Van de Leestafel.

Augusiinus'-belijdenissen, in 13 boeken. uit het Latijn vertaald door Mr. Frans Erens tweede, naar het Latijn herziene druk. Uitgave: S. L. van Looy, Amsterdam 1917.

Augustinus, den 13den November 354 geboren, blijft een van de grootste en meest bekende kerkvaders. .En waar hij eerst in de zonde leefde, daarna zich gaf aan de dwaalleer der Manicheers (374) en vervolgens door middel van Ambrosius (385) op wondere wijze wordt bekeerd tot den Heere (386) kon hij van ervaringen spreken die zijn weg tot een zeer bizonderen maakte. Daarbij was hij niet gesloten voor anderen, maar legde iu zijn geschriften neer, wat hij dacht en ondervond. Dat maakt de geschriften t, van Augustinus zoo interessant. Levendig weerlegt hij in 392 de dwalingen van de Manicheën, in 394 die van de Donatisten. In 397 schryft hij zijn boek over de Driëenheid tegen de Arianen; in 413 begint hij aan zijn boek over de Stad Gods, enz.

, Een van zijn belangrijkste geschriften is en blijft zijn Confessiones of Belijdenissen (397) waarvan ons door den heer Erens een nieuwe vertaling uit het Latijn gegeven wordt. De heer Erens voelt veel a voor dit geschrift van Augustinus. 't Is hem maar geen veo'taalwerk geweest; maar 't is voor hem geweest het geven in de Nederlandsche taal van een boek, waarvan hij zelf getuigt: „het boek, dat ik in vertaling aan mijne landgenooten voorleg, behoort tot het hoogste, dat ooit door menschenhand werd opgeteekend."

De inhoud van deze Belydenissen is „eene volgehouden samenspraak met God. Het is een gebed, niet dat van een onwetende, maar van een die weet, die zeker is en in die zekerheid het meest volkomen geluk vindt, waartoe de ziel des menschen bij machte is. Augustinus staat hier naar heel zijn wezen naakt tegenover zijn Schepper enz."

„Niettegenstaande zijn uitgesproken verachting voor de schoon-schrijverij, heeft hij ook literair vaak het schoonste bereikt wat wij kennen. Men zou tot Plato of Dante moeten gaan öm iets dergelijks aan te treffen."

Troosteloos in vele opzichten waren de tijden, waarin Augustinus leefde. Het Romeinsche rijk brokkelde af aan alle kanten. De barbaarsche volkeren vernielden zijne beste gedeelten: de Gothen Italië, de Vandalen Spanje, de Franken Gallië. De Hunnen en anderen waren in aantocht om het aanschijn van Europa te vernieuwen. De Romeinsche staat had zijn gezag verloren. Het toen ongelooflijke gebeurde : Rome werd ingenomen en geplunderd. De Vandalen drongen tot Africa door en gedurende hun beleg stierf te Hippo de groote Kerkleeraar, uitgeput door arbeid, vermoeienissen en ouderdom (28 Aug. 430.) Daarbij nu komen de Belijdenissen van Augustinus zoo heerlijk uit. Want begonnen in 't algemeen de nieuwe ideeën van het Christendom meer en meer licht te werpen in veler gemoederen, vo^^al de woorden van Augustinus mochten uitstralen met goddelijken glans, waarvan het schijnsel bewaard is tot op dezen dag.

Een van de mooiste boeken van Augustinus wordt ons nu in nieuwe vertaling, waarvan reeds de 2de druk verscheen, voorgelegd en we kunnen niet anders dan ons daarover hartelijk verheugen. Wat is het boek prachtig gedrukt en mooi uitgegeven, terwijl de vertaling vlot loopt en zich aangenaam laat lezen.

Wij danken vertaler en uitgever voor dit kostelijke boek en wenschen hen toe, dat hun werk overal zéér zal worden gewaardeerd.

Een ieder leze van Augustinus zijn Belijdenis van Schuld en zijn Belijdenis van Geloof.

Het Evangelie van Lucas door prof, dr. J. de Zwaan, hoogleeraar'te Groningen, Uitgave van J. B. Wolten te Groningen — den Haag ; gebonden f 1, 90, bij inteekening ƒ 1, 50.

Dit is het vierde deeltje van die keurige uitgave „Tekst en uitleg" die door prof. dr, A, van Veldhuizen te Groningen met een staf van geleerde medewerkers bezorgd wordt.

Eerst verscheen het Evangelie van Marcus, door prof. Van Veldhuizen, toen het Evangelie van Maitheus, door prof. Van Leeuwen, daarna Paulus én zijn brief aan de Romeinen, door prof. Van Veldhuizen en nu het Evangelie van Lucas door prof. De Zwaan.

Dit 4de deeltje ziet er even keurig uit als de vroeger verschenen boekjes; ook is 't hier dezelfde volgorde: inleiding, tekst en uitleg; maar de inleiding is ditmaal zóó beknopt en neemt zoo'n klein plaatsje in, dat men onwillekeurig bij den tekst opslaat en de inleiding geheel over 't hoofd ziet. Ze beslaat dan ook maar 21/2 + 1 blz. Litteratuur, De kortheid hiervan schijnt in verband te staan met 't geen gegeven zal worden in de inleiding op het boek de Handelingen der Apostelen, dat spoedig, eveneens door prof. De Zwaan bewerkt, verschijnen zal.

De inleiding is dus kort, maar duidelijk, We ontleenen er een paar zinnen aan. Evenals Mattheus verhaalt Lucas in de volgorde van Marcus, In de inleidende verhalen en dikwijls ook in de lijdensgeschiedenis gaat Lucas met eigen gegevens zijn dgen weg. Zijn boekje vormde het eerste deel van een geschrift, waarvan „Handelingen" het tweede is.

Lucas heeft na Marcus geschreven en blijkbaar niet voor Joodsche lezers. Men heeft den schrijver steeds herkend in Lucas „den medicijnmeester, den geliefden, " (Col. 4 VS. 16)

Evenmin als Marcus en Mattheus is hij een kroniekschrijver, die van week tot week den gang der gebeurtenissen volgt, maar een schilder, die Jezus' woorden en daden met eenige vrijheid groepeert tot een beeld, dat den waren indruk zal weergeven, dien Hij gemaakt heeft. Uit Lucas blijkt, dat Jezus zelden lange redevoeringen hield, maar dat de meeste gedenkwaardige woorden bij een of andere bepaalde gelegenheid werden geuit. Wat het innerlijk karakter betreft, ziet men bij Lucas meer zonneschijn. Gebed en lofprijzing brengt Lucas herhaaldelijk naar voren, waar de anderen dit niet doen. Lucas heeft evenals Paulus met de profeten en met de psalmdichters die toppen beklommen, van waar men de heidenwereld reeds toestroomen zag tot het heil Gods. —

Wat de vertaling, den tekst betreft, valt ons dadelijk de aanhef op: „Edelmogende Theóphilus, aangezien reeds velen hebben gepoogd een verhaal op te stellen over die feiten, welke bij ons tot volle zekerheid zyn geworden, in overeenstemming met het getuigenis, hetwelk zij, die van den beginne af ooggetuigen en dienaars van het woord zijn geweest, ons hebben gegeven — zoo kwam het mq voor, daar ik alles nauwlettend van voren af heb nagegaan, dat ook ik dit ordelijk voor u te boek mocht stellen, opdat gij tot eene overtuiging van betrouwbaarheid zoudt komen betreffende hetgeen men verkondigd en u werd medegedeeld."

Op deze wijze wordt ons dan de tekst gegeven in voor een groot gedeelte andere bewoordingen dan we gewoon zijn, waarbij we wel moeten zeggen, dat de Staten-vertaling ons deftiger en aangenamer tegenklinkt, maar waarvan toch ook weer geldt, dat deze nieuwe vertaling soms duidelgker is.

We willen nog een paar voorbeelden daarvoor aanhalen. Luc. 2 vs. 1: „Het geschiedde nu in die dagen, dat namens keizer Augustus een besluit werd uitgevaardigd tot registratie van het geheele rijk. Deze eerste registratie vond plaats in den tijd dat Cyrenius landvoogd was over Syrië. En allen ïeisden ter registreering een ieder naar zijn eigen stad. En ook Jozef ging üit Galilea, uit de stad Nazareth, op naar Judea, naar de stad Davids, die Bethlehem heet, daar hij uit het huis en de nakomelingschap van David was, om opgave te doen met Maria, welke met hem ondertrouwd was en in zwangerschap verkeerde."

Luc. 5 VS. 1—8: „Het geschiedde nu in den tijd, dat de schare op hem hing om het Woord Gods te hooren en hij was staande aan den oever van het meer Gennesaret en hij zag twee schepen bij het meer liggen; de visschers nu waren er uit gegaan en spoelden de netten.

En in een van die schepen, - dat van Simon was, ging hij en vroeg hem een weinig van het land af te steken, en nedergezeten leerde hij de scharen van uit het schip. Toen hij nu opgehouden had met spreken, zeide hij tot Simon : steek af naar het diepe en viert uw netten uit voor de vangst, En Simon antwoordde en zeide: Meester, den geheelen nacht door hebben wij gearbeid zonder te vangen, maar op uw woord zal ik de netten neerlaten. En toen zij dit gedaan hadden, omsloten zij een groote school visschen en hun netten dreigden te scheuren. En zy wenkten naar den wal aan hun deelgenooten in het andere schip, om hen mee te komen helpen en zij kwamen en vulden beide schepen tot zinkens toe. Toen Simon Petrus dat nu zag, viel hij neder aan de knieën van Jezus en zeide: Heer, ga bij my vandaan, want ik ben een man, die een zondaar is."

Luc, 10 VS. 38—42 : „Tijdens hun reizen ging hij een zeker dorp binnen; een vrouw nu, met name Martha, ontving hem in huis. En deze had eene zuster, Maria geheeten, welke dan, nedergezeten bij Jezus' voeten, luisterde naar wat hij sprak, Martha werd nu in beslag genomen door de zorg voor veel bediening en zeide, terwijl zij een oogenblik er bij kwam staan: Heer, trekt gq u dat niet aan, dat mijn zuster mij maar alleen laat staan, voor de bediening? Zeg haar dan, dat zy mij komt helpen. En de Heer antwoordde haar en zeide: Martha, Martha, gij maakt zorg en omslag voor velerlei, maar slechts weinige dingen of een enkel zijn noodig. Maria heeft toch het goede doel gekozen, dat haar niet ontnomen zal worden..

Men ziet het: sommige dingen zijn leelijker dan onze oude Staten-vertaling geeft, andere dingen zijn werkelijk duidelijker en mooier. Hoewel we meenen op te merken, dat prof. De Zwaan niet bij uitstek de man is om bij uitstek „mooie" zinnen te rnaken.

Het derde gedeelte, de Uitleg, neemt een zeer breede plaats in en wel van blz. 63—-140, In den uitleg zijn zeer veel verklarende opmerkingen bijeengebracht, waarbij men heel dikwijls voelt dat het slechts een korte saamvatting is van wat de geleerde Schrijver te zeggen heeft.

Het geheel wordt besloten met een Register, benevens een welverdeelde inhoudsopgave.

't Komt ons voor, dat het werk van prof. Van Veldhuizen en zijne medewerkers uitnemende diensten kan doen om te komen tot een nieuwe, officieele Bijbelvertaling. De stof daartoe wordt op deze wijze mooi bijeengebracht en reeds daarom alleen verdient deze uitgave steun van zeer velen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen