Van de Leestafel.

Die wat meeleeft met onze Herv. Kerk en de brochures van Dr. Kromsigt gelezen heeft, die weet reeds, voor deze brochure gelezen te hebben, wat er in staat.

Dat wil zeggen: niet wat aangaat de woorden, maar wat aangaat de zaken, die er in genoemd worden.

Te meer waar deze brochure zoo'n sprekenden titel heeft.

Jammer dat de titel niet is »in hunne verderfelijke strekking voor Kerk en Volk.« Want zooals de titel nu is, beantwoordt hij althans niet aan den inhoud en den toon van het boekske en had Dr. Kromsigt hem dus of moeten wijzigen, óf, — het boekske anders moeten stellen.

Over dat laatste zal Dr. Kromsigt wel niet denken! Hij kan dat niet veranderen.

't Gaat hier om zijn troetelkind: de éene Volksschool en de éene Volkskerk, alsof we in de 16de of 17de eeuw nog waren.

De Staat moet éen School bouwen, een School onderhouden, éen School voor heel de natie. De Christelijke Staatsschool dan.

En binnen de grenzen van Nederland éen Kerk, door den Staat erkend, door den Staat gesteund, door den Staat beschermd. De Volkskerk, de Nationale Kerk. En alle andere Kerken uitgeroeid!

Dat is Dr. Kromsigt. Een schaduw van Dr. Vos.

Niet gevoelend in. banden van staatsabsolutisme gevangen te zijn.

En wee — driewerf wee! over degenen die de School en de Kerk een andere postie willen geven. • 't Gaat immers om «de eenheid der natie.«

Maar... wreed geweld van de historie!

We denken aan Dr. Vos, den vader van de Vereeniging voor Christelijk Volksonderwijs. Of althans degene, die het kind van Malcomesius ten doop hield.

Indien Dr. Vos nog leefde had hij déze week te Utrecht uit den mond van den heer P. Oosterlee en uit het stilzwijgen van de vergadering en uit de redeneeringen van de debaters kunnen hooren, dat men ook in de Vereeniging voor Christelijk Volksonderwijs voorstaat: de vrije School voor heel de natie.

Eenvoudig omdat men de dingen op z'n rechte plaats komt zetten. ,

Ook moet de oplossing niet worden aangenomen die een halve eeuw geleden begeerlijk scheen aan velen, die het wel meenden met het Christelijk geloof. Daarop geldt nog steeds het antwoord van Jhr. Lohman, die 't onchristelijke van een Staatskerk ver­foeide en elke regeeringsbemoeiing voor het Christelijke geloof versteenend achtte. »Nergens nestelt zich het ongeloof gemakkelijker dan in éen Kerk, die met de regeering in verbinding staat« — werd op de vergadering van Christelijk Volksonderwijs gezegd.

En ook: »vervolgens moet in de practijk iets gezien worden van wat maar al te dikwijls reine theorie is gebleven: »de School aan de ouders.» De vrijheid mag geen ijdele klank zijn. De uitspraak «Christendom is vrijheid* moet eens worden aangedurfd.

Dat werd zoo fijntjes gezegd door den heer Oosterlee. Gelijk nog veel méér. En men beaamde het.

Leg daar nu Dr. Kromsigts brochure naast.

En gij gevoelt: »de idee moet nog wortel schieten, dat de Staat niet is een «Madchen für alles* en dat de uitspraak: «Christendom is vrijheid» nog moet worden aangedurfd.

Wij verlangen niet naar een openbare School met een Christelijk tintje.

Ons hart hangt niet aan een openbare Kerk voor héél het volk.

We gelooven niets — in dien zin —van een z.g. n. éénheid der natie.

In den geloove hopen we op een Gereformeerde Kerk, met een gereformeerde belijdenis en een gereformeerde kerkeorde, die, levend onder het regiment van haar verheerlijkten Koning Jezus Christus, als een lelie mag geuren tusschen de doornen.

Och, geloofden we het maar, dat Christus' Kerk, beperkt tusschen de grenzen harer belijdenis, op den zegen van haar Koning rekenen mag en dan, haar deur sluitend voor allen, die in belijdenis met haar verschillen, haar vensteren zal kunnen openen, zoo wijd mogelijk, waardoor het licht van Gods Woord, dat op den kandelaar staat, naar buiten zal uitstralen en zijn tinten zal spreiden op al wat menschelijk is in het leven van volk en natie.

Geloofden wij het maar....

En leerden we maar meer volharden bij dat ideaal...

Dan zou niet meer de oplossing worden aangenomen, die bij velen nog zoo begeerlijk schijnt en door Dr. Kromsigt nog weer eens verdedigd is.

»0m de betoovering te breken, waarbinnen 't staatsabsolutisme de geesten gevangen houdt, is maar éen middel werkelijk afdoende: de prediking van Hem, Wien alleen toekomt alle macht in hemel en op aarde« — zei de heer Oosterlee.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen