Staat en Maatschppij.

Dwingelandij.

Het blijkt in den laatsten tijd telkens hoe noodzakelijk het is, dat de Rijkswetgever ten aanzien van meerdere punten van gemeentebeleid bepaalde voorschriften gaat geven. Zooals het tot nu toeging b.v. met het al of niet verleenen van vergunning tot het houden van collecten, het verkoopen langs den openbaren weg van eenig artikel ten behoeve van een liefdadig doel, het organiseeren van optochten met muziek op Zondag enz., gaat het  eenvoudig niet meer.

Het is met al deze aangelegenheden geworden: „zooveel hoofden, zooveel zinnen." Kan de burgemeester zich met het beginsel der zaak, waarvoor men toestemming vraagt, vereenigen, dan wordt de vergunning verleend. Is het hoofd der politie van tegenovergesteld gevoelen, dan wordt het verzoek afgewezen.

Deze gang van zaken is niet te dulden en vooral niet door ons christenvolk, dat meestentijds van zulk optreden van het hoofd der gemeente de dupe wordt.

Het is toch bekend hoe er gemeenten zijn waarin het verboden wordt om ten behoeve der „Uniecollecte" lang*"de huizen rond te gaan. De burgemeester is nu eenmaal tegenstander van het Christelijk onderwijs en daarom wordt het houden der collecte verboden. Met den verkoop van het „Oranjebloempje" op 31 Augustus stond het niet anders. Niet in één enkele plattelandsgemeente, maar in gemeente aan gemeente werd de vergunning tot den verkoop geweigerd. Als men geen heiden is, dan is men clericaal, zoo werd geredeneerd en voor clericale zaken behooren geen gelden verzameld te worden, ziedaar de korte motiveering der weigering.

Intusschen gaal men van die zijde wèl voort, om dat deel van het volk, dat prijs stelt op een rustige viering van den Zondag, te ergeren, door aan allerlei corporaties voor onderscheidene belangen, als „ algemeen kiesrecht", „acht-uren-arbeidsdag" enz, vergunning te verleenen op Zondag met ontrolde banieren en met muziek de straten der gemeente rond te trekken.

Die toestemming, zoo meenen de vrijzinnige burgemeesters, kan men aan socialisten en anarchisten niet weigeren, wil men den naam van „liberaal" burgemeester zijn niet verspelen.

Zoo maakt men onderscheid tusschen het eene deel der bevolking en het andere.

Men schenkt aan al wat links staat een privilegie, terwijl men de belangen van rechts negeert.

En nu dit meer en meer het standpunt gaat worden dat de tegenwoordige burgemeester inneemt, is het tijd geworden dat de Rijkswetgever aan die dwingelandij een einde maakt.

Een merkwaardig advies.

Een kerkvoogd eener Herv. Gemeente en lid der Christ. Hist, partij, die in het nummer van 21 September in De Nederlander onder de letters T. K. teekent, is het rechte spoor in de politiek kwijt geraakt. Hij gaat onder vrees en zorg gebukt en stelt zich menigmaal de vraag, hoe hij in 1913 zal moeten stemmen en of door hem mag worden medegeholpen, om de coalitie te bestendigen. Voorts kwam bij den kerkvoogd — zooals hij schrijft — „de gedachte op of het niet wenschelijk zou zijn, dat kerkvoogden en andere waardigheidsbekleeders in de Kerk, 't zij ze „rechts" of „links" staan, een vergadering hielden en maatregelen beraamden ten einde alle pogingen om de Herv. Kerk te ondermijnen, op de rechte wijze tegen te gaan."

De oorzaken nu, die vrees en zorg bij den bestuurder der kerkelijke goederen wekken en die hem waarschijnlijk vele benauwde oogenblikken zullen veroorzaken, zijn drieërlei:10. de voorstellen, welke de Staatscommissie voor Grondwetsherziening heeft gedaan inzake de „Rijkstractementen", voorstellen welke het sectarisme zullen doen bloeien en op ontbinding der Hervormde Kerk aansturen; 20. de benoeming, dwars tegen alle oppositie (!) in, van den heer Noordtzij te Utrecht; en 30. het streven en werken van den „Gereformeerden Bond" in onze Kerk. Vooral de laatste reden, welke den kerkvoogd slapelooze nachten bezorgt, lijkt ons merkwaardig genoeg om er even bij stil te staan.

Alhoewel onze goede kerkvoogd zijn adres niet vermeldt en ons dus in het duister laat in welke gemeente van ons vaderland hij de zorg voor de kerk heeft te dragen, zou het ons toch verwonderen als de klacht niet uit Friesland kwam. Onlangs vergaderden de Friezen twee dagen achtereen te Leeuwarden, eerst in de jaarvergadering van de Chr. Hist. Unie, toen de Grondwetsherziening plus de Utrechtsche benoeming aan de orde waren en daarna in de vergadering van de Confessioneele Vereeniging, in welke vergadering door een predikant uit Groningen eens duchtig van leer werd getrokken tegen den Gereformeerden Bond. Na een tweetal dagen zulke droeve betoogen over den ondergang der N. H. K. gehoord te hebben, kunnen we ons begrijpen, dat de kerkvoogd in vrees en zorg naar huis is gekeerd, met de gedachte, dat waar zoovelen onverschillig staan tegenover de Kerk, en waar anderen vijandig tegenover haar staan — zoo staat in het slot van het ingezonden stuk te lezen — het hem toescheen, dat een eendrachtig tijdig optreden van allen, die de Kerk wenschen te doen voortbestaan, dringend noodig is.

Hoe de kerkvoogd dit eendrachtig optreden — ten einde de N. H. K. voor ondermijning en uiteen valling te bewaren — wil mogelijk maken? Wij lazen het hierboven: door kerkvoogden en andere waardigheidsbekleeders, 't zij ze rechts of links staan, das rechtzinnigen en modernen tot eene vergadering saam te roepen.

Op die wijze ware dan de Kerk te redden. We zeggen er niets meer van, maar vragen alleen: is zulk een betoog niet merkwaardig?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen