Onze Belijdenis.

III.

Niet om de H. Schrift te verdringen, maar integendeel om de H. Schrift te beschermen en te bewaren voor allerlei willekeurige uitlegging, dus juist om de leer der H. Schrift te bevestigen hebben wij een kerkelijke belijdenis noodig.

Wanneer we nog niet alle kerkelijk bewustzijn verloren hebben en we zijn nog niet verward in den strik van hen, die alle kerkelijk leven „prikkeldraad" uit den Booze achten en die in het individualisme de hoogste vroomheid zien, zullen we dat gevoelen en verstaan.

Ten allen tijde heeft dan ook de Kerk des Heeren een belijdenis of liever belijdenissen gehad, waarin zij uitdrukking gaf aan haar gemeenschappelijk geloof.

Zoo is er een belijdenis, die nog altijd het gemeengoed is van de gansche Christenheid, de band waardoor, hoe ook in menig ander opzicht gescheiden, al wat op den naam van Christelijke Kerk aanspraak maakt, zich nog verbonden gevoelt. Het is de z.g n. apostolische geloofsbelijdenis, die reeds ontstaan is in het begin van de twee- de eeuw onzer jaartelling. Deze apostolische geloofsbelijdenis, die iedere Christelijke gemeente elken rustdag nog aflegt als zij onder de bediening des Woords samenkomt, is een samenvatting van de hoofdwaarheden der Schrift. Zij vormen als 't ware de grondzuilen van de Kerk des Heeren van den nieuwen dag.

Aan de korte opsomming van deze waarheden, die in het allernauwste verband staan met het leerstuk der heilige Drieëenheid, had de Kerk des Heeren voorloopig genoeg. Maar toen straks allerlei ketterijen opkwamen, die inzonderheid dit leerstuk der Drieëenheid zochten te vervalschen, moest de apostolische geloofsbelijdenis wat breeder uiteengezet worden en kwamen o. m. de belijdenis van het concilie te Nicea en de z.g.n. geloofsbelijdenis van Athanasius tot stand.

In deze belijdenisschriften sprak de Kerk des Heeren inzonderheid uit wat zij geloofde van de Drieëenheid en met name wat zij geloofde van Christus, den tweeden Persoon van het Goddelijk Wezen.

Wat dunkt u van den Christus? Dat was de vraag, die inzonderheid in de eerste eeuwen onzer jaartelling telkens weer in nieuwe vormen aan de orde kwam, en ook al zijn er later velerlei kleine geschillen bijgekomen, dat was en dat bleef toch de vraag, die zich in kerk-en dogmengeschiedenis telkens weer als de allesbeheerschende vraag naar voren drong.

In den diepsten grond was dat ook de vraag, die in het begin der 16e eeuw den stoot tot de reformatie gegeven heeft. We zullen daar nu niet in den breede op ingaan, maar gij hebt wel gehoord van het diepe verval, waarin de Katholieke Kerk van die dagen was weggezonken, en gij weet het dat Lulher toen het instrument in Gods hand is geweest om het kwaad van de Roomsche Kerk tot in den wortel aan te grijpen. Luther was de man die het stuk van de rechtvaardigmaking door het geloof, een stuk dat zoo in het allernauwste verband staat met het werk van den Tweeden Persoon, weer in al zijn schoonheid heeft voorgesteld. En wat door Lather was begonnen heeft Calvijn straks niet alleen voortgezet, maar ook aangevuld.

Het is u immers bekend dat Calvijn achter de genade Gods, die in de schuldvergiffenis openbaar wordt, de souvereiniteit\ an het Oneindige Wezen Gods heeft aanschouwd. En die souvereiniteit Gods bracht hem tot deze vraag: hoe komt God aan Zijn eer? hoe zal de Heere niet slechts in de zaligheid van Zijn volk, maar op ieder terrein ook van dit aardsche leven verheerlijkt worden?

Het spreekt wel vanzelf dat de groote ommekeer van denkbeelden, die er in die dagen der Hervorming had plaatsgehad, ook noodwendig verandering moest brengen in de belijdenis, waarin men uitdrukking placht te geven aan zijn gemeenschappelijk geloof. Thans was het gebleken dat er over de voornaamste stukken der leer groot verschil van gevoelen bestond, en het was noodig dat ieder zichzelven rekenschap gaf en zijn gevoelens toetste aan den eenigen regel des geloofs, die ons in de Heilige Schrift gegeven is.

Zelfs Rome's Kerk heeft daartoe in die dagen een algemeen concilie, een groote vergadering gehouden, bekend onder den naam van Concilie van Trenthe, dat met tusschenpoozen geduurd heeft van 1545—1563. Op dat Concilie werden verschillende leerstukken, o. a. het leerstuk van het vagevuur, van de zeven sacramenten, van de transsubstantiatie, van het Avondmaal onder één bestanddeel, van de aflaat, enz., kerkelijk gesanctioneerd en als onherroepelijke Kerkleer vastgesteld.

Voor dien tijd had de Luthersche Kerk zich reeds uitgesproken omtrent haar geloof." Het was nl. op den rijksdag te Augsburg, gehouden in het jaar 1530, dat een door Melanchton opgestelde belijdenis, die bestond uit een voorrede, 21 artikelen over de leer en 7 artikelen over de misbruiken, voorgelezen en vastgesteld werd. Later werd deze belijdenis vervangen door de z.g.n. Formula Concordia, een verzameling van belijdenisschriften, die in het jaar 1580 plechtig als de belijdenis der Luthersche Kerk werd afgekondigd.

Maar niet slechts de Roomsche en Luthersche Kerken, ook de Kerk die meer bezield was met den geest van Calvijn, moest zich uitspreken over de leer. En gij gevoelt wel dat we nu na een ietwat breede inleiding, genaderd zijn aan het onderwerp, dat we boven deze artikelenreeks hebben gezet en dat we nader aangeduid hebben als „onze Belijdenis."

Immers hier in Nederland was het niet zoozeer de Luthersche als wel de Calvinistische geest, die grooten invloed op de gemeente des Heeren uitoefende. En vandaar dat dan oök de belijdenis, waarin straks de Kerk des Heeren in ons vaderland zich uitsprak, geheel op Calvinistische leest was geschoeid.

„Onze Belijdenis", daar bedoelen we dus mee datgene, wat door de Kerk van Nedeiland als goddelijke Waarheid en dus als leer der Kerk erkend en beleden werd.

En nu is het u waarschijnlijk niet onbekend dat gij deze belijdenis kunt opvatten in breederen en in engeren zin.

In breederen zin kunt gij onder „onze Belijdenis" verstaan de drie Formulieren van Eenigheid, die in 1619 op de bekende Synode van Dordrecht zijn vastgesteld als te zijn de leer onzer Kerk.

Maar in engeren zin kunt gij onder „onze Belijdenis" verstaan een dezer drie, nl. de 37 artikelen van de Nederlandsche Geloofsbelijdenis, waarvan eerst de oorsprong en daarna de inhoud door ons behandeld zal worden.

{Wordt vervolgd.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen