Uit de Pers.

„Onze Courant", het anti-revolutionaire Overijselsche orgaan, schrijft over „EEN LES VAN GROEN":

Wie de geschriften van Groen van Prinsterer kent, weet, hoe deze altijd twee voorname punten op zijn program had: Vrijmaking der School en vrijmaking der Kerk.

Later werd dit anders.

Alle aandacht ging zich bepalen bij de schoolkwestie en thans hebben we in dit opzicht wel het hoogtepunt bereikt, nu heel het vaderland lich afvraagt, of 't wel wézenlijk gelukken zal voor deze kwestie de eind-oplossing te vinden.

Met vrijmaking der Kerk bedoelde Groen echter evenzeer herstel voor onrecht, als met de vrijmaking van het Onderwijs. En daarbij had hij het oog op het onrecht, nu bijna 100 jaar geleden tegenover de aloude gereformeerde kerken in deze landen gepleegd, toen haar de presbyteriale kerkregeering ontnomen werd en zij bij Koninklijk besluit werden geklonken in het Genootschap van 1816.

Dit had tweeërlei gevolg.

Vooreerst, dat uiteenscheurde, wat bijeen hoorde, zoodat b.v. de belijders der aloude gereformeerde waarheid thans over drie, vier gezindten zijn verspreid.

En anderzijds, dat bijeen bleef, wat uit beginsel tegenover elkaar staat: geloof en ongeloof in éen kerkverband.

Dit nu is een ramp.

Over kerkelijke zaken spreken we hier niet, maar zoolang deze onware toestand zoo blijft, kan er van het geloovig protestantisme niet de kracht uitgaan, die in deze eeuw toch zoo noodig is.

Men klaagt over Rome.

Ten onrechte, dunkt ons.

Rome doet niet anders dan gebruik maken van zijn grondwettelijk recht. De schuld ligt bij het protestantisme, dat hier ijzer met leem vermengt en daar ijzer van ijzer gescheiden houdt.

Rust komt hier niet.

Een poos scheen het, na de beweging van '16, alsof de Herv. Kerk zich zou neerleggen bij de idee van volkskerk", waarin voor elke richting plaats is.

Doch die droom verzwindt.

Eenerzijds gaan de confessioneelen en de gereformeerden steeds meer den nadruk .leggen op de belijdenis, als-band van kerkelijke gemeenschap en anderzijds schuift een deel der ethischen steeds dichter naar de modernen toe, om met hen in bond te strijden voor «evenredige vertegenwoordiging" in de kerk, motto: Elck wat wils.

De wateren blijven roerig.

En is eenmaal de schoolkwestie opgelost, dan zal het tweede gedeelte van Groen's erfenis steeds meer de aandacht gaan vragen, óók op politiek terrein.

In de Nieuwe Rotterdamsche Courant lazen wij dezer dagen een uitknipsel uit de Blijde Wereld het orgaan der predikanten der Hervormde Kerk van socialistische richting, dat voor het belijdende deel in de Hervormde Kerk tot ernstige waarschuwing moet stemmen.

Het stuk luidt:

Ds. S. K. Bakker, die Zondag weer de eerste maal in Odeon gepreekt heeft, stelt naar aanleiding hiervan in de Blijde Wereld de vraag, »of die socialisten, die de vroomheid kennen als een kostelik levensgoed, zich als een afzonderlike groep zullen aaneensluiten buiten het verband der bestaande religieuse organisaties of dat ze zich daarbij zullen voegen, " en zegt dan hierover:

»Nu omvat de Ned. Herv. Kerk verreweg het grootste deel der niet-katholieke arbeiders. Is het nu gewenst, dat de religieuse socialisten lich daarbuiten organiseeren ? Of moeten zij niet veeleer trachten in die kerk bevrediging voor hunne godsdienstige behoeften te vinden, als dat mogelik is? Ik zou de eerste vraag ontkennend, de laatste bevestigend willen beantwoorden. Daar toch, in de Ned. Herv. Kerk, vinden we een gevestigde, inderdaad bruikbare organisatie, die een eeuwen lange traditie heeft en die het prakties mogelik maakt, dat alle verschillende groepen daarin bevrediging voor hunne behoeften vinden. Reglementair en principieel is het mogelik dit de Amsterdamse gemeente socialistiese predikanten krijgt. De mogelikheid bestaat, dat, laat ik zeggen', van der Heide als Amsterdams dominee in de Nieuwe Kerk preekt. Was dat het geval, dan zou dat toch heel wat beter en schooner zijn, dan dat wij samenkomen in Odeon.

»Men zal zeggen, dat dit tegenwoordig niet kan. Neen. Dat is zo. Maar waarom niet? Omdat de orthodoxie, die feitelijk minderheid is, de baas speelt, wijl de niet-orthodoxen zich met de kerkelijke aangelegenheden vrijwel niet hebben bemoeid tot nu foe. Maar dat behoeft toch niet? Die starre rechtzinnigheid kan gebroken worden, als de Amsterdamse arbeiders, die lid van de kerk zijn, dit willen en ter stembus gaan, om hunne mannen in het kiescollege te zetten. Als ze dat doen, dan kan binnen vijf jaar, wanneer ze in bondgenootschap optrekken met de georganiseerde vrijzinnige Hervormden, de meerderheid om zijn, dan kan een socialisties predikant zijn intree" doen. Ik acht dit van een zoo groot en uitnemend belang in alle opzichten, dat het mij de moeite waard lijkt, daarvoor een stevige en taaie actie op touw te zetten. Met een twintigtal stoere werkers en wat geld moet het slagen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen