Uit de Pers.

In de Kerkbode voor Velp enz. van 22 Aug. j.l. lazen we een stukje van de hand van Ds. P. H. Heijmans Visser, 't welk we hier gaarne overnemen.

't Luidt als volgt:

Modus Vivendi.

De Synode is druk geweest met allerlei en we zijn nu een commissie rijker, die de vraag in studie zal nemen of er ook een modus vivendi te vinden is d. w. z. een dergelijke regeling onzer kerkelijke aangelegenheden, dat bij het samengaan der verschillende richtingen de huidige moeilijkheden overwonnen worden. '

Wij behooren tot hen, die van dergelijk pogen heel weinig verwachten. Wat niet samenhoort kan niet samenleven op den duur. Gedwongen kan 't een tijd lang gaan, maar ge moet er de praktijk in ons kerkelijk leven maar op aanzien om overtuigd te worden, dat we in onhoudbare toestanden verkeeren. Wil men daarin langs den weg van een modus vivendi verandering brengen, dan zal dit slechts mogelijk zijn door alle karakter van kerk aan zoo'n samenleving te ontnemen. In sommige huwelijken, waar men niet met elkaar overweg kan, brengt de nood er toe zekere regelen te ontwerpen, die den band niet gansch en al verbreken, maar zoo'n handhaving van 't huwelijk is slechts schijn. Alles, wat het huwelijk tot huwelijk maakt is uit dien overgebleven band weggenomen, er blijft niet meer over dan een naam.

Een kerk is nu eenmaal ondenkbaar zonder overeenstemming in belijdenis. Zoodra de heiligste overtuigingen tegen elkaar indruischen staat ge tegenover elkander. De praktijk bewijst het. De ellende onzer kerk is dan ook niet.het maakwerk van eenige kwaadwillige drijvers, ze komt uit het onhoudbare in de toestanden naar boven. Voor water en vuur is de eenige modus vivendi, dat ze zoo min mogelijk met elkaar in aanraking komen.

Op zich zelf kunnen ze heel nuttig zijn, daarover gaat het niet in de onderhavige kwestie, ze kunnen alleen maar niet met elkaar samengaan. Het is derhalve geen benijdenswaardige taak, die aan de voorstellers te beurt viel, toen de Synode den Utrechtschen hoogleeraren opdroeg hun denkbeelden nader uit te werken om deze ter gelegener tijd aan de kerk voor te leggen, indien althans het streven is, om de kerk als kerk te behouden.

Er is echter bij alle teleurstelling over de aanvaarding van het Utrechtsche denkbeeld, éen lichtzijde.

Ze is m.i. deze.

De kwestie zelf is niet van de baan.

En dit is al veel gewonnen. Hoe vaak gebeurt het immers, dat allerlei onbelangrijke bijzaken het eenig resultaat zijn van onnoemelijk veel kerkelijke discussies, terwijl de beginselvraagstukken in den grooten doofpot verdwijnen.

Hier is althans een levensbelang onzer kerk. Het zal ons blijven bezig houden, 't Komt Straks weer aan de orde. En 't zal ongetwijfeld er toe bijdragen het bewustzijn te verscherpen, dat 't zooals het nu is, niet langer gaat. Want dat is toch de achtergrond, anders behoefde men niet te gaan zoeken naar een modus vivendi. Er kan dan vrucht groeien aan dezen boom, die dit jaar door de synode geplant werd, al is 't wellicht een andere dan die welke de wetenschappelijke naam op het naamplaatje verwachten doet.

In De Voorzorg, wekelijksch Orgaan van den Chr. Nat. Werkmansbond, schrijft Dr. Slotemaker de Bruine het volgende:

Eén kerkelijk proces-de Ligt.

De Synode heeft aan het Classicaal bestuur van Eindhoven opgedragen, de Ligt te behandelen naar het Reglement voor Opzicht en Tucht.

Om dit besluit houden wij ons hart vast.

Indien de bedoeling ware te onderzoeken, of de Ligt het Evangelie van Gods genade in Christus waarachtig verkondigt, dan zouden wij anders spreken. Maar dit is uitgesloten. De Synode zal geen leerprocessen en processen over rechtzinnigheid uitlokken; deze Synode met haar beslissing inzake »geest en hoofdzaak" zeker allerminst.

Het moet dus over iets anders gaan. Over het anarchisme of socialisme of anti-militairisme van de Ligt. Als hij veroordeeld wordt, zal het zijn, omdat hij de orde verstoort, de rust niet meê handhaaft, geen liefde tot het vaderland aankweekt of iets soortgelijks.

Maar zulk een veroordeeling zou afschuwelijk zijn. Niet omdat de Ligt gelijk heeft. Wij hebben uitvoerig en duidelijk genoeg uiteengezet, dat hij o.i. absoluut ongelijk heeft. Doch hierom.

Een kerk moet de verhouding tusschen het groote en het kleine kunnen zien. En al de nu genoemde fouten van de Ligt zijn het kleine; tegenover de vraag, of Gods genade in Christus van alle kansels verkondigd wordt, als de veel grootere. Een kerk, die om welke reden dan ook nalaat, de loochening van de verzoening te weren, moet weigeren, anarchisme of anti-militairisme of anti-nationalisme of wat ook te weren.

Het spreekt voor ieder, die de proporties der geestelijke dingen ziet, van zelf. Door anders te handelen, verklaart de kerk, het aardsche koninkrijk gewichtiger te achten dan het Koninkrijk van God.

Het is onwaardig, als zij zich daartoe leent.

Behalve dan in de oogen dergenen, die destijds het beruchte art. XI AlgemeenReglement hebben ontworpen en die als «verlichte" mannen in de kerk een geschikt instrument zagen voor hun staatkundig streven. Die vinden het aardsche belangrijker dan het geestelijke.

Maar mag een kerk zich daartoe leenen, zich daartoe laten gebruiken ?

Wee! nu zal geschieden, wat wij reeds vóór jaren met beving hebben zien naderen: de kerk blijft koel, waar het Christus geldt, maar zij wordt warm, waar het de aardsche overheid geldt.

En het droevigst is, dat zij niet eenmaal inziet, hoezeer zij daarmede zich-zelf en haar Heer verlaagt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen