Van de Leestafel

Staatsbestuur eti Staatspartijen door N. Oosterbaan. f 0.90.

Bij de Uitgevers Oosterbaan en Le Cointre te Goes is dit boek van 119 blz. uitgekomen. Royaal formaat en keurig uitgevoerd, 't Is een boek om ons in te lichten hoe ons land geregeerd wordt, hoe een wet tot stand komt, welke Staatspartijen er zijn enz. enz.

Een aardig boek. Voor zelfstudie ingericht. Voor Jongelingsvereenigingen aan te bevelen.

B.v. om wat te weten van de staatspartijen. De heer Oosterbaan zegt daarvan: »Zoodra een volk tot politieke ontwikkeling komt, zoodra het gaat meespreken in de regeling van 's lands zaken, komen de staatkundige partijen als van zelf op. We moeten het optreden van de politieke partijen dan ook niet beschouwen als een symptoon van ziekte, maar als een uiting van gezond volksleven. De hoogste ontwikkeling van Athene valt in den tijd, toen het staatkundig leven zich het krachtigst openbaarde. Slechts dan ontstaat ernstig gevaar voor de nationale eenheid, wanneer partijbelangen niet meer parallel loopen met die der natie in haar geheel. Athene's roemrijke republiek is hierdoor bezweken en ook onze vaderlandsche geschiedenis meldt daurvan in de 2e heltt der 18e eeuw de gevolgen, die onzen ondergang hebben veroorzaakt.

Voor 1848 had men in ons land, gelijk bijna overal elders, in hoofdzaak slechts twee partijen, die der conservatieven en der liberalen. Wel had reeds Groen van Prinsterer, voornamelijk na 1830 zijn stem doen hooren en' tegenover beide groepen positie gekozen, maar Groen was »een veldheer zonder leger.«

De eigenlijke strijd ging tusschen conservatieven en liberalen.

De liberalen, onder de energieke leiding van Thorbecke, triomfeerden in en door de grondwetsherziening van 1848. In meer dan éen ministerie na '48 gaven ze den toon aan. De oude conservatieve partij zag zich gaandeweg meer van haar invloed beroofd.

Het is in ons land in hoofdzaak de schoolstrijd geweest, welke vooral na 1857 en 1878 in heftigheid toenam, waardoor de scheidingslijn der politieke partijen verduidelijkt werd.

De partijen der roomsch-katholieken en der antirevolutionairen, welke in de neutrale school eene bedreiging zagen voor het Christelijke element in de opvoeding, werden door dien strijd nader totelkander gebracht.

De Liberale Unie, in 1884. opgericht, organiseerde een deel der liberalen op eigen program. Toen in de Liberale Unie over het vraagstuk der Kiesrecht uitbreiding in 1901 ernstige gedeeldheid ontstond, scheidde de groep der vrijzinnig-democraten zich van haar af. Zoo was de éene groote liberale partij in drie groepen uiteengevallen: de oud-liberalen, welke zich later de vrij-liberalen hebben genoemd, de unieliberalen en de vrijzinnig-democraten.

Ook de sociaal-democratische arbeiderspartij, in 1894 gesticht, maakte voortdurend vorderingen, voornamelijk onder de mannen van vrijzinnige richting. De anti-revolutionaire partij, welke tot 1895 haar eenheid had weten te bewaren, zag ook tengevolge van den strijd om het kiesrecht, een deel.harer geestverwanten van zich verwijderen, die in de Christelijk historische Unie thans hun organisatie vinden. Naast deze hoofdgroepen heeft men nog de Christen-democraten (1905) en de Nationaal-historischen (1904) welke geen vertegenwoordigers hunner richting in het parlement hebben. Ze trachten bij de stembus nu eens de schaal naar links, dan weer naar rechts te doen doorslaan."

Wil men weten hoe een wet de reis naar het Staatsblad maakt, dan kan men blz. 72 en v. opslaan enz. enz.

Een boek dus, nog eens, aan te bevelen voor allen die op politiek terrein wat op de hoogte willen komen. En dus iets voor onze Jongelingsvereenigingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen