zien hoe er op betrokken en professionele wijze gezocht wordt naar oplossingen in dreigende conflictsituaties. Jaarlijks worden er in onze kerk gemiddeld pakweg tien predikanten losgemaakt van hun gemeente. Vruchtbaar samenwerken lukt dan niet meer. Ingrijpend voor zowel gemeente, kerkenraad als predikant(sgezin). Ter synode werden vragen gesteld. Ligt het echt altijd aan de dominee zelf? Ook in kerkenraden groeien er dingen scheef en zitten er mensen met bijzondere karaktertrekken. En ja, helaas is het waar: niet alleen dominees zijn eigenwijs.

Hoe kun je in een vroeg stadium scheefgroei opmerken en wie kan dan bijsturen? De classispredikant speelt vaak een belangrijke rol. Hij of zij signaleert dingen en maakt ze bespreekbaar. Regelmatig helpt een goed gesprek. Af en toe is het nodig dat de dominee verkast. Soms is de situatie niet meer te redden. Overal en altijd is alertheid geboden. Kerkbreed is het besef nodig dat we allemaal feilbare mensen zijn en vatbaar voor de invloed van de uiteendrijver. Iedere ambtsdrager dient te beseffen dat een mening nooit canoniek is. We hebben Gods Heilige Geest als Verbinder nodig. Hij verbindt me aan Jezus. Hij maakt me loyaal aan en in Zijn kerk. Hij vormt me en kneedt me zodat de gezindheid van Christus in me groeit.

Oefenplaats

Die gedachte uit Filippenzen 2:5 stond trouwens treffend centraal bij de opening van de synode. Moderamenlid ouderling-kerkelijk werker Leo Blees nam ons daarin mee. Jezus, de Heere van de kerk, zocht niet Zijn eigen belang. Hij gaf Zich helemaal over. Hij vernederde Zichzelf, nam de gestalte van een slaaf aan. De kerk en de synode is de oefenplaats om diezelfde weg te gaan. Opdat in de Naam van Jezus zich elke knie zou buigen.

Slachtofferbeleid onder de loep

Ds. Bertjan van de Lagemaat, voorganger van de Nederlandse Kerk in Londen, opende de tweede vergaderdag van de synode met het morgengebed. Daarna hield hij een korte inleiding over de Nederlandse Kerk in Londen. De kerk is opgericht in 1550 door vluchtelingen die vanwege hun geloof werden vervolgd. De kerk staat in het hart van de City of London en elke zondag vindt er een kerkdienst plaats.

Slachtofferbeleid

Het eerste agendapunt betrof het slachtofferbeleid. Een notitie opgesteld door medewerkers van de dienstenorganisatie vormde het vertrekpunt voor de bespreking. Ds. R.J.K. (Rianne) Veenstra (predikant bij Dienst Justitiële Inrichtingen) was kritisch over de manier waarop de Protestantse Kerk slachtoffers van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag wil ondersteunen. Zo zijn er zorgen over het idee om te werken aan een traject om te komen tot een vorm van herstelbemiddeling. Een te sterke focus daarop kan het eerder gedane commitment aan juridische, financiële en psychologische compensatie overschaduwen.

Meerdere synodeleden onderstreepten haar kritische opmerkingen. Aan het eind van de bespreking werd besloten dat synodeleden ds. Veenstra, ds. H. (Hans) van Solkema en ds. E.J. (Evert-Jan) van Katwijk nauw worden betrokken bij het vervolgproces vanuit de dienstenorganisatie, om erop toe te zien dat eerdere toezeggingen en besluiten van de synode geborgd, en adviezen vanuit de synode meegenomen worden. Hierbij zal ook gebruikgemaakt worden van de expertise van derden, waaronder medewerkers van het SMPR (meldpunt seksueel misbruik in de kerk).

Ambt

Het volgende agendapunt was van geheel andere aard, namelijk voorstellen van het GCKO (Generaal College voor de Kerkorde) over hoe de besluiten over het ambt door de generale synode van juni 2024 ingevoerd kunnen worden in de kerkorde. De synode besloot toen tot het hanteren van drie beroepsprofielen: predikant, pastor en kerkelijk werker. Ds. A.N. (Arjan) van der Wind diende een ordevoorstel in om de punten 2 en 3 van het besluitvoorstel waar het gaat over de kerkelijk werker (bediening of ambt, preekconsent) niet in stemming te brengen. Hier had de synode naar zijn mening eerder al een uitspraak over gedaan. Na een korte discussie werd besloten zijn ordevoorstel mee te nemen bij het uiteindelijke besluitvoorstel. Er werden diverse vragen gesteld door synodeleden en ds. H. (Henk) van den Belt citeerde, met een knipoog naar de dagopening, uit de Christelicke Ordinancien van Marten Micron. Dr. J. (Jaap) van Beelen, lid van het GCKO, beantwoordde de vragen samen met ds. A.P. (Arie) van der Maas, projectleider Woord en Geest. De preses, ds. T. (Trijnie) Bouw, lastte hierna een pauze in om het oorspronkelijke besluitvoorstel aan te passen naar aanleiding van de opmerkingen uit de synode. De kern van het besluitvoorstel werd dat de term ‘Dienaar des Woords’ op twee plaatsen blijft staan in de kerkorde, maar verder de termen ‘predikant’ en ‘predikant-pastor’ gebruikt gaan worden. Een ruime meerderheid van de synode stemde in met het besluitvoorstel. De scriba, ds. C.M.A. (Kees) van Ekris, zegde toe dat er over het opnemen van het begrip ‘ordinatie’ in de kerkorde een verdere bezinning zal plaatsvinden.

Rechts-extremisme

Het laatste agendapunt was ‘Spreken van de kerk’, aan de hand van een gespreksnotitie van de scriba. Verder gaf de scriba een korte terugblik op zijn eerste honderd dagen in deze functie. Hij heeft vijf pijlers voor ogen bij zijn werkzaamheden: theologiseren (gebed en stilte, het geloofsgesprek voeren), organiseren en ontmoeten (organiseren van gesprekstafels), communiceren en opiniëren (gebruikmaken van nieuwe vormen van communiceren), pastor publicas (als kerk aanwezig zijn in de samenleving) en besturen (beleid maken in samenwerking met de synode). Door de classis Noord-Brabant en Limburg en de synode-afgevaardigde uit de Waalse Kerk was in een vorige vergadering opgeroepen tot bezinning over het thema ‘rechts-extremisme’. Van Ekris is hiermee aan de slag gegaan samen met de classisvertegenwoordigers. Hij heeft voorgesteld om met tien, vijftien mensen uit hun netwerk een kleine proef te doen: hoe zou het kerkelijk spreken over rechts-extremisme eruit moeten zien? Het resultaat zal hij in een volgende vergadering delen met de synode.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen