Staat en Maatschappij.

1903-1913.

Er kan in een tiental jaren heel wat veranderen.

Men herinnert zich nog het jaar 1903 toen voor het revolutionair optreden van socialisen anarchisten ons land een tijd doormaakte, die voor zijn politiek en economisch bestaan het ergste deed vreezen en ware toen het landsbestuur niet in krachtige handen geweest, voorzeker de gevolgen zouden niet zijn te overzien geweest.

En nu tien jaar later in het jaar 1913 staat de staatkunde in Nederland te wachten tot het den mannen van mr. Troelstra, hetzelfde die in 1903 in bond met de volgelingen van Domela Nieuwenhuis het land aan misdadige woelingen prijs gaven, belieft hun oordeel uit te spreken over het politiek beleid, dat in de naaste toekomst Is gevolg van den stembus-uitslag zal moeten gevolgd worden.

Schril contrast dat gebeurde in 1903 en het vertrouwen dat in 1913 de sociaal-democraten van een groot gedeelte van het Neerlandsche volk geniet.

De staatsman, die van de Koningin de opdracht ontving om uit de geheele linker zijde een nieuw kabinet te formeeren, heeft een drietal portefeuilles ter beschikking gesteld van de sociaal democraten.

Op een buitengewoon partij-congres, dat op Zondag 27 Juli te Zwolle zal gehouden worden, zullen de socialisten beslissen of van hunne zijde al dan niet aan het verzoek van Bos zal worden gevolg gegeven. -

Het wachten is thans op de sociaal-demolatische arbeiders-partij; zij zal van haar invloed gebruik maken.

En tot het opkomen van dien toestand werkte een niet gering aantal rechtzinnig hervormden mede.

Een politiek gevaar.

De sociaal-democraten beheerschen op dit ogenblik de politiek in Nederland. Welk politiek gevaar daarin schuilt, blijkt reeds omiddellijk hieruit dat de beslissing omtrent het aanvaarden van eenige portefeuilles niet ter beslissing ligt van politieke mannen, maar in handen wordt gelegd van een partij-conges. En dan wel op dien grondslag dat zoo het congres zijne goedkeuring schenkt aan het optreden in het kabinet van socialistische ministers, de socialistische minister de mandataris (de lasthebber) blijft van het sociaistische volk. Zoo wil het de bekende Paijsche revolutie waarop de socialist hier te lande zich beroept: Het Congres verklaart, dat een socialist een burgerlijk ministerie verlaten moet, als de georganiseerde partij verklaart, dat het partijdig is gebleken in de economischen strijd tusschen kapitaal en arbeid." {Het Volk van 15 Juli 1.1.)

Deze zinsnede uit de Parijsche revolutie bedoelt: dat het partij-congres het recht biedt de daden van de socialistische ministers te beoordeelen, en dat het congres, die de daden beoordeelende, beslist of eenige handeling van het geheele kabinet een verder blijven van de socialistische ministers, die lasthebbers van de sociaal-democratische arbeiders-partij zijn, kan worden toegelaten.

Stel tegenover deze leer, die door de Parijsche revolutie gehuldigd wordt, nu het voorschrift van onze Grondwet dat de leden der Tweede Kamer stemmen zonder last van of ruggespraak met hen, die benoemen, wardoor elk begrip van mandataris zijn is uitgesloten, een regel die zeker ook voor de Ministers zal gelden, dan ziet men welk gevaar er voor de gezonde ontwikkeling van ons staatkundig leven in gelegen is wanneer raadslieden der kroon buiten de kroon om zich telken jare voor de vierschaar van het Socialisten-Congres gaan stellen om daar te vernemen of hun verder aanblijven in het Cabinet de goedkeuring van het congres kan wegdragen.

Een nieuw beginsel in ons Staatsrecht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen