Staat en Maatschappij.

Een Departement van Onderwijs.

Sinds de laatste twintig jaren breidt de Overheidszorg zich dermate uit, dat er haast geen terrein meer aan te wijzen is, waar de regeering geene bemoeienis heeft.

Het vrijzinnige beginsel van de vijftiger jaren in de vorige eeuw: van het „laat maar waaien", ingegeven door de gedachte, dat de Overheid zich met het maatschappelijk leven niet heeft in te laten, is omgeslagen in een zucht, om zich van regeeringswege met alles te bemoeien, zoo zelfs, dat tegenwoordig voor het particulier initiatief zoo goed als geen plaats is.

Tot in de kleinste bijzonderheden heeft de Overheid alles voor te schrijven en alles te regelen.

Dat het in die omstandigheden .voor een Kabinet bijna niet doenlijk meer is, om zijn taak naar behooren te verrichten, spreekt daarbij van zelf.

De zaken loopen ten slotte over den kop.

Reeds in 1906 heeft men getracht, om door het instellen van een nieuw Departement een betere regeling der werkzaamheden te verkrijgen : een gedeelte van den gewonen arbeid van den Minister van Binnenlandsche Zaken werd met de werkzaamheden van enkele afdeelingen van het Departement van Waterstaat vereenigd en onder leiding gebracht van een nieuwen titiularis, die als Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel in het Ministerie-de Meester werd opgenomen. Bij die gelegenheid werden de bureaux, welke aan het Departement van. Binnenlandsche Zaken met den tak van dienst van den. „Arbeid" belast waren, naar het Departement van Landbouw overgebracht.

Werd de Minister van Binnenlandsche Zaken door dien maatregel in zijne werkzaamheden zeer verlicht, de toenemende zorg voor allerlei zaken, die Overheidsbemoeiing noodzakelijk maken, doet bij vernieuwing de vraag rijzen, of eigenlijk het Departement van Binnenlandsche Zaken weer niet opnieuw een aderlating moet ondergaan, en of het in verband daarmede niet wenschelijk zou zijn b.v. het Onderwijs in al zijn vertakkingen in een eigen Departement onder te brengen.

Op het oogenblik komt, en dit is niet te verwonderen, het onderwijs in het gedrang. Het ontbreekt den Minister van Binnenlandsche Zaken vaak aan den tijd, om zijn volle aandacht aan deze belangrijke zaak te wijden. Ter zake van de onderwijswetgeving is eene bedenkelijke stilstand ingetreden; het belangrijk rapport van de inéénschakèlingscommissie ligt op het Departement, zonder dat er schijnbaar iets gedaan wordt, om de gewichtige voorstellen dier Commissie in wetsotwerpen te belichamen.

Ook van de zoozeer gewenschte voortschrijding van het beginsel van gelijkstelling van het Bijzonder met het Openbaar onderwijs, komt niets. De tijd ontbreekt den Minister .ten eenenmale, om in die richting iets te doen en wat er nog gedaan wordt, bestaat uit werk dat vluchtig bezien en niet voldoende overwogen is

Al deze omstandigheden wijzen op de noodzakelijkheid, om door instelling van een Departement van Onderwijs de ontwikkeling van het onderwijs te bevorderen.

Welk een grooten omvang het terrein van het onderwijs reeds inneemt, blijkt uit de groote uitbreiding die deze materie beslaat. Naast het Hooger-, Middelbaar-en Lager Onderwijs, vragen de middelbare technische scholen-, de ambachts-en teekenscholen, de industriescholen en de vakscholen de aandacht der regeering. Voegt men daarbij dat het schooltoezicht, de opleiding der onderwijzers, het bewaarschoolonderwijs enz. steeds meer van de belangstelling van de Overheid gaan vorderen, dan blijkt uit dit alles, dat het geen weeldeartikel zijn zou, zoo het Onderwijs in een eigen Departement werd ondergebracht.

Het treffen van zulk een maatregel moge voor het oogenblik nog uitgesteld worden, op den duur zal de regeering tot de instelling van een Departement van Onderwijs moeten overgaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen