Staat en Maatschappij.

Het nieuwe Ministerie.

Wanneer ons blad verschijnt, is misschien reeds het nieuwe Kabinet benoemd. Mr. Cort van der Linden, die de opdracht ontving een nieuw Ministerie te formeeren, heeft zich van zijn opdracht gekweten en is er in geslaagd een aantal staatslieden bijeen te brengen, die onder zijne leiding de nieuwe raadslieden der Kroon zullen zijn.

Met het optreden van dat nieuwe Kabinet is de arbeid van het Ministerie-Heemskerk afgesloten. Ook van onzen kant brengen wij aan dit Ministerie onzen dank voor het vele goede dat het voor land en volk heeft tot stand gebracht.

Het is met leedwezen, dat wij het Christelijk Kabinet door een van liberale richting zien vervangen. De naam van Mr. Cort van der Linden, die aan het nieuwe Ministerie verbonden wordt, behoeft ons niet te doen gissen in welke richting in de eerstkomende jaren het regeerbeleid zal worden gevoerd. De beginselen van het Kabinet zijn beslist vrijzinnig. De heer Cort van der Linden is een beslist liberaal staatsman, die zich destijds in zijn bekend werk Richting en beleid der liberale partij duidelijk en onomwonden uitsprak hoe naar zijne meening de liberale beginselen zijn te verstaan. Enkele aanhalingen uit dat geschrift mogen dit nader aantoonen. Naar de meening van dezen staatsman „is de liberale partij in haar wezen, ofschoon niet altijd in de practijk, een tak van den breeden stroom van het rationalisme"; „het naaste doel dat zij zich voorstelde te bereiken was In plaats van gezag bij Gods genade, de heerschappij der Grondwet, " „Den laatsten grond, dien de liberalen vinden in het gezag der rede", zoo schrijft Mr. Cort van der Linden, „zoeken de conservatieven (de tegenwoordige rechtsche partijen) in de openbaring Gods." Ten slotte nog deze aanhaling: „Naar liberale beginselen echter heerscht de rede oppermachtig. In alle omstandigheden, beslist zij alleen in hoever het gezag voor allen wordt uitgeoefend", en: „De kerkelijke partij vormt niet alleen nog altijd een zeer gróote staatkundige macht, maar in haar ziet de liberaal, juist omdat zij staatkundige partij is, den meest principieelen tegenstander tegenover zich."

Aan de beginselen van Mr. Cort van der Linden getoetst, behoeft dus niet getwijfeld te worden in welke richting het nieuwe Kabinet zich zal bewegen. Wij hopen dat het mee zal vallen en dat Mr. Cort van der Linden sinds de jaren 1897—1901, toen hij in het Ministerie-Pierson als Minister van Justitie zitting had, in den goeden zin des woords liberale denkbeelden zal verkregen hebben.

Intusschen nog eens: het heengaan van het Kabinet-Heemskerk doet ons leed, zoowel om de zendingspolitiek, de schoolpolitiek, als om de algemeen Christelijke beginselen in het staatsbeleid, die door het aftredende Kabinet werden gehuldigd.

Op de rechterzijde en de Kamer rust thans een zware verantwoordelijkheid om toe te zien, dat wat verkregen werd ook werkelijk behouden blijft.

De rechterzijde zij daartoe op haar post.

Neutraal.

De openbare school is nog altijd de school waaraan de natie gehecht is. Zij is het symbool der eenheid van ons volk in tegenstelling van de bijzondere school, die de splijtzwam is, welke ons volk in verschillende groepen verscheurt.

Zoo en niet anders is nog altijd de gedachte, die in de vrijzinnigheid leeft. De openbare onderwijzer eert de verdraagzaamheid en zijn onderwijs is er op gericht om de kinderen onzes volks te doordringen van de christelijke en de maatschappelijke deugden.

In hoeverre dit nu alles met de practijk klopt, bleek ook weer dezer dagen, nu Nederland zich opmaakt om de onaf hankelijkheidsfeosten te vieren. Terecht stelt men bij het organiseeren der feestelijkheden er prijs op den steun te verkrijgen der onderwijzers vooral in die plaatsen waar ook de schooljeugd in de feesten wordt betrokken.

In de residentie noodigde de feestcommissie de onderwijzersorganisatie uit met het verzoek om hunne medewerking aan de feesten te verleenen.

Ook tot den Bond van Nederlandsche onderwijzers, afdeeling 's Gravenhage, kwam het verzoek.

En wat antwoordde de voorzitter der Bondsafdeeling ?

Dat hangt af van de wijze, waarop het feest wordt ingericht. Voor een kinderfeest op dien dag zijn alle onderwijzers te vinden; wordt het echter een feest met een bepaalde tendenz, met bepaalde propagandistische strekking in doel of uitvoering, dan zullen niet alleen vele onderwijzers, maar waarschijnlijk ook vele oudersbezwaar hebben daaraan mede te doen.

Men begrijpt wat met de uitdrukkingen „bepaalde tendenz", en met bepaalde propagandistische strekking in doel en uitvoering" bedoeld wordt.

Voor een kinderfeest zijn de onderwijzers te vinden, maar bloot alleen ook voor zoo iets. Een feest als andere feesten. Maar geen herinneringsfeest ter herdenking van het groote feit, dat in onze onafhankelijkheid gelegen is. Niet een verwijzen naar de zegeningen Gods, die Nederland genoten heeft toen het uit het huis der dienstbaarheid werd uitgeleid.

Door daaraan te herinneren wordt de neutraliteit niet bewaard en worden aan de kinderen dingen geleerd, die zij toch niet begrijpen.

Is het de bedoeling de kinderen op de daden des Heeren in 1813 te wijzen, hun liefde in te prenten voor Oranjehuis en Vaderland, hen te tooien met de geliefde oranjekleur, dan moeten vele onderwijzers bezwaar maken mede tè doen.

Op dit standpunt staat de afdeeling den Haag van den Bond van Nederlandsche Onderwijzers.

De afdeeling den Haag volgde daarin het voorbeeld der zusterafdeeling te Leiden.

De openbare school nog altijd de school waaraan het Nederlandsche volk zijn liefde heeft verpand!

Maar is het voor de vrijzinnigen dan nog niet duidelijk dat een groot deel der natie van die school mei gediend is!

De neutraliteit wordt geëerd, maar voor het Christelijk beginsel is geen plaats. *

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen