Staat en Maatschappij.

Niet zonder waarborg.

Met niet genoeg nadruk kan er op gewezen worden, hoe noodzakelijk het is, dat bij de herziening van artikel 192 der Grondwet waarborg gegeven wordt, dat wat de bevredigingscommissie bij het redigeeren van het artikel voor oogen stond, ook de wetgecer, die, nadat de grondwetsherziening zal zijn tot stand gekomen, optreedt, bij de afwerking van zijn taak in zake het onderwijsvraagstuk leiden zal.

Zonder dien waarborg lijkt het ons bedenkelijk toe de voorstellen tot grondwetsherziening te aanvaarden.

Immers het is niet voldoende, dat het grondwetsartikel zelf bevrediging schenkt. Alleen daarmede komen we er niet. Het voornaamste waar het op aankomt is op de uitvoering van het artikel in wettelijke voorschriften.

En te dier zake baart ons de toekomst groote zorg.

In de eerste plaats mag daarvoor verwezen worden naar de veranderde stemming onder vrijzinnigen en sociaal-democraten sinds het rapport der staatscommissie verscheen. Toen het rapport uitkwam, scheen de onderstelling gewettigd, dat de inhoud van art. 192 vrijwel de algemeene instemming had. Maar vanaf het oogenblik dat de ontwerpen van grondwetsherziening door den voorzitter der Kamer aan de orde werden gesteld, is de aanblik heel wat gewsgzigd. Men heeft maar te beluisteren, wat b.v. inde kringen van de vrij-liberale partij omgaat, om van het groeiend verzet in de Liberale Unie en bij de vrijzinnig-democraten tegen onveranderde aanneming van artikel 192 niet te gewagen; wat in de organisaties als b.v. in die van de Vereeniging voor Volksonderwijs, van de openbare onderwijzers in Genootschap en in Bond vereenigd, leeft, en welke critiek in die kringen uitgeoefend wordt op het beleid der linkerpartijen in de Kamer. Al die stemmen, die zich'bij den dag vermenigvuldigen, wekken het vertrouwen niet in een loyale medewerking van links om tot eene eerlijke uitvoering van artikel 192 te geraken.

Wie zal den voorstanders van het bijzonder onderwijs, die thans na lange jaren strijd eindelijk in het ontwerp grondwetsartikel 192 de bepaling van de financieele gelijkstelling zien opgenomen, waarborgen, dat, wanneer het artikel definitief in de Grondwet is opgenomen, en tengevolge van aanneming van artikel 80 met algemeen kiesrecht, vrouwenkiesrecht, evenredige vertegenwoordiging en stemplicht de nieuwe Kamer wellicht voor een groot aantal jaren in meerderheid radicaal-socialistisch zal zijn samengesteld, bij het ontwerpen der wetten tot uitvoering van artikel 192 aan de denkbeelden der bevredigingscommissie zal vastgehouden worden?

Niemand! Integendeel, het wordt nu reeds duidelijk en onomwonden uitgesproken, dat de toekomstige wetgever geheel vrij zal zijn, en dat deze zich niet zal hebben te bekommeren over den arbeid welke de bevredigingscommissie in 1915 verrichtte.

Doch daar komt nog iets bij, dat de tegenstanders van artikel 192 in het gevlei zal komen en waardoor zij zich gemakkelijk aan het medewerken aan voorstellen tot financieele gelijkstelüng zullen kunnen onttrekken, nl. de financieele toestand, waarin het land na den oorlog verkeeren zal. Nog onlangs sprak een invloedrqk lid der linkerzijde, tevens tegenstander van de voorstellen der bevredigingscommissie het in eeae vergadering uit, dat het nog de vraag is, of de enorme kosten, welke van de financieele gelijkstelling het gevolg zullen zijn, in de naaste toekomst kunnen worden gedragen.

Zoo zijn er genoeg teekenen, die er op wijzen, dat opneming van het regeeringsvoorstel, ook al is die nog zoo sympathiek, zonder meer, niet dat geeft wat verwacht mag worden. Daarvoor is nog de waarborg noodig, dat artikel 192 ook naar de denkbeelden der bevredigingscommissie zal uitgevoerd worden.

In welken vorm die waarborg nu moet gegoten worden, is niet ter onzer beslissing.

Wij hebben genoeg vertrouwen in onze mannen in de Kamer, dat deze wel den weg zullen aanwijzen.

Maar zonder waarborg gaat het, dunkt ons, niet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen