Belofte en bevel

Aan het begin van het nieuwe kalenderjaar gedenken wij tijdens de jaarlijkse predikantencontio de dienaren van het Woord die in het afgelopen jaar overleden zijn. Onder hen valt deze keer ook de naam van Willem Verboom. Dat roept bij mij veel op. Ik was bij hem lange tijd vicaris. Hij toonde zich een betrokken en liefdevolle leermeester, en meer dan dat: een geestelijk vader. Bovendien gaf hij in theologisch opzicht helder leiding. Ik weet dat velen deze ervaring met mij delen. Hij vormde ons met zijn rotsvaste vertrouwen dat de Heere Zijn werk – en Zijn kerk – nooit zal loslaten. Daarnaast missen we ook andere predikanten, die ieder op eigen wijze stem hebben gegeven aan het gereformeerd belijden, als vurige getuigen van Jezus Christus.

Deze wat persoonlijke mijmering brengt mij bij Jozua. Hij was gevormd als dienaar van Mozes. In Jozua en Kaleb was de Heilige Geest. Jozua leunde op het voorbeeld van Mozes. Mozes was op de berg geweest, waar hij God zag van aangezicht tot aangezicht. Een man Gods op eenzame hoogte. De Heere sprak met hem zoals met een vriend. Dat geestelijke niveau is later nooit meer teruggekomen. Jozua blijft in de schaduw van Mozes.

Onzekere toekomst

Jozua staat er nu alleen voor, zonder ruggensteun van Mozes. Dat is meer dan alleen een persoonlijke kwestie. Het typeert een kantelende tijd in het leven van Gods volk. Dat geldt ook voor ons als Gereformeerde Bond. Na ruim 25 jaar dr. ir. J. van der Graaf en 25 jaar P.J. Vergunst zal het anders zijn. Dat geldt de hele kerk. In deze jaren gaan grote groepen predikanten met emeritaat. Bij de begrafenis van Willem Verboom en van anderen is het alsof een tijdperk voorbij is. Wij voelen aan dat er geestelijke rijkdom wegvalt. Dat laat zich niet gemakkelijk repareren. Hoelang zal de huidige gedaante van de kerk in Nederland nog bestaan? Wij beleven kantelende tijden. De toekomst van het predikantschap is onzeker.

Onze situatie is totaal anders dan die van Jozua. Toch overvalt ons hetzelfde gevoel: dat er iets wegvloeit wat niet meer zal terugkomen. Iets van vreze des Heeren, van diep inzicht, van nabijheid met God.

Sta op

Onze mijmering wordt doorbroken door het spreken van God. Jozua krijgt een opdracht: Sta op! Leid dit volk het beloofde land in. Wees moedig en sterk! Er gaat inderdaad een nieuwe fase beginnen.

Daarbij past een nieuwe opdracht. Een roeping. Niet de ontwikkelingen regeren, Christus regeert. U hebt niet ontvangen een geest van vreesachtigheid, maar van kracht en liefde en bezonnenheid. Sta op! Want Christus is opgestaan, en Hij zal over u lichten.

Continuïteit

Bij alle verschil is er ook voortgang, continuïteit. Die is niet gegeven met personen. De Heere zegt niet tegen Jozua dat hij een kloon van Mozes moet worden. Je wordt niet geroepen om een illustere voorganger te imiteren. In een nieuwe tijd komt er een nieuwe roeping – en die staat op jouw naam. Je moet niet leunen op Mozes, maar op God. Tegelijk moet Jozua wel gaan in het spoor van Mozes. Zoals er staat: overeenkomstig heel de wet die Mozes u geboden heeft. Word gesterkt in de genade die in Christus Jezus is. Hoe werkt dat? Wat u van mij gehoord hebt, bewaar dat als een pand, en vertrouw het toe aan een volgende generatie. Wisseling van personen mag geen wisseling van koers worden. De continuïteit is verankerd in Gods trouw. Tijden kantelen, het Woord van God niet. Hij spreekt. Ook tot Jozua spreekt Hij. Dat mag wel een wonder heten.

Verbond

De Heere heeft veertig jaar lang het volk door de woestijn geleid. Zij hebben Hem getart en getest. Dat bracht hen onder Zijn oordeel. Hij had alle reden om er een eind aan te maken. Dat geldt niet minder voor de christelijke kerk in Nederland. Ook wij moeten door het oordeel heen. Hoogmoed moet gebroken worden. En toch kan de Heere Zijn volk niet uit Zijn hart krijgen. Zijn verkiezing is onberouwelijk. Hij heeft dit land beloofd aan de vaderen.

Jozua is gehoorzaam. Hij zegt tegen het volk: De Heere heeft het land beloofd aan Mozes, met een eed. Hij zal jullie dit land geven. Sta op! Trek de Jordaan over! Wij hebben de Heere leren kennen als onze God, Die wegen baant waar geen wegen zijn – desnoods dwars door de Schelfzee.

Ik ben met u

In Jozua 1 lezen we niets over gaven of kwaliteiten van Jozua. Daar doet de Heere geen beroep op. Na Mozes kan het volk verder, niet vanwege Jozua, maar door de kracht van Gods belofte: Ik zal met je zijn, zoals Ik met Mozes was. Ik met u – Immanuel. God met ons. Sterk en moedig zijn? Dat brengen wij niet op. Maar Christus zei: “Heb goede moed, Ik heb de wereld overwonnen.” Daarom kan Johannes schrijven dat ons geloof de wereld overwint. Ook in een nieuwe situatie, ook in de eenentwintigste eeuw.

Gehoorzaamheid

Die belofte – Ik ben met u – is onlosmakelijk verbonden met een bevel. Het is zaak dat wij ook met Hém zijn. Moedig in de wereld staan is een geschenk dat ontstaat door nauwlettend te handelen overeenkomstig heel de wet (Thora). Aan Mozes is af te lezen dat het nauw luistert. Mozes kwam het beloofde land niet in, vanwege zijn ongehoorzaamheid. De belofte – Ik ben met u – is niet een blanco cheque. Het zal blijken waar te zijn wanneer wij daadwerkelijk gehoorzaam zijn, de wereld in trekken, het Evangelie verkondigen en mensen leren om alles te doen wat Christus ons heeft geboden. Niet afwijken naar links of naar rechts. Koers houden door Gods heilige Naam hoog te houden. Dag en nacht overdenken wat geschreven staat. Zonder gehoorzaamheid aan de Thora gaat het verkeerd met de kerk, ook met dat deel van de kerk dat zichzelf als orthodox beschouwt. Door beproeving heen ontvangen we genade om staande te blijven in de dag van het kwaad.

Alles

In Jozua 1:1-9 staat zeven keer het Hebreeuwse woordje kol. Dat betekent: al, alles, het geheel. Gods belofte is nooit half waar. Daarom kan gehoorzaamheid ook niet half zijn. Je wordt gegrepen.

Héél het volk moet de Jordaan oversteken, alle twaalf stammen. Gods verbond is niet beperkt tot een groep. Het gaat om heel Israël. Je roeping betreft heel de kerk.

En ook: heel het land dat Ik gezworen heb te geven. Alle plaatsen waar je je voetzolen neerzet, zal Ik aan je geven. Alles. In elke tijd, onder alle omstandigheden, onder elke nieuwe tijdgeest. En: heel de wet. Alles wat daarin geschreven staat. Niet alleen wat je ligt. Niet volgens een keuzemenu. Je kunt niet selectief winkelen in de Bijbel.

Het woordje kol zet de toon in het leven met God. God vertrouwen is een totaalpakket, niet iets wat je ernaast doet. Het is sterven en opstaan. Je roeping gehoorzamen is omvattend, het verandert je totale bestaan. Dat komt doordat de HEERE heilig is. Hij is niet regionaal of cultureel beperkt. Hij is de Schepper van hemel en aarde. Hij omvat de kosmos. Hij regeert de totale geschiedenis. Wie in dienst van Christus wordt geroepen, stapt binnen in iets groots. Je ontvangt een nieuwe wereldvisie. De kerk is geen sekte. De daden van God zijn niet in een uithoek geschied. Het is nergens voor nodig dat je je zou generen voor het Evangelie.

Uitzicht

Wat is er van Jozua geworden? En van het volk dat uitgeleid werd uit Egypte? Heel de geschiedenis van Israël getuigt van ontrouw. De hang naar afgoden lijkt onuitroeibaar. Alles roept om Christus. Hij is de Enige die voluit gehoorzaam is geweest aan Zijn roeping. Hij heeft de wet in alles (kol) volbracht. Moed en kracht komen van Hem, Die om onzentwil zwak is geworden. Hij is het Hoofd van het verbond. Door Zijn hand gaat Gods eeuwige raad gelukkend voort.

Alleen door Hem zal Israël, en mét Israël de volken, eenmaal binnengaan in het beloofde land. Tot die tijd zijn wij ontheemden, pelgrims, een volk onderweg, elke generatie opnieuw geroepen mensen, en gehouden aan het Woord van God. Sta op! Ga heen! Verkondig alle volken dat Jezus Christus de Heere is. En leer hun Gods geboden onderhouden. Dan zul je de kracht ervaren van Zijn belofte: en Ik zal met u zijn, al (kol) de dagen. Ook deze dagen, ook dit jaar, ook in de volgende generatie. Tot aan de voleinding van de wereld.

Dit artikel is het openingswoord van de tweedaagse predikantencontio, dat ds. Verhoeven woensdag 7 januari uitsprak voor collega-predikanten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen