Boekbesprekingen

De bekende priester Tomáš Halík is voorganger van een bergkapel. Voor dit boekje heeft hij de aantekeningen voor de preken die hij in de bergkapel hield omgewerkt tot essays. Die beslaan de periode van advent en Kerst, maar ook de feesten van de heilige familie, Nieuwjaar, Driekoningen en de doop van Jezus.

Voor wie gecharmeerd is van het denken en de theologie van Halík, vormt deze essaybundel een welkome aanvulling op zijn omvangrijke oeuvre. Halík schrijft invoelend, en veel lezers zullen zich ongetwijfeld aangesproken voelen. Vertrouwde thema’s keren terug: het belang van een open kerk, van naastenliefde en van aandacht voor menselijke waardigheid. Met dit boekje wil hij die koers versterken. Tegelijkertijd spaart hij ook nu de ‘fundamentalisten’, ‘traditionalisten’ en zelfs de ‘emotionele gelovigen’ niet.

De titel suggereert dat Kerst een geheimenis is: een werkelijkheid die ondoorgrondelijk blijft en daarom eerbied verdient. Halík sluit aan bij de brede traditie van de kerk, die een viervoudige advent onderscheidt: het eeuwige Woord dat van de Vader uitgaat, de menswording van de Zoon, de komst van Christus in ieder mens en de wederkomst.

Omdat dit boekje over Kerst gaat, staat vooral die tweede komst centraal. Opvallend genoeg krijgt juist dit unieke gebeuren in de tijd weinig scherp profiel. Volgens Halík heeft de incarnatie wel degelijk onze menselijke situatie veranderd: voortaan is “ieder mens, louter door mens te zijn, al op een bepaalde manier met God in aanraking gekomen”. En: “als God Zelf mens wil zijn, moet het mens-zijn dus wel iets geweldigs zijn”. Dat staat ver af van bijvoorbeeld Noordmans, die benadrukte dat de menswording niet bedoeld is om de hoed voor de mens af te nemen, maar om hem te verlossen.

Bij Halík leidt de menswording tot een vermenselijking van de wereld: de kerk moet zich daarom richten op de incarnatie van het geloof in de cultuur, de kern van evangelisatie. Het gaat hem om de “inculturatie van het christendom” in de wereld. In dit alles zit bij Halík een duidelijke centrifugale beweging van Christus naar wat ik maar de humaniora noem. Daardoor krijgt bijvoorbeeld de aanbidding van God en van Christus relatief weinig gestalte. Dankbaarheid aan God bestaat vooral in het besef dat ik niet zelf God ben en mijn bestaan als gave ontvang. Maar in het ‘Ere zij de Vader en de Zoon en de Heilige Geest’ is God Zelf juist het eerste en voornaamste object van de aandacht.

Een sympathiek boekje van een geliefde auteur, met hier en daar bijzonder treffende passages. Of het de lezer daadwerkelijk dichter bij het geheim van Kerst brengt, zal ieder echter anders beoordelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen