Staat en Maatschappij.

De kosten van het onderwijs,

Door burgemeester en wethouders degemeente 's Gravenhage is een belangrijl geschrift uitgegeven, bevattende een g» schiedkundig overzicht van de kosten van het onderwijs in die gemeente.

Dit geschrift is daarom van zoo grooti beteekenis, orndat het in de eerste plaafi een beeld geeft van hetgeen in den loop der jaren aan het openbaar onderwijs in een groote gemeente des lands uit de gemeentekas is ten koste gelegd (het overzicht vangt aan met het jaar 18531 en in de tweede plaats door den schal van gegevens én cijfers, waarmede ha, overzicht is verrijkt geworden.

Maai-niet minder is hetgeen het Dagfr lijksch bestuur der residentie samenstelde van aanbelang, omdat daaruit met' de cijfers en feiten blijkt op wat vooi onbillijke wijze het openbaar onderwijs boven het bijzonder onderwijs uit de gemeentekassen bevoorrecht wordt.

Enkele cijfers die hieronder volgen. mogen.dit aantoonen.

Vooreerst een enkel gegeven omtrent het totaal der kosten van het openbaar onderwijs.

Daarover wordt medegedeeld, dat de netto uitgaven voor het onderwijs in de gemeente 's Gravenhage over het jaai 1914 ten laste van de gemeentekas bedroegen :

voor het Lager onderwijs voor het Hooger en Middelbaar-en Vakonderwijs voor het bewaarschool-onderwijs f 1, 306, 999!; 556, 411 166, 646

voor andere inrichtingen van onderwijs f 70, 313?

alzoo tesamen f 2, 100, 363

Wordt nu van dit bedrag billijkheidshalve de subsidiën afgetrokken, welke aan de instellingen voor vak-en handelsonderwijs, als voor een ieder toegankelijk, worden uitgekeerd, te stellen op rondf 200, 000, dan blijkt, dat door de ge-' meente 't Gravenhage uit de publieke kas in het jaar 1914 negentien ton gouds ten behoeve van en uitsluitend allééD| voor het openbaar onderwijs in die gemeente werd beschikbaar gesteld.

Nu betreft die negentien ton nog alleen maar de gewone uitgaven zonder de voor rente en aflossing ter zake van tenbehoeve van het onderwijs aangegane schuld.

Naast de gewone uitgaven — zoo meldt het overwicht - ^ werden bovendien nog groote sommen besteed voor buitengewone doeleinden en wel voornamelijk voor het stichten, verbouwen en aankoopen van scholen en ónderwij zerswoningen en het aanschaffen van schoolmeubelen voor nieuwe scholen, welke meerendeels door geldleening zijn gedekt geworden.

Alleen voor het lager onderwijs met hetgeen daarbij gerekend kan" worden bedroeg de leeningschuld op 31 December 1914 een som va; n ruim 4, 5 millioen gulden.

Om nu een indruk te krijgen van de stijging der uitgaven gedurende den laatsten tijd moge er voorts op gewezen worden, dat terwijl, zooals wy hierboven

aangaven de kosten voor het jaar 1914 voor het onderwijs 2, 1 miUioen bedroe-«ren deze voor het jaar 1910 stonden op f 1 495113 en voor 1905 waren f 1, 036, 780. la'een' tijdperk van 9 jaren vermeerderden de uitgaven tot het dubbele.

Even belangrijk nu als het cgfer^ van de totale kosten voor het onderwijs, is ook de stijging der uitgaven per hoofd van de bevolking.

Het accres^der uitgaven per leerhng nam toe (het aantal leerlingen der openbare lagere scholen per 1000 inwoners klom sedert 1853 van ruim 52 m 3, 914 op ruim 84 leerlingen).

van f 5, 94 in 1853 op 12, 14 in 1865 " 27, 26 in 1879 • 34, 47 in 1889 . „ 44, 20 in 1899 „ 50, 51 in 1905 en „ 80, 57 in 1914

Als voorüaamste oorzaak dezer sitijging treedt op den voorgrond het onjevenredig sterke accres der personeel-uitgaven, hetgeen eensdeels het gevolg is van het grooter aantal leerkrachten in verhouding tot de schoolbevolking, anderdeels van de herhaalde aanmerkelijke ppsitie-verbetering van het onderwqzend personeel.

In welk opzicht de jaarwedden van de hoofden d, er openbare scholen endieder onderwijzers van bijstand de algemeene kosten van het onderwijs drukken, mag er de aandacht op gevestigd worden, dat de gemiddelde jaarwedde van - de eerste categorie van amb'tenaren, zonder dat daarbij . in aanmerking is genomen het genot van vrije woning, of de vergoeding voor het gemis daarvan in 1914 bedroeg f 2497, en die der laatste categorie f 1523.

Ook ten opzichte van de bezoldiging van de hoofden van scholen en de gewone onderwijzers, geniet het openbaar onderwijs belangrijke voordeelen, waarvan het bijzonder onderwijs is uitgesloten.

In dit verband geven de cijfers der algemeene kosten zoowel als die voor het personeel in het overzicht waardevolle gegevens om daaruit de bevoorrechting van de openbare school boven de bijzondere school vast te stellen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen