Staat en Maatschappij.

Toegegeven.

De Minister van Oorlog beeft toegegeven. eindelijk Vanaf het begin der mobilisatie werd er op gewezen, dat het aantal veldpredikers ten eenenmale onvoldoende was om in de godsdienstige verzorging der troepen te voorzien. Bij iedere Divisie niet meer dan twee veldpredikers, terwijl voor de bezettingen van alle vestingen en forten in dé verschillende Liniën slechts de veldprediker in algemeenen dienst, Ds. Talma, beschikbaar is.

Zooals te begrijpen is, wordt door zulk eene gebrekkige voorziening in de geestelijke behoeften der militairen aan het legerbelang schade toegebracht. De krijgstucht verslapt, het gezag loopt gevaar, de goede geest verslechtert. Menig staaltje zou er te leveren zijn, waaruit een en ander blijkt.

Tot nog toe verschool de Minister zich bij elke klacht over de onvoldoendheid in de geestelijke verzorging achter den veldprediker in algemeenen dienst. Die veldprediker had nog niet geklaagd. Ergo was alles in orde.

Dit standpunt heeft de Minister thans verlaten. In de Memorie van Antwoord op het welsoDtwerp tot het langer in dienst houden van ingelijfden bij de militie deelt die bewindsman mede, dat een onderzoek naar de juistheid der beweerde ongenoegzaamheid van de geestelijke verzorging der gemobiliseerde troepen gaande is.

Wij hopen, en twijfelen dan ook niet of Ds. Talma, naar de zaak gevraagd, zal die ongenoegzaamheid hebben in het licht gesteld.

Doch hoe dit zij, er is thans een onderzoek gaande. Wij spreken den wensch uit, dat met dit onderzoek grooten spoed zal betracht worden.

De voorziening in de geestelijke behoeften van ons leger is eene zaak van groote beteekenis.

Streng verboden en strafbaar.

In dezelfde Memorie van Antwoord wordt nogmaals gehandeld over het vloeken in het leger. In zijne laatste circulaire deed de Minister van Oorlog een beroep op allen, om zich van het vloeken te onthouden. Hierin lag. eene verzwakking van de houding, die de Minister in de vergadering van de Tweede Kamer van 12 Mei had ingenomen, toen hij verklaarde, dat het vloeken streng verboden is.

Thans is de Minister op die verklaring teruggekomen.

Met verwijzing naar de aanschrijving van Minister Colijn, waarbij de autoriteiten der landmacht gewezen werden op ingekomen klachten over het bezigen van ruwe taal en vloeken in het leger, met uitnoodiging tegen die misbruiken met kracht op te treden en te doen optreden, zegt Minister Bosboom dat het in het leger dan ook voldoende bekend is dat vloeken streng verboden is en derhalve krijgstuchtelijk strafbaar is gesteld.

Het is te hopen, dat de Minister ook op eene stipte naleving van het verbod zal toezien.

Het eedswetje.

Het orgaan van den Bond tegen vaccinedwang schrijft in het Julinummer over het Eedswetje:

Zooals bekend werd door de Regeering een wet ingediend inzake den eed, naar aanleiding van een door den Hoogen Raad genomen beslissing, welk wetje intusschen door de Eerste Kamer is verworpen. Dit wetje had ten doel personen, die bezwaar hadden den eed af te leggen, de gelegenheid te geven met een belofte te volstaan, werden zij als getuigen opgeroepen.

Hoogelijk werd de Regeering geprezen om dit bewijs van eerbiediging der gewetensvrijheid. In de »N. Rott. Courant» klonk 27 Maart een juichkreet, omdat bij de aanvaarding der eedswet het schoone beginsel van de vrijheid van conscientiea door de volksvertegenwoordiging niet is prijsgegeven. Het wordt aldaar afgekeurd, dat «menschen. tot een h. i, godslasterlijke handeling gedwongen worden door despotische landgenooten«.

De heer Visser van IJzendoorn wijst er op, dat gewetensvrijheid er alleen is, als men eens anders meening eerbiedigt, ook als men de gronden daarvan niet kan aanvaarden. Aanvaardt men die bezwaren alleen als men de aangevoerde gronden zelf redelijk acht, dan is er geen gewetensvrijheid.

Zoo oordeelen velen, die... aan den lijve gevoelen, wat het is, als men tegen zijn geweten moet handelen.

Maar — zoo vragen wij — waarom hebben die heeren geen ooren, wanneer daar duizenden in den lande roepen om afschaffing van den vaccinedwang; die heel kalm kunnen aanzien, dat steeds velen geplaatst worden tusschen dit alternatief: beurs en geweten ?

Verontwaardiging was er allerwege, toen de Eerste Kamer het wetje verwierp. Och, heeren, zoudt ge eerst niet eens de hand in eigen boezem steken, eer ge u verontwaardigd toont. Jaar in, jaar uit duldt ge den treurigen vaccinedwang, en zwijgt ge als een mof, gij — waarvan velen heden ten dage opkomen tegen het onrecht, dat in de wereld geschiedt. Zou het niet beter zijn, meer te gaan letten op hetgeen vlak voor uwe voeten ligt en waarop we reeds jaren lang hebben gewezen?

't Zal wel aan doovemansooren zijn geklopt, want een Nederlandsche eigenschap is doodzwijgen, waarin de pers de voorlichtster des volks (! ? ) doorgaans voorgaat. We zullen evenwel niet blijven zwijgen, maar aan ieder doen hooren, ook aan Z.Exc. den Minister van Binnenlandsche Zaken, wat deze op 25 Maart j.l. verklaarde, dat de Staat moet zorgen iedere conscientiedwang te vermijden.

Blijkens een onderschrift onder het stuk geplaatst, zal de redactie als naar gewoonte aan enkele bladen een exemplaar, aangestreept, zenden.

Wij zijn met de redactie benieuwd of de bovengenoemde „eigenschap" juist is.

Zal de vrijzinnige pers er op ingaan?

Wij betwijfelen het.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen