Uit de Brievenbus.

SARDIS, 20 December 1911.

Waarde Vriend.

Gij vraagt mij iets te schrijven over de Ëthischen, maar mijn waarde, weet het wél, dat het gemakkelijker is die vraag te doen dan er een goed antwoord op te geven.

Want de Ethischen zijn wonderlijke menschen.

Ten eerste zijn er veel, die niet tot „de Ethischen" gerekend willen worden, die toch wel ethisch zijn. Ze willen niet onder dak gebracht worden bij een partij of groep of richting. Ze willen christen heeten ; méér niet ook niet minder.

En wat de moeilijkheid grooter maakt is dit: als je over de Ethische leer wil gaan spreken, dan zeggen de Ethischen: we hebben geen afgeronde leer of belijdenis; de letter dood — de Geest maakt levend.

En daarom geen geloofsbelijdenis, maar geloofsleven!

Waarbij de grootste moeilijkheid dan nog achteraan komt, daar de Ethischen u zeggen, als gij over dat geloofsleven wilt spreken, dat gij geen formules, geen dogma's, geen leerstellingen enz. enz. moogt gebruiken, 't moet leven, alles leven zijn, geen woorden, maar leven!

En nu, mijn waarde-, probeer dat nu maar eens, als gewoon mensch, om te spreken zonder woorden, om te theologiseeren zonder formules, dogma's of leerstellingen. 'k Zet het u om het te doen!

De Ethischen zelf doen het. Dikwijls heel mooi en boeiend. In mooien vorm, in een sierlijke rede of knappe lezing.

Maar als men de doekjes er af wikkelt en ge zoekt naar 't geen u gepresenteerd is geworden, dan vindt ge .... niets.

En als ge dan den ethische aankijkt en zegt: wat nu? , waarom geeft ge mij leege doeken?

Dan is het: voor een ethische is het onmogelijk om onder woorden te brengen, wat we gelooven. Daarvoor gaat het te hoog. Daarvoor is het te religieus. Daarvoor is het te groot.

't Is leven — en geen woorden!!...

En dan ben je nog even ver als bij 't begin. Maar — zoo zult ge zeggen, de naam „ethisch" beteekent toch wat. En die naam zal dan toch wel uitdrukken wat de ethischen willen zijn?

't Is waar, die naam beteekent wat.

En een ethisch domine schreef enkele weken geleden (ik laat dus een ethische zelf aan 't woord, op 't oogenblik „het woord Ethisch beteekent zedelijk Een Ethische legt dus den nadruk op het zedelijk karakter der waarheid en in verband daarmede op het Christelijke leven."

Ootmoedig buigt de Ethische het hoofd bij de woorden: „zonder heiligmaking zal niemand den Heer zien!"

Ieder weet hoezeer de leer der genade maar al te vaak tot zorgeloosheid en goddeloosheid aanleiding geeft.

Tegenover de leerheiligheid van een dood geloof plaatst de ethische richting daarom den eisch, dat er harmonie moet wezen tusschen leer en leven."

Ik zie uw gezicht al betrekken ; eri gij zegt: ; willen de ethischen dat? is dat het specifiek, ethische? dat er geen zorgeloos en goddeloos', leven geleid mag worden door de geloovigen ? ' Maar dat willen de gereformeerden toch ook!'. Die antwoorden met den ouden Hieidelbergeir op de vraag: „waarom wordt gij een , christen genoemd? " met deze woorden: omdat ik door het geloof een lidmaat van Christi is en alzoo aan Zijne zalving deelachtig ben; opdat ik Zijnen Naam bekenne en mij zelven tot een levend dankoffer hem offere en met een vrij en goed geweten in dit leven tegen de zonde en den duivel strijde en hier namaals in eeuwigheid met hem over alle schepselen regeere. (Zondag 12, antw. 32.)

En met denzelfden gereformeerden Catechismus antwoordt de gereformeerde op de vraag : „wat verstaat gij door de gemeenschap der heiligen? " met déze woorden: „eerstelijk, dat alle en elk geloovige, als lidmaten, aan den Heere Christus en aan al Zijne schatten en gaven gemeenschap hebben; ten andere, dat elk zich moet schuldig weten, zijne gaven ten nutte en tot zaligheid der andere lidmaten, gewillig en met vreugde aan te leggen." (Zondag 21). En om met de 24ste Zondagsafdeeling nog eens te spreken, daar staat: „maar maakt deze leer geen zorgelooze en goddelooze menschen? " — waarop het gereformeerde antwoord is: „ neen zij want het is onmogelijk, dat, zoo" wie Christus door een waarachtig geloof ingeplant is, niet zou voortbrengen vruchten der dankbaarheid."

Waarbij we dan art. 24 van de Ned. Gel. belijdenis zouden willen aanhalen, waar o.a. staat: wij gelooven, dat dit waarachtig geloof, in den mensch gewrocht zijnde, door het gehoor van het Woord Gods en de werking des H. Geestes, hem wederbaart en maakt tot een nieuwen mensch en doet hem leven in een nieuw leven en maakt hem vrij van de slavernij der zonde. Daarom is .het onmogelijk dat dit rechtvaardig makend geloof ledig zij in den mensch; aangezien wij niet spreken van een ijdel geloof, maar van zulk een, hetwelk de Schrift (Gal. 5:6) noemt een geloof, dat door de liefde werkt; dat den mensch beweegt, om zich te oefenen in die werken, die God in Zijn Woord geboden heeft.

Zoo .ziet ge, mijn vriend, dat de gereformeerden niets van een „leerheiligheid van een dood geloof willen hebben, zooals die ethisch domine schreef.

Maar nu zal het maar de vraag zijn of de ethischen weten hoe de „harmonie' tusschen leer en leven" is bij een waarachtig Christen. Die kon in de leer wel eens wat verschillen met den ethische.

En daar komt het leven ook anders te staan. Vanwege de harmonie" tusschen die twee! Maar hierover misschien de volgende week. Met groet en heilbede

t.t.FORTUNATUS

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen