Uit het kerkdijk leven.

Moderne practijken.

Handelde men naar eigen eerlijk inzicht en overeenkomstig de hoog-heilige religieuse overtuiging, dan nam de moderne afscheid van die Herv, Kerk, die, erfelijk besmet, vol van onheilige wangebruiken is.

Men kan daar toch eigenlijk niet aarden. Men komt er ook telkens in conflict met het verderfejijk streven en hartstochtelijk strijden van die onheilige, weinig, teere, geheel veruitwendigde confessioneelen, die den waarachtigen godsdienst willen doen ondergaan in roomsche gebruiken en doode vormen.

En zelfs de Reglementen der Kerk zijn confessioneel. Blijven ook confessioneel. Ja, dreigen zelfs méér confessioneel te worden. Denkt maar aan de geest-en hoofdzaakkwestie. De Kerk in meerderheid was er vóór. De eigenaardige Bestuursinrichting kon hier zelfs niet meer redden. De meerderheid was vóór. Alleen de orthodoxe heer Schrieke met z'n paar getrouwen heeft het in 4e Synode nog net kunnen brengen tot 10 tegen de schrapping, terwijl er 9 vóór waren. - Wel was' Zeeland vóór — maar wat gaf Dr. Weylandt van Veere daar orn! Gelderland was vóór — maar ouderling Menthen stoorde er zich niet aan. Men moet zich boven zulk klein gedoe van de domme schare weten te verheffen. Vooral als men zelf zoo groot is! Overijsel voelde veel voor de schrapping — maar Ds. Schrieke van Enschede zou wel zorgen, dat er niets van kwam! En zoo is er niets van gekomen. De fatale woorden „geest en hoofdzaak" zijn blijven staan.

Maar - de Kerk in haar meerderheid was vóór de schrapping. Dat weet men. wel! •

En zoo dreigt dan ook altijd nog het gevaar, dat deze pogingen, tot handhaving van onze kerkelijke belijdenis, toch nog wel eens tnet succes zullen worden bekroond.

Eerlijk de dingen nemend ziet men dan ook wel, dai zelfs de Reglementen der Kerk confessioneel zijn, sprekend van de leer der Kerk, welke geëerbiedigd en gehandhaafd moet worden, waarvan de moderne in den grond der zaak niets moet hebben; vreezende, dat die Regleinentenbundel nog meer een confessioneel stempel zullen krijgen.

Handelde men dan ook naar eigen eerlijk inzicht en overeenkomstig de hoogheilige religieuze overtuiging des harten, zonder acht te geven op neven-doeleinden, ja, dan ging de moderne heen! Meti is toch te religieus en te gevoelig, om z'n gansche leven in dat gedrochtelij k samenstel der Herv. Kerk te bederven en te slijten. Als menschen van modern beginsel zoekt men toch liever een Kerkgenootschap, waar men God naar de inspraak van het hart en van het geweten vrij kan dienen, dan dat men keer op keer op een stelsel stoot, dat geheel onprotestantsch en bedorven is? Maar .... de practijk is anders dan de mooie theorie. We denken aan Purmerend. Daar dreigt in Noord-Holland een groot gevaar. JEen vrijzinnige gemeente heeft blijkbaar niet veel op met moderne predikanten. Want, hoewel vrijzinnig zijnde, beroept de kèrkeraad naast den modernen predikant een orthodoxen leeraar. Al verscheidene malen achter elkaar deed de kèrkeraad dat. Dan had ieder wat in de Gemeente!

Maar daar gaat de moderiie dominé weg. De orthodoxe is nu alleen in die vrijzinnige Gemeente. En drfar gaat de kèrkeraad nu wezenlijk en waar toezegging van beroep uitbrengen op een tweeden orthodoxen dominé. Of althans op een dominé, die wel wat vrijzinnig heet maar niet .modern is!

Nu steekt er een storm op in het moderne kamp. Geen wonder! Want Purmerend wosrdt zoodoende „verkocht en verraden aan de orthodoxen. En dat door een vrijzinnigen kèrkeraad!

'tis ook eigenlijk te gek. Wat zou daar de oorzaak van zijn? Zou men in N. Holland gaan inzien, dat de Kerk met de moderne domine's op de flesch gaat; dat het. godsdienstigkerkelijk leven in de gemeente meer afgebroken dan opgebouwd wordt? Wat men in die gemeenten, waar het modernisme onbestreden de baas is, 't best kan waarnemen.

Er zijn van die gemeenten, waar men 't zienderoogen opmerkt. Hoe ellendig gaat het in Deventer, hoe treurig in Zutfen, enz. Hoe 't zij - men heeft iii Purmerend geen bewijs van hoog vertrouwen in de moderne domine's gegeven! En daar stak de storm op! Want er zit nog méér achter. Purmerend Kgt in de classis Edam.

En Edam telt 28 predikanten, waarvan töt nu toe 15 modern en 13 orthodox waren. Die verhouding dreigt dus nu èïiders te worden en wel 14 tegen l4. Bij een mogelijke vrijzinnige vacature, dreigt dan een orthodoxe meerderheid op de classicale vergadering en dan worden de bestuursfuncties in orthodoxe handen gelegd. Waardoor de Provincie Noord-Holland van links naar rechts zou overgaan; omdat er tot op heden 3 vrijzinnige classis zijn (Alkmaar, Hoorn en Edam) en 2 orthodoxe classis (Amsterdam en Haarlem). Dat dreigt nu 3 orthodoxe tegen 2 moderne te worden en dan gaat het Prov, Kerkbestuur van N. Holland om en door dat Kerkbestuur krijgt de samenstelling van.de Synode weer een gevoelige wijziging, daar N. Holland tot op heden altijd 2 moderne leden afvaardigde. 't Hangt dus aan een zijden draadje daar in N. Holland.

Wat des te ernstiger voor de modernen is, daar men bij de laatste predikantsvacature te Edam dezelfde methode wilde volgen als nu in Purmerend. Daar gaat het met het modernisme ook zoo schitterend, dat men daar óok maar liever een orthodoxen domine zou beroepen hebben dan een moderne - wat, gelukkig voor de modernen! toen nog net gekeerd kon worden. Wat een kunst-en vliegwerk moeten de modernen gebruiken om hun eer op te houden! Ja, naar de stembus weten ze soms nog wel een hoop kiezers te jagen, kroegbazen incluis. Maar de moderne prediking begeert men niet. En uit wanhoop gaan dan vrijzinnige kerkeraden soms orthodoxe domine's roepen, om de gemeente bij elkaar te houden en niet al te veel finantieel in de put te komen.

Zoo is 't dan een dubbeltje op z'n kant of ook het moderne Noord-Holland ~ keert van links 'naar rechts. Evenals het in Drenthe en in N. Brabant hoelangs hoemeer óm zwenkt. Wat zal het een toer worden voor het modernisme, dat in onze Herv. Kerk niet thuis hoort, om het hoofd boven water te houden. Ook in de Synode. Vooral wanneer die' moderne Waalsche zwemblaas eens doorgeprikt wordt I 't Is hoelangs hoemeer': pompen of verdrinken ....

Naar eigen heilig en hoog beginsel moet men van dat gedoe toch, dunkt ons, hoelangs hoemeer genoeg krijgen. Waarom vergalt men eigen leven en het leven van ènderen alzoo? Waarom trekt men zich niet terug in een kerkgenootschap dat waarachtig modern is en waar men religieus gevoed en gesterkt kan worden en waar men ook voeden en sterken kan alle degenen, die vrij en frank God willen dienen naar de inspraak van hun hart en van hun geweten? Waarom ?

En dan komt de aap uit ^de mouw. De zucht naar macht is zöo groot. De koorts van kerkroof overvalt. Het oog waart rond en blijft rusten op macht en eer en invloed, ook op het terrein van het politieke leven, op het terrein van de school enz. En men over legt haastig, dat men, om het grootste aandeel en den meesten invloed te krijgen, 't veiligst doet om bij de Hervormde Kerk te blijven. En klaar is Kees!

De hooge, heilige religieuze beginselen worden opgeborgen en er wordt alarm geblazen in het midden van de Herv. Kerk en het moet met vereende krachten op verovering uiti Het regeerkasteel in de Kerk is zoo mooi; en geeft ook toegang tot het regeerkasteel in het land. En daarom, om de liberale beginselen in Gemeenteraad, Provinciale Staten, Eerste en Tweede Kamer te handhaven, moeten de modernen blijven in de Herv. Kerk en er toch vooral niet zich van losmaken. Om politieke oorzaken dus al mee blijven in een Kerk waar men niet thuis hoort en niet begeerd wordt.

Nog onlangs is dat in de N. Rott, Ct. nadrukkelijk geschreven, in betrekking tot de kerkelijke verkiezingen in Enkhuizen. Waarbij de Bedactie van de N. Rt. Ct. zelf wel voelde, dat het gevaarlijk was om zich zoo in de kaart te laten zien; waarom ze ook werkelijk een oogenblik , er over gedacht heeft om déit politieke ' brokstuk van de kerkelijke correspon­ ] dentie er uit weg te laten. Maar ten slotte liet zij het toch ook maar weer passeeren I Wat waar is, is toch ook waar en mag geschreven en gedrukt worden!

't Gaat alzoo voor een groot deel om de macht Om de macht in de Kerk, om de macht in het land. , Modern in de Kerk ea liberaal in de politiek - dat tweespan moet voor de wagen blijven. En onze Herv. Kerk wordt er de dupe van. Totdat het recht in de Kerk zegeviert. Dan valt de vermolmde troon van het modernisme.

De Vrijmaking van de School vordert. De Vrijmaking van de Kerk des Heeren in dezen lande mag niet achterblijven. En we moeten ons door veel rumoermakend geschreeuw der modernen niet van de wijs laten brengen. , Ons ook in de vooropgezette strikken nooit laten vangen, ''

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen