Staat en Maatschappij.

Een merkwaardig bezwaar.

Door De Nederlander is tot Ds. van Hoogenhuyze naar aanleiding van zijn ingezonden stuk in dat blad en waarover wij in ons vorig nummer enkele opmerkingen maakten, de vraag gericht: „welke nadeelen zijn voortgesproten uit de coalitie." De inzender moest die nadeelen nu eens duidelijk aangeven.

Wij hopen op hetgeen de Amsterdamsche predikant daarover schrijft, nader terug te komen. Nu reeds vestigen wij de aandacht op hetgeen de schrijver als 6e nadeel aanvoert.

Hij zegt:

dat men door stelselmatig het neo-Calvinisme aan de ütrechtsche Universiteit tot heerschappij te brengen, en de studenten te laten opleiden tot propogandisten der afscheidingsbeginsfelen, het ultra-gereformeerde element in de Ned. Herv. Kerk versterkt tegenover de Confessioneelen en Ethischen en zoo een nieuwe doleantie provoceert. Door de Standaard en de Heraut in bond mét de Waarheidsvriend (als orgaan van de Hervormde Antirevolutionairen) wordt daarop aangestuurd. Zoo wordt de band tusschen de Gereformeerde Kerken en de Neo-Calvinisten in de Hervormde Kerk steeds nauwer toegehaald, wat onlangs zoo uitnemend is aangetoond door de Beukelaar in het nummer van 23 Januari in een artikel: »De aanval op onze Kerk«.

Dit bezwaar is zeker merkwaardig. Het gaat hier tegen de Gereformeerden in de Ned. Herv. Kerk en tegen de hoogleeraren die in Utrecht naar de Gereformeerde beginselen onderwijs geven.

Het kabinet, dat recht doet aan een groot gedeelte der leden van de Ned. Herv. Kerk, door bij het voordragen voor benoeming van hoogleeraren ook met de wenschen dier leden rekening te houden, handelt daarmede niet in het belang der Kerk.

Natuurlijk rijst er geen bezwaar, wanneer ditzelfde kabinet mannen van vrijzinnige beginselen voordraagt om de theologische faculteit te bezetten. Immers daartegen wordt geen enkel woord van afkeuring vernomen. Maar als het de Gereformeerden betreft, is Leiden in last.

Voor hen, die naar de belijdenis der Kerk leven, is in die Kerk geen plaats, wel voor degenen die met de belijdenis hebben gebroken.

Den Confesssioneelen wordt daarbij een pluim op den hoed gestoken. Die Confessioneelen zijn nog zoo kwaad niet. Immers ze maken deel uit der Chr. Hist. Unie. Maar of ook hun door de Ethischen, wanneer zij in de meerderheid.zijn, een plaats zal gegeven worden, valt nog te bezien.

Intusschen weten de Gereformeerden het, wat zij van de heeren Hoogenhuyze c. s. te wachten hebben wanneer deze de lakens zullen kunnen uitdeelen.

Wat Ds. van Hoogenhuyze de regeering als grief aanrekent, stemt ons tot dankbaarheid.

En dit willen wij even constateeren. Daarbij zullen wij maar zwijgen over diat provoceeren van een nieuwe doleantie. In den mond van Ds. van Hoogenhuyze weten wij wat dit beteekent.

De zedelijkheidswetten.

In het Orgaan van den Ned. Vrouwenbond tot verhooging van het zedelijk bewustzijn herdenkt de redactie in het Februarinummer wijlen den Minister van Justitie, Mr. E. R. H. Regout, als den man, aan wien alle bestrijders der onzedelijkheid zulke groote verplichtingen hebben.

Het is vooral dit Orgaan, dat telkens de goede resultaten van de werking dezer wetten mocht vermelden.

Onlangs herinnerden wij er aan, hoe de wet tot beteugeling der zedeloosheid een krachtig wapen is tegen de onzedelijkheid. Blijkens de cijfers, die den Minister bij gelegenheid zijner begrooting vanwege de 5 Gerechtshoven verstrekt werden, was het resultaat, dat in totaal 155 zaken behandeld werden (109 veroordeelingen, 1 met waarschuwing afgedaan, 20 vrijspraak, ontslag van rechtsvervolging of niet-ontvankelijkheid, minstens 22 nog aanhangig, 3 wegens gebrek aan bewijs niet ter terechtzitting behandeld, - 1 buiten-vervolgingstelling).

Thans is er een nieuw verblijdend verschijnsel op te merken.

Het Centrum wijst er op.

In het bijvoegsel der Staatscourant van 13 Februari, dat de cijfers der bevolkingsstatistiek over het afgeloopen jaar bevat, kunnen wij zien, dat de betere getallen over de tweede helft van 1912 niet alleen de slechtere van het eerste halfjaar hebben geneutraliseerd, maar zelfs het percentage voor het geheele jaar aanmerkelijk hebben opgevoerd.

Inderdaad bedraagt het geboortecijfer per 1000 inwoners voor het jaar 1912:28.10, terwijl het in 1911 slechts 27.83 bedroeg. Eene niet onbelangrijke stijging dus, terwijl wij tot dusverre sedert 1908 regelmatig zoowel het percentage als zelfs het absolute geboortecijfer hebben zien dalen.

Men vergelijke slechts: aantal geboorten per 1000  in het geheel inwoners 1907 171.510 30:03 1908 171.861 29.94 1909 175.766 29.13 1910 168.891 28.65 1911 166.527 27.83 1912 170.249 28.10

Een kleine 4000 geboorten meer dan m 1911, terwyl in de beide laatste jaren dit cijfer met ongeveer 2000 verminderde! Natuurlijk kan met zekerheid niets gezegd worden over de oorzaak van dit verblijdend verschijnsel. Maar dat het onschadelijk maken, door de wet-Regout, van een 40-tal beruchte „deskundigen" hier van invloed móét zijn, is buiten twijfel.

Blijve de beterschap aanhouden!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen