Uit de Pers.

Een waarheid achter de waarheid.

In lang vervlogen eeuwen was de allegorische schriftuitlegging zeer in zwang.

D.w.z. men stelde zich niet tevreden met den klaarblijkelijken zin der Schrift, maar zocht in alles 'nog een hoogere beduidenis. De Schriftverklaring vond haar hoogtepunt in „vergeestelijking".

Later, kwam men van dit dwaalspoor terug. Hier en daar hield en houdt een buitenissig prediker of een kringetje menschen dat het nergens vinden kan, er nog aan vast.

De vreemdste uitleggingen doen daar opgeld. Om eens iets te noemen. De twee mannen, die den druiventros van Eskol droegen, zouden het werkverbond en het genadeverbond moeten voorstellen. De man, die het gezicht op de druiven had, verpersoonlijkt dan het genadeverbond, en die er met zijn rug naar toeliep het werkverbond.

Men noemt dat het zoeken van een waarheid achter de waarheid.

Een bedenkelijk teeken moet het geacht, dat een geleerd man als dr. de Hartog van Haarlem zulke exegese, waarvan we gelukkig zoo goed als verlost waren, weer schijnt te willen invoeren.

In zijn „Nieuwe Banen" geeft hij daar telkens blijk van.

Een voorbeeld. Hij schrijft over de ontmoeting van Jezus en de Samaritaansche; Als Christus hasr heeft gezegd: dat zij vijf mannen gehad heeft en dat dien zij nu heeft haar man niet is, past hij dit aldus toe: „En nu het oordeel! Vijf mannen, vijf zinnen! Jezus Christus spreekt regelrecht tot U en tot mij, tot ons, die met onze vijf zinnen, dag en nacht, in de aardsche verwachtingen gebonden zijn, in onze aardsche gedurigheid, onze hemelzucht! En, als deze vijf zinnen gebluscht zijn, dan komt de zesde ure der inzinking, dan komt de knokige man, de willekeurige dood, de ongedurige minnaar, het graf, dat ons omhelst. Ja, voorwaar, deze is 'onze man niet! O vijf zinnen, o vijf maagden, verwacht den Eeuwigen Bruidegom, die olie des Geestes doortrekke de lamp der vertroosting, zegene onze leden. „De droefheid der wereld doet den nacht vallen, maar het wachten op God keert zich naar het morgenlicht".

Hoe gaat de gezonde toepassing hier geheel te loor!

In een andere aflevering van zijn tijdschrift maakt hij het nog bonter. Sprekende over Eva, beroept hij zich op een diepen geest uit de Middeleeuwen.

„Een diepe geest uit de Middeleeuwen heeft gezegd: „De naam „Eva" is zulk een treffend juiste naam. Want „Ee, wee! roept de moeder, die baart, en „Aa, au!" roept het kind, dat geboren wordt Danrom „Eva", dat is de geboorte uit het bloed voor het graf".

Dat heet diep. Toch is 't niet anders dan een spel van valsch vernuft.

En wie een weinig Hebreeuwsch kent, kan er slechts onzin in zien.

Men zou evengoed den naam Noach op deze wijze kunnen omschrijven:

„Noach is zulk een treffend juiste naam. Want „no" zegt de Engelschman, waar wij „neen" zeggen, en „ach!" roepen wij, als wij iets bejammeren. Lamech meende, dat zijn zoon troost zou bieden over zijn werk en smart en vloek. Maar 't was „noach!" 't Was niet zoo (no). En vanzelf betreurde hij zulks (ach!)

Zóó zouden we kunnen voortgaan. Maar 't lust ons niet.

We schudden het hoofd maar eens.

En hopen hartelijk, dat zulk gegoochel geen navolging vinde!

(Klundertsche Kerkbode).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen