Muziek

Muziek als verkondiging

Kerkmusicus Hugo Distler (1908-1942) heeft mij altijd gefascineerd vanwege zijn innerlijke gedrevenheid om de serieuze kerkmuziek op een verantwoorde manier te vernieuwen en te bevorderen. Hoewel hij meer dan 83 jaar geleden op tragische wijze het slachtoffer werd van het toenmalige naziregime in Duitsland, blijft zijn betekenis voor de kerkmuziek – in het bijzonder binnen de Evangelisch-Lutherse Kerk in Duitsland, maar ook in ons eigen land – tot op de dag van vandaag van groot belang.

Meeliftend op de beweging van herbronning en de hernieuwde oriëntatie op de muziek en theologie uit de vroeg-reformatorische tijd, reageerde Distler op de vaak overdreven emotionaliteit van de negentiende-eeuwse romantici. Hij vond zijn inspiratie in de muziek van Bach en diens voorgangers. Volgens Hugo Distler moest kerkmuziek opnieuw verkondiging worden: helder, levendig en doordrongen van dezelfde geest als bij de componisten uit de eerste generaties na Luther; met Heinrich Schütz als zijn grote voorbeeld.

Nieuwe aandacht

Het is dan ook niet verwonderlijk dat er van tijd tot tijd – onder meer via cd-opnamen – opnieuw aandacht wordt besteed aan het gedachtegoed van Hugo Distler. Zo verscheen onlangs een bijzonder aanbevelenswaardige cd: Hugo Distler – Kleine Sing- und Spielmusik, uitgevoerd door Maria den Hertog (mezzo sopraan), Dierick Aartsen (tenor), Timon van Velzen (bariton), Arwen Bouw (viool), Jaël Vuijk (viool), Tom Moonen (altviool), Gade Heeres (cello) en Cees-Willem van Vliet (orgel, piano, klave cimbel en dirigent). De opnamen vonden plaats bij het fraaie Bätz-orgel in de lutherse kerk van Amersfoort.

Ongeveer de helft van deze cd is gewijd aan Distlers 30 Spielstücke für die Kleinorgel, die hij in 1937-1938 componeerde met het oog op de herwaardering van het orgel als huiselijk muziekinstrument. Zijn eigen, op neobarokke klankconcepties gebaseerde huisorgel vormde de inspiratiebron voor deze verzameling korte stukken – een soort modern Orgelbüchlein – met vormen als toccata, canon, chaconne, bicinium en diverse liedvormen. Distler wilde hiermee het orgel opnieuw een volwaardige plaats geven tussen de andere instrumenten.

Een bijzonder hoogtepunt op de cd is het koraal ‘Vom Himmel hoch, da komm ich her’, dat in deze uitvoering een prachtige, bezinnende glans krijgt.

Naziregime

Al met al is dit een waardige Distler-cd die mij diep heeft geboeid en die met recht een klankdocument genoemd mag worden van een componist die, ondanks de druk van het naziregime, zijn eigen muzikale weg bleef volgen; tot in de moeilijke laatste periode van zijn leven.

De uitvoerende musici verdienen alle lof voor hun betrokken en verfijnde vertolkingen. De opbrengst van deze cd komt ten goede aan de instandhouding van het Bätz-orgel in de lutherse kerk van Amersfoort.

Tot slot zij vermeld dat de uitgave niet alleen fraai is vormgegeven, maar ook vergezeld gaat van een informatief tekstboekje met toelichtingen en prachtige foto’s.

De cd is te bestellen via de Lutherse Kerk in Amersfoort.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen