De Waarheidsvriend cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van De Waarheidsvriend te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van De Waarheidsvriend.

Bekijk het origineel

Kerk, School, Vereeniging.

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Kerk, School, Vereeniging.

15 minuten leestijd

NED. HERV. KERK.

Beroepen te Schoonhoven B Batelaan te de Bilt; te Monster G Lans te Ooltgensplaat; te Hoogwoud Dr J van Beek te Waterlandskerkje ; te Woudsend A van Kooten te Steenwijk; te Nieuw-Vossemeer Joh A Verhoog cand te Leiden; te Sleen C Brinkerink cand te Bovenkarspel.

Aangenomen naar Ovezande T Jonker te Garijp.

Bedankt voor Hoogeloon Joh A Verhoog cand te Leiden; voor Acquoy J G Hooijer te Ankeveen.

GEREF. KERKEN.

Beroepen te Bodegraven R Hamming te Groningen; te Leeuwarden D Hogenbirk te Charlois; te Koudekerke D Sikkel te Leidschendam; te Lochem-Barchem A Terpstra te Terwispel.

Aangenomen naar Bleiswijk W E van Duin te Bolnes; naar Siddeburen H Enzerink te Wilsum.

Bedankt voor Moordrecht J B Jansen te Zevenhuizen (Z.-H.); voor Dussen N H Basoski te Moerdijk; voor HoUum A Dekkers te Zevenhuizen (Gr.); voor Schoonoord H Hasper te Schiermonnikoog.

CHR. GEREF. KERK.

Beroepen te Arnhem J de Bruin te Broek op Langendijk; te Maassluis R E Sluijter te Murmerwoude.

Bedankt voor Werkendam J van Vliet te Boskoop.

— Zondag j.l. deed Ds. J. F. de Klerk, van Zuilen naar Elden bij Arnhem, overgekomen, bij de Ned. Herv. Gemeente aldaar zijn intrede. Hij sprak naar aanleiding van i Cor. 3 vs. 7. Des namiddags werd hij op hartelijke wijze tot zijn nieuwe gemeente ingeleid door zijn schoonzoon, Ds. A. J. Splinter, te Huissen, met Hand. 8 VS. 35. De gemeente toonde haar blijdschap over de komst van den nieuwen leeraar door beide malen trouw naar het bedehuis op te komen en door hem de bede toe te zingen des morgens uit Gezang 91 vs. 3, des namiddags nit Psalm 134 VS. 3, nadat hem het welkom was toegesproken, namens den ring Eist, door Ds. C. D. Moulijn, van Lent, met wien nog door hun tegenwoordigheid bij de intrede van hun belangstelling deden blijken de predikanten Ds. H. A. Gerretsen, van Gent, Ds. W. Stoel, van Bemmel, Ds. H. J. C. Pierson, van Ressen, en Ds. E. J. H. van Leeuwen, van Arnhem.

— Ds. S. Goverts Jr, hield Zondag jl, voorde Ned. Herv. Kerk te Heilouw een afscheidsrede over Psalm 90 vs. lob. De naar Ottoland vertrekkende leeraar werd toegesproken door den consulent. Ds. M. W. Snoep, van Haaften. Toegezongen werd Psalm 121 vs. 4.

— Zondag jl. werd des voormiddags Ds. R. Bartlema, overgekomen van Ernst, in de Ned. Herv. Kerk te Beesd bevestigd door Prof. Dr. H. Visscher, met een leerrede over Num. 21 vs. 8, 9. Aan het einde daarvan sprak de bevestiger den nieuwen leeraar hartelijk toe en beval hem der gemeente aan, waarna de bevestiger hem liet toezingen Psalm 20 vs. i.

Des namiddags deed Ds. Bartlema zijn intrede in Beesd bij welke gelegenheid Z. Eerw. tot tekst had gekozen i Cor. 3 vs. 9. Daarna werd hij toegesproken door den consulent Ds. L, Balk, van Rumpt, die hem qualitate qua liet toezingen ' Gezang 91 vs. 3.

Beide keeren was de belangstelling groot.

— Ds. H. van Elven nam Zondag afscheid van de Ned. Herv. Kerk te Gaastmeer en had tot tekst Filipp. 4 vs. 7, sprekende over: . den vrede zelf; 2. God, zijn auteur; en 3. Christus, zijn bron. Toespraken volgden van Ds. G. van Dorssen, consulent, van Delfstrahuizen, en Ds. O. Norel, van Wons. Van de ringbroeders was aanwezig Ds. C. E. F. de Vries, van Heeg. Toegezongen werd Psalm 121 : 4 en Psalm 134 : 3.

Beroepingsiverk. Naar wij vernemen, is voor de beroeping van een predikant bij de Ned. Herv. Gemeente te Rotterdam, ter vervulling van de vacature van Ds. H. van de Hagt, wien dezen zomer eervol emeritaat verleend is, door de kerkelijke kiesvereeniging «Evangelie en Belijdenis» een zestal opgemaakt ter eventueele aanbeveling aan het kiescollege. Dit tal is in de volgende orde saamgesteld en bestaat uit: Ds. S. van Dorp van Bodegraven, Ds. F. Kijftenbelt te Leerdam, Ds. B. J. C. Rijnders te Doorn, Ds. J. H. F. Remme te Oud-Beijerland, Ds. G. Verdoes Kleijn te Wageningen en Ds. L. J. S, Crousaz te Maassluis.

Toelating tot de Evangeliebediening. Door het Prov Kerkbestuur van Utrecht zijn tot de Evangeliebediening in de Ned. Herv. Kerk toegelaten de heeren G. van Duyl te Noordwijkerhout en D. A. Hoekstra te Tiel, gestudeerd hebbende resp. te Leiden en te Groningen.

Afscheid, Bevestiging, Intrede. Dr. O. Norel Jzn. hoopt Zondag 3 December a.s. afscheid te nemen van zijn gemeente te Den Burg (op Texel) en Zondag 10 December d.a.v. zijn intrede te doen bij de Ned. Herv. Kerk te Vlissingen, waar als bevestiger zal optreden ds. D. Zoete, van De Lemmer.

Verkiezingen. Het bericht omtrent den uitslag der stemming voor 107 gemachfigden voor het kiescollege der Ned. Herv. Kerk te Amsterdam verdient nog aanvulling. De Confessioneelen werkten samen met de Ethischen en behaalden 2100 stemmen. De Modernen trokken op met de mannen van «evenredige vertegenwoordiging» en verkregen 1200 stemmen. Het eindresultaat is, dat het kiescollege rechtsch blijft.

— Uit Coevorden schrijft men aan de »Ned.« : Evenals op vele plaatsen in Drenthe, is men ook hier verschrikkelijk bang voor zeggenschap in kerkelijke colleges van orthodoxen. Dat bleek ook j.l. V^^oensdag bij de verkiezing voor het kiescollege, waarbij de vrijzinnigen gemiddeld 130 stemmen uitbrachten, tegen 65 door de orthodoxen.

— Naar ik verneem — aldus schrijft men uit Groningen aan de »N. R. Ct.« — zijn er onderhandelingen gaande tusschen de confessioneele kiesvereeniging «Schrift en Belijdenis» en de ethische kiesvereeniging »De goede Belijdenis», om bij de voorjaarsverkiezingen voor het kiescollege der Ned. Herv. Gemeente aldaar weer samen te werken tegen de Vrijzinnigen. Zooals men weet, zijn dit jaar in April de Ethischen en Confessioneelen niet samengegaan.

Protest tegen een Ouderling. Bij den kerkeraad der Ned. Herv. Gemeente te Utrecht heeft een lidmaat een bezwaarschrift ingediend tegen een ouderling, wegens het onderteekenen van het z.g. Dienstweigeringsmanifest. Genoemde kerkeraad heeft dit bezwaar aan het Classicaal Bestuur van Utrecht gezonden.

Bijbaantjes. De predikant der Ned. Herv. Kerk in een plattelandsgemeente op het eiland Walcheren adverteert, dat hij is opgetreden als correspondent van de Nederlandsche Spaarkas te Amsterdam.

Alzoo een pendant van den predikant die als agent eener Levensverzekering optreedt.

Verkeerde toestanden en gevolgen van te lage tractementen.

Predikantspensioenen. Onder leiding van den heer G. W. Mortier, kerkvoogd der Ned. Herv. Kerk te Wageningen, werd, naar de sNed.» meldt. Vrijdag jl. te Arnhem een bijeenkomst gehouden van kerkvoogden uit de provincie Gelderland, om plannen te bespreken voor een betere regeling der predikantspensioenen bij de Ned. Herv. Kerk.

Een 60-tal kerkvoogden was aan-^-ezig, terwijl een 30-tal een sympathiebetliiging had gezonden.

Algemeen was men overtuigd van de noodzakelijkheid eener betere pensioenregeling voor de predikanten en er werd een commissie benoemd om de plannen verder uit te werken. Men wil deze beweging uitbreiden over het geheele land.

De Modus-Vivendi. In het Nieuw Kerkelijk Weekblad van de Herv. Gemeente in Den Haag begint Dr. H. Schokking een reeks artikelen over den Modus-Viveudi, waarvoor hij alsnog de aandacht durft vragen.

I. omdat de zaak, al staat zij nu op dood spoor, toch wel weer op de rails gebracht zal worden, die haar langs onze kerkelijke stations zal brengen; zoodat het noodig blijft wakker te zijn; 2. omdat, al kwam er van dezen Modus-Vivendi niets, wij er niet van af zijn: immers de toestanden welke hem hebben uitgelokt, blijven bestaan, en eischen onze belangstelling; 3. omdat er een beginselstrijd gestreden kan worden, waartoe de brochure van Prof. Visscher, al staat er veel bijkomstigs in en veel dat onaangenaam aandoet, de zeer welkome en goede gelegenheid biedt.

Volgens Dr. S. staat achter den Modus-Vivendi een onjuist Kerkbegrip en het zal allereerst moeten gaan om de vraag, hoe God Zijn Kerk wil hebben.

— Zelfs het roomsch-kath. maandschrift »De Beiaard» bevat een artikel over dit onderwerp.

Dr. Gerard Brom schrijft (in vereenvoudigde spelling) daarin o.m. den volgenden zin neer: »Nog minder dan de Kalvinist is 't een Katholiek doenlik, zijn eigen begrip van de éne heilige apostoliese Kerk te verbinden met de denkbeelden van veredeling, profanering en modernizering, die de Modus-Vivendi insluit; nooit gaat voor ons besef het krankzinnige van zo'n plan af, om Christus' Lichaam netjes in stukken te snijden, Gods Kerk om te zetten in een naamlooze vennootschap met gelijke aandelen onder vijanden als vrienden van Gods Zoon.»

— Op de Vergadering der Evangelischen heeft Ds. M. Hefting, secretaris van de Evangelische Vereeniging een referaat gehouden over den voorgestelden Modus-Vivendi.

Hij vatte zijn betoog samen in de volgende drie stellingen:1. De Modus-Vivendi mag niet voorgoed in den doofpot!

2. Zijne strekking is door de meeste tegenstanders en zelfs ook door voorstanders niet begrepen.

3. Het is onze plicht, ter wille van den vrede in, maar ook den invloed van de Ned. Herv. Kerk naar buiten zooveel mogelijk propaganda te maken voor het Utrechtsche ontwerp, niet slechts in beginsel, maar in zijn geheel.

Evenredige vertegenwoordiging en Modus-Vivendi. Dr. Niemeijer van Bolsward schrijft in het Weekblad voor de Vrijzinnige Hervormden : Ook evenredige vertegenwoordiging heeft onze hartelijke sympathie. En indien de Utrechtsche hoogleeraren een regeling hadden voorgesteld, waarin dat beginsel werd belichaamd, zouden wij ons stellig daarmee hebben vereenigd.

Wij geven echter aan het ontwerp, dat zij hebben ingediend, zeer bepaald de voorkeur.

Het is veel beslister, en zal veel gezonder toestanden brengen.

Werd evenredige vertegenwoordiging ingevoerd, en kreeg men dus in de grootere gemeenten predikanten en kerkeraadsleden van verschillende richting, zeker, dan zou een toestand ontstaan, die boven den tegenwoordigen verre te verkiezen is.

Maar die toestand zou toch ook moeilijkheden veroorzaken.

Voor gereformeerden en confessioneelen zou hij een voortdurende ergernis zijn, en de samenwerking zou wel menigmaal te wenschen overlaten.

Bij het vormen van gemeentekerken worden de richtingen veel vrijer in haar bewegingen, en kunnen zij beter leven in overeenstemming met eigen beginselen.

Dit geldt ook voor vrijzinnigen, maar in het bijzonder voor gereformeerden en confessioneelen, voor wie daarom de modus vivendi veel aannemelijker is dan een stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Zij mogen er zich thans over het algemeen nog sterk tegen verzetten — voor een deel, omdat zij er zich [een verkeerde voorstelling van maken —, vermoedelijk zullen velen bij nadere overweging er de voordeelen wel van inzien. En in elk geval zullen zij, indien het ontwerp wet mocht worden, ongetwijfeld bemerken, dat de nieuwe toestand, die daardoor in het leven wordt geroepen, hun positie veel zuiverder maakt, en hen verlost van zaken — het inschrijven b.v. van vrijzinnige lidmaten —, die hen nu in hun geweten benauwen, en die bij invoering van evenredige vertegenwoordiging zouden blijven bestaan.

Het licht daarom voor de hand, dat die party — of althans een deel ervan — lichter zal besluiten haar stem te geven aan dit ontwerp dan aan een voorstel om evenredige vertegenwoordiging in te voeren.

Dat is mede een reden, waarom wij het aandringen op evenredige vertegenwoordiging, met bestrijding van den modus vivendi, in de tegenwoordige omstandigheden betreuren.

De aanneming van het voorstel, die wij geenszins uitgesloten achten, doch waarop toch ook allerminst te rekenen v«.lt, wordt er bovendien nog maar te meer door in gevaar gebracht.

Als hoogstwaarschijnlijk, als zeker bijna mag wel worden aangenomen, dat één van beide zal gebeuren: of de modus vivendi vindt een meer­ derheid, öf de tegenwoordige toestand blijft voortduren.

Daarom zijn wij van oordeel, dat allen, die verlossing uit den tegenwoordigen toestand dringend noodig achten, en tegen den modus vivendi geen overwegend bezwaar hebben, zedelijk verplicht zijn, niet aan te komen met andere voorstellen, lievelingswenschen te onderdrukken, en krachtig dié aanneming van het Utrechtsche voorstel te bevorderen.

Eigen roem en andermans oordeel. In de ethische »N. Ned. Kerkb.» zegt Dr. H. E. G. van der Meene, Ned. Herv. predikant te Overlangbroek, in het voorbijgaan het volgende: ïWant onder de zoogenaamde ethische theologen vindt men toch altijd maar de meeste heldere en knappe koppen.

Het ïWeekbl. v. d. Vrijz.-Herv.» zou liever, naar het blad schrijft, de verdediging op zich nemen van déze stelling: «Over het algemeen vindt men onder de ethischen veel echte en levende vroomheid; onder de theologen van die richting komen mannen voor van groote geleerdheid en diepte; maar in den regel munten zij niet uit door helderheid.»

Dat kan 'n prettig gekibbel worden tusschen die twee.

Begrensde vrijssinnigheid. Dr. H. W. Ph, E. van den Bergh van Eysinga heeft bedankt als mede-redacteur van «Ons Blad», het orgaan van de Vrijzinnig-Hervormden te Zutphen, omdat hij meent »dat hij van de beide andere vrijzinnige predikanten in vele opzichten verschilt.»

Men vergeve ons de onnoozelheid, maar we meenden inderdaad dat er aan de vrijzinnigheid geen grenzen waren en dat 'twas: hoe grooter kleurschakeering hoe meer effect!

Maar 't blijkt alweer dat ook bij de Vrijzinnigheid geen vrijheid met blijheid is.

De Kerkelijke Courant, De Synode der Herv. Kerk heeft besloten tot de uitgave van een eigen, uitsluitend officieel Orgaan voop»de Ned. Herv. Kerk.

Zij heeft maatregelen getroffen, dat deze nieuwe staat van zaken reeds op i Jan. a.s. in werking kan treden.

Het blad zal wekelijksdes Vrijdags verschijnen en zal heeten Weekblad der Ned. Herv. Kerk.

De opbrengst zal geheel ten goede komen aan de Weduwen-en Weezenbeurs voor predikanten der Herv. Kerk.

De gelegenheid zal in dit blad worden geopend, om belangrijke adviezen op kerkrechtelijk gebied in dit blad op te nemen, waardoor het van blijvende waarde zal zijn. Ook zullen worden opgenomen berichten betreffende de kerkelijke archieven en uit waardevolle archiefstukken zullen mededeelingen worden gedaan.

De redactie is opgedragen aan den secretaris der Synode; de exploitatie aan de N'ederl, Boeken Steendrukkerij, v.h. H. L. Smits, Westeinde 135 te Den Haag.

FRANKRIJK. Klacht over. onkunde omtrent geestelijke dingen. Aan een lid van de hoogere geestelijkheid der. Roomsche Kerk in Frankrijk werd onlangs de vraag gedaan, of de vreeselijke dagen, maanden en jaren, die doorleefd worden, het Fransche volk en met name de troepen, die aan het front strijden, nader tot God hebben gebracht; of er getuigd worden kon van een opleving van het geloof.

Het antwoord werd voorzichtig gegeven. Eerst de toekomende jaren zullen leeren, of werkelijk de roede Gods geleid heeft tot verbrijzeling 6f tot verharding der harten. Er zijn onmiskenbaar gunstige verschijnselen. Maar of het echt, blijvend werk is, ka: n alleen de toekomst leeren.

Ook in de Gereformeerde kringen spreekt men wel eens van het overzomeren en overwinteren van een zaak.

Over één punt liet de geestelijke, die blijkbaar op de hoogte is, zich zonder eenige reserve uit. Daar is, zeide hij, bij niet weinigen die aan het front dag aan dag den dood onder de oogen zien, een zekere roering in de conscientie, een vragen naar de hoogere, eeuwige dingen, een toegenegen oor, als men hen over de religie spreekt. Maar wat ziet men dan vaak gebeuren? Als dan de geestelijke komt, of de priestersoldaat (de Roomsche priesters zijn in Frankrijk dienstplichtig) om met hen als makkers te spreken over de zaken van den Godsdienst en over 't geen noodig is tot zaligheid — natuurlijk volgens de leer der Roomsche Kerk — dan wordt hij niet verstaan. De menschen zijn absoluut onwetend, grenzeloos, onbegrijpelijk onwetend. Van zonde en genade, van het oordeel en het eeuwige leven, van Christus en de sacramenten, van het allernoodigste dat de mensch te weten heeft, weten zij niets. Het is erger dan Latijn voor hen. Zij hebben geen begrippen in zich opgenomen, die met de woorden door den priester gesproken, overeenstemmen. Wat de priester ook zegt, hij wordt niet begrepen. Het is moeilijker met dezulken over de religie te handelen, dan met heidenen. Die hebben hunne valsche religieuse denkbeelden; zij hebben er in het geheel geen.

Dit verwondert ons niet. Het was sedert jaren de gewoonte in Frankrijk, dat alleen de vrouwen de kerk bezochten, althans in de meeste streken van Frankrijk. Bovendien werd, met instemming van de Fransche Gereformeerden, die zoo goed als onverdeeld was, de z.g. «leekensehool» ingevoerd, waarbij het onderwijs aan de Roomsche geestelijke broederschappen ontnomen werd. Daarna werden de geestelijke orden het land uitgejaagd. Is het te verwonderen, dat er een geslacht van mannen is opgegroeid dat van de dingen van het Koninkrijk Gods. nooit iets heeft gehoord? Men heeft onder de leus: «het clericalisme is de vijand", een geslacht laten opgroeien zonder God en godsdienst.

Nu hebben wij uit de ervaring geleerd: wanneer menschen, die nooit gehoord hebben dat God bestaat, en zulke zijn er ook in Nederland, door den Geest des Heeren aangegrepen worden, waardoor zij te doen krijgen met de gedachte dat God is, spoedig datgene aanleeren, wat noodig is te weten ter zaligheid. Maar aan de andere zijde is het heerlijk, dat men uit Duitsch land verneemt, dat velen die aan het front staan, en in den tijd waarin vrede heerschte, geen prijs gesteld hebben op hetgeen zij omtrent de leer des heils op de scholen leerden, nu datgene indachtig worden, wat zij in hunne schooljaren hebben vernomen.

De nieuwe President van China. In het Engelsche blad de Exchange lezen wij: Het is geconstateerd dat de nieuwe President van China een belijdend Christen is; vele uitdrukkingen door hem gebezigd, vóór hij tot zijn nieuwe waardigheid verheven werd, worden van hem aangehaald, waarin zijn belangstelling in het Christendom en zijn sympathie voor het werk der Zending uitkomt. God heeft in dit groote land wonderen zoowel van Zijn voorzienig bestuur als van Zijn genade gedaan. Maar de tegenwoordige tijd is een tijd van crisis, en moet daarom een tijd van gebed zijn voor alle vrienden van het Evangelie.»

Wij hopen, dat de uitkomst het bericht van de Exchange bevestigen zal.

Om iemand op weg te helpen! De »Maasb.« vermeldt als «practisch» den volgenden wenk: »Hoe maakt u gewoonlijk uw preeken? » vroeg een jonge kapelaan aan z'n nieuwen pastoor.

«Wel», zei de oude pastoor, »ik neem een tekst en verdeel dan mijn preek in drie deelen. In het eerste vertel ik, wdt ik ga vertellen. In het tweede deel vertel ik het. En in het derde deel vertel ik weer, wat ik zoo juist verteld hèb«.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 november 1916

De Waarheidsvriend | 4 Pagina's

Kerk, School, Vereeniging.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 november 1916

De Waarheidsvriend | 4 Pagina's