Uit de Pers.

Uit de Nieuwe Rotterd. Courant van Zaterdag 31 Dec. '10 nemen we een stukje over, door vrijzinnige hand geschreven en blufferig gesteld — waarbij enkele rechtzettingen niet overbodig zouden zijn — dat we voor 't oogenblik eenvoudig hier afschrijven om het te laten lezen door velen onzer en allen toe te roepen: wees nu gewaarschuwd! gewaarschuwd door de stem van den vijand!

't Stukje, dat handelt over het succes, en den groei van de modernen, luidt aldus:

«Onderwijl heeft door Dordt en den Helder het Protestantsche confessionalisme de massa tegen zich in 't harnas gejaagd, en de voortgaande stembusoverwinningen der modernen in de Ned. Herv. Kerk hebben het met angstvizioenen van de toekomst vervuld.

Modernisme en vrijzinnigheid zijn dan nu inderdaad ook te duchten tegenstanders geworden, nu ze eindelijk èn ten slotte zijn gaan inzien de onontbeerlijkheid van publiciteit en organisatie. Nu de onderlinge naijver der kerkgenootschappen is verdwenen en de Protestantenbond gemeenschappelijk met het Centraal Comité van Vrijzinnige Hervormden de modernen in de volkskerk ten strijde heeft geroepen, zullen de overwinningen te Dordt en te Zutfen niet alleen blijven staan, maar zal de strijd in de hoofdstad, door prof. Eerdmans zoo kloek ingeluid, zeker ook eenmaal ten gunste der vrijzinnigen worden beslist. Wanneer modernen, evangelischen en ethischen samengaan, — al mogen ze zich dan al niet zooals ds. Beversluis wil, in elkaar oplossen, — zijn de dagen van de confessioneele heerschappij geteld. Vooral als de godsdienstige propaganda onder 't materialisme blijft veldwinnen zooals tot nu toe, en godsdienstigbelangstellenden zich organiseeren in hun kerkgenootschap. Ongetwijfeld zullen de openlucht-bijeenkomsten, die in 't afgeloopen jaar in Noord-Holland, Friesland en Groningen zulk een succes hebben gehad, daartoe veel hebben bijgedragen, en worden mede de vruchten geoogst van de colportage-geschriften die door den Protestantenbond onder alle groepcn van 't volk zijn verspreid geworden.

Alles saamgenomen is 1910 voor 't vrijzinnig Christendom een tijdperk geweest, waarop met dank en voldoening kan worden teruggezien."

Over dezelfde zaak schrijft ook Ds. Janssen, Chr. Geref. predikant te Leiden, in „De Wekker."

Ook dit nemen we over — zonder aanteekeningen — om het in onze kringen voor te leggen met de raadgeving: laat er van liggen wat niet waar is, maar neem toch ter harte het véle wat wél waar is.

Wat wij uitknippen uit „De Wekker" luidt dan aldus:

Prof Eerdmans is de man van de jongere modernen en hij beseft de hooge beteekenis van de Herv. Kerk voor het moderne beginsel. Daarom gaat van hem de actie uit die een herleving van het kerkelijk bewustzijn onder de modernen bedoelt en de kerk weer tot middelpunt van de moderne beweging maakt. De vrucht van deze actie wordt dan ook naar alle zijden openbaar. Dordrecht ligt nog versch in het geheugen, 't Was een onweerslag bij helderen hemel, de overwinning die het modernisme daar behaalde. Ontzetting en schrik in de gelederen der orthodoxen, die al droomden van een toekomst waarin geen modernen meer binnen de landpalen der Herv. Kerk zouden gevonden worden. Maar het bleef bij Dordrecht niet. Straks volgde Zutphen en zijn onze inlichtingen juist dan staat het ook te Amsterdam op het punt dat de modernen althans in het kieskollege de meerderheid weer zullen krijgen. En dat prikkelt natuurlijk het modernisme tot verhoogde krachtsinspanning. Prof. Eerdmans houdt op tal van plaatsen lezingen die niet anders bedoelen dan de modernen weer op de kerk en hare beteekenis te wijzen en als zoodanig de modernen aan te sporen uit het passieve in het actieve over te gaan en zich weer te doen gelden bij de verschillende verkiezingen. De tijden zijn daartoe gunstig. Want de orthodoxie in de Herv. Kerk heeft op dit oogenblik wel een numerieke meerderheid, maar des ondanks is zij met lamheid geslagen. Zij vermag hoegenaamd niets tot stand te brengen, omdat de orthodoxie in de Herv. Kerk een door en door individualistisch kenmerk draagt. Het is geen groote dicht aaneengesloten partij die een gemeenschappelijk program van beginselen heeft, die geleid wordt door eminente mannen naar een vaststaand en welomschreven doel. De partij van de orthodoxen is 'geen dicht aaneengesloten phalanx, maar 't zijn partijtjes, altemaal kleine partijtjes, die inplaats van gezamenlijk front té maken tegen den gemeenschappelijken vijand, het modernisme, elkander bestrijden en belagen, en alzoo de krachten niet tegen den vijand aanwenden maar helaas in onderlingen partijstrijd verteren. Geen droever schouwspel dan de orthodoxie in de Herv. kerk. Mannen die het volkomen met elkander eens moesten zijn en hetizelfde bedoelen, staan lijnrecht tegen elkander over en bedoelen niet zelden het tegenover gestelde. Daar zouden uit plaatselijke verhoudingen mij van nabij bekend, de meest zonderlinge staaltjes aan te voeren zijn van de hopelooze verdeeldheid der orthodoxen. En zoolang de orthodoxie onder den ban van »het individualisme» ligt zal zij nimmer in staat of bij machte zijn iets goeds voor de kerk tot stand te brengen.

En dan nog iets. Welke vruchten heeft de orthodoxe beweging in de Herv. Kerk nu opgeworpen voor de kerk zelf. Is de toestand ook maar in eenig opzicht verbeterd.? In geen enkel. Trots de Synode dit is en de meerderheid in de Besturen geheel aan de zijden der orthodoxen is, woekert het kwaad straffeloos voort, wordt allerlei evangelie in de Herv. Kerk gepredikt en bestaan er toestanden die ten hemel schreien.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen