3) Een Bondspraatje.

Jan. Is, wat je me daar voorlas héél het 4de artikel van de oude Statuten?

Willem. Ja, dat is het 4e artikel in z'n geheel, geloof me. Heb je dus begrepen wat art. 4 van de oude Statuten zegt?

Jan. 'k Geloof het wel. Ik heb terwijl je art. 4 voorlas eenige aanteekeningen gemaakt en ik begrijp nu zooveel, dat de Geref. Bond tot vrijmaking, in 1906 opgericht, bedoelde:

1e. de Geref. beginselen te verbreiden;

2e. naar vrijmaking van de plaatselijke gemeenten, behoorende tot de Nederl. Herv. Kerk, te staan, waarvoor de organisatie van 1816 moet worden weggedaan, om zoo te komen tot een herboren Geref, Kerk;

3e. biz. leerstoelen voor Geref, theologie oprichten;

4e, oprichting van plaatselijke af deelingen;

5e. verspreiding van geschriften;

6e. steunen van alle actie die nader tot het doel kan brengen.

Heb ik het zoo goed gezegd?

Willem. Best, Het groote doel was om met gebruik van allerlei middelen te komen tot een herboren Geref. Kerk; tot een Geref. Kerk in Nederland, levend naar een Geref. belijdenis en onder een Geref. kerkorde — verlost van het staatscreatuur van 1816. En daarom zal, wat Koning Willem I in 1816 onze Kerk heeft opgelegd, moeten worden weggenomen. We moeten tot een ander kerkelijk leven, tot een andere kerkelijke organisatie komen. Voor de Bestuurs-organisatie moet de presbyteriale kerkorganisatie in de plaats komen.

Jan. Ja — dat had ik óok zoo begrepen, dat dit wel zoowat de bedoeling was van Art, 4 oude Statuten: om er naar te staan, dat onze Herv. Kerk weer vrijgemaakt mocht worden van vreemde overheersching en weer als de Geref. Kerk van Nederland naar haar aard zich mocht ontwikkelen in het midden van ons volk, dragende de banier der Geref. Waarheid, Want de Bestuursinrichting die we nu hebben, strijdt tegen het wezen van de Kerk van Christus. Zij is nu geknecht onder een hard juk.

Willem. En daarvoor kon dan goed dienen de oprichting; " van Biz. leerstoelen voor Geref. theologie, 't oprichten van afdeelingen, 't verspreiden van Bondsblaadjes enz.

Jan. Ja, natuurlijk. En vooral het Leerstoelfonds en een eigen Bondsblad, dat waren nogal dingetjes van belang, denk ik.

Willem. Ja — heb je misschien de Bondsblaadjes gelezen die in 1906 door den Geref. Bond zijn verspreid?

Jan. Nou — gelezen en gelezen is twee. Ik heb ze toen wel gezien, maar eigenlijk herinner ik me er weinig of niets van.

Willem. Nu, laat ik je dan zeggen dat èn op de Algemeene Vergadering van 18 April 1906 en in de Bondsblaadjes, door Ds. van Grieken, Ds. Jongebreur en Ds. Prins geschreven, er nadrukkelijk op gewezen is, dat het den Geref. Bond tot vrijmaking er om te doen was om, met predikanten, kerkeraden en gemeenteleden in bond, tot herstel van onze Herv. Kerk werkzaam te zijn, om, zoo mogelijk, te bevorderen, dat de Gemeenten, nu onder het Synodaal Bestuur van 1816—'52 levend, weer vrij zich zouden kunnen openbaren als zijnde de Gemeente van Christus, gebouwd op het fundament der apostelen en profeten.

Jan. Om nog eens even op die 1ste Algemeene Vergadering van 18 April 1906 terug te komen, — die heb ik ook bijgewoond. Ik zat 's avonds boven, op de galerij. Een paar plaatsen naast mij zag ik toen b.v. ook Ds. Troelstra van Utrecht zitten. Maar ik herinner me zoo weinig wat er toen gesproken is.

Werden er toen geen klanken beluisterd van een 2de doleantie-beweging?

Willem. Je moet eens probeeren of je het Geref. Weekblad van 1906 nog eens in handen kunt krijgen. De heer G. J. A. Ruys te Utrecht was toen de uitgever en die heeft woordelijk opgenomen wat er toen gesproken is.

Jan. Dat Geref. Weekblad heb ïk niet meer. Kun je mij er niet wat van vertellen?

Willem. Daar heb je b.v. een stukje uit het referaat van Ds. van Grieken, een van de mede-oprichters van den Geref. Bond tot vrijmaking, den tegenwoordigen voorzitter van den Geref. Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Ned. Herv. (Geref.) Kerk, die sprak over Kerkgemeenschap door geloofsgemeenschap, naar aanleiding van een woord van Groen van Prinsterer in zijn „de Maatregelen tegen de Afgescheidenen" biz. 32.

En in zijn referaat vinden we de woorden: „Wij behooren tot de Ned. Herv. (Geref.) Kerk.

Daar zijn wij geboren, daar zijn wij gedoopt, daar hebben wij belijdenis des géloofs afgelegd, daar zijn wij bevestigd in het ambt, daar verkondigen wij het Woord, daar wenschen wij te sterven."

En dan verder: »Voor ons is de Ned. Herv. (Geref.) Kerk iets héél anders dan wat wij sedert 1816 hebben verkregen er naar verlangende, dat alom de plaatselijke Kerken weer mogen vrij komen, om zich te reformeeren in gehoorzaamheid aan 's Heeren Woord."

Vervolgens: „Wij belijden met art. 7 van onze Ned. Gel. belijdenis, dat Gods Woord, van Genesis tot Openbaring, als de Heilige Schriftuur moet worden aangenomen „waarin de geheele wijze van dienst, welken God van ons eischt, in den breede beschreven is, en waarbij het den menschen, al waren het zelfs apostelen, niet geoorloofd is iets anders te leeren; ja, al ware het ook een engel uit den hemel."

En wij willen terug tot Gods heilig en eeuwigblijvend Woord — waarbij we vasthouden aan de 3 Formulieren van Eenigheid en de Dordtsche Kerkorde ons tot voorbeeld stellen voor de wijze ran Kerkregeering (met inachtneming van wat in art. 86 van de D. Kerkorde staat).

Niet, om de Formulieren boven den Bijbel te stellen, zooals men smalend en smadend ons van zekere zijde verwijt.

Maar wél om onze Formulieren te eeren als een heerlijk Godsgeschenk onze Kerk gegeven — en onze Geref. geloofsbelijdenis, het wettig eigendom onzer Herv. Kerk — dan te stellen boven de zondige en dwaze willekeur der menschen, die onze Herv. Kerk niet weinig in beroering en verwarring brengen."

En ten slotte sprak Ds. van Grieken toen: „Sta dan op", zoo roept men ons toe van de zijde van onze gescheidene broeders.

„Sta dan op en maak u vrij van de zonde der Synodale Kerk en woon met ons in „de Geref. Kerken."

Maar — dat mogen, dat kunnen, dat willen wij niet!

Neen, dat is geen vrijmaking onzer Kerk.

Dat zou vrijmaking zijn voor 500 of 1000 personen.

En onze Kerk bleef gebonden; gebonden, mede door ónze zonde en door de zonde onzer Vaderen, terwijl de Heere haar den scheidsbrief nog niet gegeven heeft.

Neen, saam hadden we moeten blijven.

Om saam in het midden van onze Herv. Kerk te bidden en te werken.

Dan had de vrijmaking der Kerk reeds verderen voortgang gehad dan nu.

Wij maken aanspraak op onze Ned. Herv. (Geref.) Kerk, zijnde de voortzetting van onze aloude Vaderlandsche Gereformeerde Kerk.

En wij willen — met belijdenis van onze zonden en schuld, met Daniël bekennen: „wij en onze Vaderen hebben misdreven" — niet stil zittend dan, maar met biddend opzien tot den Koning der Kerk, nu beproeven om te komen tot vrijmaking onzer Geref. Kerk.

En terwijl onze Herv. (Geref.) Kerk dan .den Heere eere, naar Zijn Woord, vasthoudende aan de oude beproefde waarheid onzer kerkelijke belijdenisschriften — wone een ieder, die niet wenscht te buigen voor Gods Woord en die zich niet wil bekeeren tot den Heere, in zijne eigene tente, om daar te knielen voor het maaksel van eigen hand.

Geen Kerkgemeenschap zonder waarborgen van geloofsgemeenschap — sprak Groen.

En wij zeggen het hem na.

Jan. Nu, ik kan nu niet zeggen, dat dit zoo erg „doleerend" was.

(Wordt vervolgd.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen