Ingezonden.

Geachte Redactie.

't Begint wat stiller te worden. De benoeming van Dr. A. Noordtzij, lid van de Gereformeerde Kerk te Kampen, heeft heel wat stof opgejaagd.

Tot mijn blijdschap was men het er vrijwel over eens, dat de regeering wettig gehandeld had en niemand zei: hoe komt de regeering er toe zoo'n ongeschikt man te benoemen.

Dus de hoofdzaak was in orde. Toch heeft men der regeering, d. i. in dit geval niet der Koningin, maar den raadslieden van de Kroon, allerlei leelijke dingen gezegd. De een noemde die keuze eene anomalie  de'andere sprak van een dwaasheid; een derde vond het brutaal van de regeering (niet van de Koningin immers, want zij regeert niet? ) en zeer velen achten het een klap in het aangezicht van de Herv. Kerk, eene achterstelling, eene verwaarloozing van hare belangen enz, enz.

Er werden waarlijk brutale, dwaze, en «anomalische« dingen gezegd, door menschen, die de regeering prijzen, als ze dingen doet overeenkomstig hunne begeerten.

De Synode moest de kerkelijke Hoogleeraren commandeeren Utrecht te verlaten (alsof dat zoo maar in de gauwigheid ging) en er moesten uit heel de kerk petities gaan naar de Synode en desnoods verzoek om deze benoeming ongedaan te maken.

Zelfs waren er heeren zoo gedienstig om de Synode reeds voor te zeggen in een adres, wat zij zoo wat had uit te spreken.

't Was eene Juni-beweging, een onweer gelijk, dat de zomer inluidde.

't Werd u "geel en.; .. bruin" voor oogen, totdat ge eindelijk nog «stichtelijke» saamvatting kreegt van confessioneele bezwaren.

't Begint stiller te worden.

Waarom was die drukte toch? Toen de regeering (d. i. wèl de Koningin!) op advies van Dr. Kuyper een modern professor in de Theologie benoemde te Leiden, hoordet ge heel weinig (d. w. z. de heer Bentveld en Mr. J, Schokking gaven hunne afkeuring te kennen; daarbij bleef het), zoo weinig, dat die afkeuring zelfs aan Ds. Stigter is ontgaan, dewijl hij in de «Kerkelijke Courant» en de «Gereformeerde Kerk», als antwoord op de vraag: Waarom bij vorige  benoeming geen alarm geblazen, niet antwoordt: dat is geschied, doch : beter laat, dan niet. 't Is dus de »Waarheidsvriend« niet kwalijk te nemen, als hij generaliseert: waar zelfs Ds. Stigter, de schrijver van eene Confessioneele Kerkgeschiedenis, het protest dier beide heeren scheen te zijn ontgaan.

(Die moderne professor in de Theologie was geen lid der Herv. Kerk, zelfs geen Nederlander.)

Toen voor korten tijd in de literarische faculteit — doch voorn, voor theologen — uit een tweetal. Dr, Wensinck en Dr, A. Noordtzij, de eerste werd benoemd, die wel zeer kundig moet zijn, doch van het geloof zijner vaderen is afgevallen — helaas! —, zweeg men in 't publiek en, naar ik hoor, zag Dr. Pijper, Hoogleeraar in Leiden, zijn begeerte vervuld.

Nu de Theologische faculteit een nominatie opmaakt en er in die faculteit ook een man met een Geuzenkop zit«, nu moet die man — ik weet niet, dat hij 't gedaan heeft — niet naar zijn beginsel handelen eu voor zijn overtuiging uitkomen; en de heer Minister moest niet den tweede van een vorig tal van Leiden nemen, maar zich in moeite brengen door een leerstoel in Amsterdam vacant te maken; nu mochten alle heeren het hunne zoeken, alleen de Gereformeerden niet; deze laatsten moeten «stille partij« zijn en geen doorgang zoeken voor hun beginsel; en de daad der Koningin, pardon van den heer Minister, och, neen, die van de theol. faculteit, neen! die van prof. Van Leeuwen en prof. Visscher wellicht, neen! van ja, van wie? , ., die daad moest, als brutaal en dwaas op de kaak gesteld.

Waarom was die drukte? Prof. Lake was geen Hollander, evenmin als de echtgenoote van prof. A. Noordtzij; Prof. L. en Prof. N. geen leden van de Herv. Kerk.

Neen, maar Prof. N. is lid van de aan de Ned. Herv. Kerk meest vijandige groep onder de Gereformeerden in deze landen, van een kerkgroep — zeg scheurkerk — die principieel, op kerkrechtelijk terrein, staat tegenover de Bestuursregeling der Herv. Kerk en meent misschien ook, dat de Herv. Kerk niet is. eene verbasterde; maar eene valsche Kerk.

Als hij dit oordeelde, dunkt mij, had hij bedankt; of zoo niet dit, heeft hij zich streng op wetenschappelijk standpunt geplaatst en nuttig begeeren te zijn voor de a.s. leeraren der Herv. Kerk, voor dé wetenschap en alzoo voor de natie.

Als Dr. N. zóó kerkistisch was als b.v. Ds. Stigter en Mr. Van Laar, zou hij dwaas hebben gehandeld en mij komt het voor, dat die aanneming waarborgt, dat hij zich niet in 't hoofd zet propaganda voor zijn separatie-beginsel te maken, doch hooger staat dan velen.

Wat was 't geval... Daar waren heeren, die meenden geschikte candidaten te hebben voor de ledige plaats van Prof. Valeton; die geschikten (zelfs in den laatsten tijd op den voorgrond geschoven) werden door de Theol. faculteit niet op de voordracht geplaatst, of althans niet benoemd door de Koningin. Teleurstelling maakt soms wat bitter; later bekomt dat wel.

Als de regeering nu maar eens, voor Groningen b.v. aan Dr (neen, ik noem geen namen) .... denkt, dan wordt er licht een pleister voor sommigen op de wonde gelegd.

Maar als nu eens van achteren bleek, dat hoogstwaarschijnlijk een Amsterdamsch professor ware benoemd, indien hij maar meer tractement had kunnen krijgen, en Utrecht hem minder schadelijk was, dan heeft — behalve hoogere beginselen en leiding in deze zaak — een enkele honderd gulden of wat aan tractements-vermindering voor een geleerde heel de Kritische en ethische(? ) en confessioneele predikantenpartij op de been gebracht tegen de benoeming van een kundig man, die wat kerkrechtelijke beginselen aangaat tegenover ons staat, doch voor zijn vakken berekend en overigens met de Hervormden, de Geref. Belijdenis is toegedaan. Dat hij niet aangenaam is aan mannen, die wel in de Herv. Kerk dienen, doch van hare belijdenis afkeerig zijn en de doorwerking dier belijdenis vreezen, spreekt van zelf.

Ik eindig en ben met u belangstellend in de aanklacht van Dr. F. Gheel Gildemeester tegen Dr. Kuyper, Of zou die practische dominé ook in die zaak wat oppervlakkig en haastig gesproken hebben ?

Hoogachtend,

Uwe dw, ,

J.S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen