Staat en Maatschappij.

Een plaats van groote beteekenis.

In het onlanga verschenen deel van de Jaarcijfers voor het Koninkrijk der Nederlanden treffen we voor den toestand van het lager onderwiijs de gegevens, aan, zooals deze op het einde ; van het jaar 1914 werden vastgesteld.

Deze gegevens nu vergelijkende met die van het jaar 1905, het oudste waarvan de Jaarcijfers gewag maker toonen, in tegenstelling met het openbaa' .onderwijs, den grooten vooruitgang het bijzonder onderwijs sinds het laatjt genoemde jaar aan.

Uit de onderstaande cijfers moge *t blijken:

Aantal openbare scholen 3255 3351 Aantal gesubsidieerd bijzondere scholen 1492 2241

leerlingen O. S. leelingenB.S. 1905 1914 - 1905 1914 1905 1914 jongens 312145-319441 meisjes 254319 , 251350 totaal 566284 570791 leerlingen B. s jongens 120489 184213 meisjes 158143 226424 totaal 278632 410637

Bovenstaande cijfers nader beschot wende, valt het op dat, waar in de laatste negen jaar bij het bijzonder onderweg groote bloei is waar te nemen, er bij het openbaar onderwgs stilstand, zoo nie achteruitgang is ingetreden. De toename der bevolking sinds 1905 is voor wa het onderwijs betreft, dan ook geheel ten goede gekomen aan de bijzondere schoo Zien we voorts, dat de subsidie aa de bijzondere school uitbetaald, vai 2, 2 millioen in 1905 klom tot 8, 5 millioen in 1914, dan zgn dit alle cijfers die boekdeelen spreken.

Bij dezen vooruitgang van het bijzonder onderwijs valt het in het oog, hoe dwaas het is, om te kunnen vermeenen, dat aan ' dit onderwgs den breidel kan aan gelegd worden, of wel om de bij zondere school tot vi? pegeren omvang terug kdringen.

Dat er menschen zgn, die dit willen Dat blijkt genoegzaam uit den tegenstand, welke het nieuwe Grondwetsartikel 191nog steeds ondervindt.

Het orgaan der sociaal-democratische arbeiderspartij Het Volk dat enkele dagen geleden op de gegevens uit de Jaarcijfe wees, is intusschen van ander gevoelen, Het blad ziet er het hopelooze van in, om tegen de bijzondere school een actie op touw te zetten.

Ondanks zijne bezwaren tegen het bgzonder onderwgs, vraagt het zich af tot welke conclusies de geschiedenis van den schoolstrijd het recht geeft.

En dan komt het orgaan tot deze conclusies, die het openhartig en onomwon den uitspreekt. Ten eerste, dat het bijzonde; : onderwijs tegen elke verdrukking n zich heeft weten baan te breken en ich een plaats van-groote beteekenis eeft veroverd. En ten tweede, dat het aarmede zijn recht heeft bewezen op steun van den Staat.

Nu moge het socialistisch blad verder etoogen, dat de toepassing van dat recht oor de kerkdijken eenzijdig leidt tot roote schade voor het volksonderwijs maar daarmede vermindert zij het aanzien van het bijzonder onderwijs niet.

Waar het hier op aankomt, is, dat naast de cijfers en feiten, het hoofdorgaan der sociaal-democratie de gewichtige plaats, die de bijzondere school te midden van ons volk inneemt, erkent.

En dit is een feit van beteekenis, wat nog nimmer zoo duidelijk en onomwon den werd uitgesproken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen