Staat en Maatschappij.

Juiste voorliehting noodzakelijk.

Nu dezen zomer bij de Kamerverkiezingen een samengaan der rechtsche partijen in coalitie niet zal plaats hebben, zullen de protestantsche kiezers, die anders hunne stem op een coalitie-candidaat uitbrachten, zich thans rekenschap hebben te geven van eigen politiek standpunt en de vraag onder de oogen hebben te zien, of zij onder het vaandel der anti-re vol u-tionaire partij, dan wel onder dat der Christelijk-Historische Unie zullen optrekken.

Het zal, ten einde daarby den kiezers de beslissing te vergemakkelijken, bijzonderlijk ditmafj.l aan de noodige voorli(? hting niet mogen ontbreken.

Het moge waar zijn, dat het samengaan der rechtsche partijen in coalitie, wat nu reeds sinds het jaar 1906 het geval is, voor de politieke ontwikkeling van ons land niet zonder vrucht is geweest, maar het valt evenmin te ontkennen, dat dit vereenigd optreden door het doen achterwege blijven van een eüergieke propaganda der beginselen tot verslapping van den beginselstrijd heeft geleid. En deze omstandigheid zal, zoo de kiezers niet tijdig met don stand van zaken op de hoogte worden gebracht, ongetwijfeld bij deze verkiezing nawerken.

Wij hopen intusschen en verwachten dit ook, dat wanneer de Ghristelijk-Historische Unie zich zal opmaken om de verschilpunten tusschen haar en de a.-r. partij uiteen te zetten, zij dit op duidelijker en juister wijze doen zal dan dit in , , De Overijsselaar"-, het orgaan van den heer Snoeck Henkemans, van 11 April geschiedde.

Het treft ook weer in het artikel, waarin getracht wordt de vraag te beantwoorden: „Waarom Christelijk-Historisch" ? dat de schrijver, al wijst hij alle verband tusschen de Hervormde Kerk en de Chr.-Hist. Uaie af, toch niet elke aanleiding, welke op dit punt tot misverstand zou kunnen leiden, wegneemt, integendeel een achterdeurtje openlaat om de fatale gedachte van het samenkoppelen van Kerk en politiek weer binnen te loodsen.

Het luidt wel in het artikel van „de Overijsselaar": de Chr.-Hist, Unie is niet kerkelijk; er bestaat geen band tusschen de Chr.-Hist. Unie en de Ned. Herv. Kerk; de Unie verbindt haar politiek bedoelen niet aan belang en bloei van éen bepaalde Kerk.

Maar.... — en hier wordt dan weer gezinspeeld op het" aanwezig zijn van een kerkelijke scheidingslijn — er bestaat sympathie tusschen de A R. partij en de Gereformeerde Kerken en tusschen de Chr.-Historischen en natuurlijk weer de Hervormde Kerk.

Wat de voordeur wordt uitgelaten, wordt door de achterdeur weer binnengehaald. Het is dan wel niet meer éen band, welke de Chr.-Hist. Unie aan de Hervormde Kerk verbindt, maar ditmaal wordt gesproken ven sympathie voorde Kerk. - Het blad schrijft :

Bestaat er dau geen band tusschen de Ghristelijk-Historische Unie en de Nederlandsche Hervormde Kerk?

Neen, die band bestaat niet. Weet gij wat wèl beetaat, er bestaan, zoowei op Staatkundig als op Kerkelgk terrein, twee kennelijk-ónderscheiden levensverschgnselen, die echter, gelukkig elkander niet zelden ontmoeten en aanvullen.

Het meer strjijdvaardige, het scherp belijnde, het zich-afzonderende — gij vindt ze staatkundig sterker bg de anti-revolutionairen en kerkelijk sterker bij de Gereformeerde Kerken. Vandaar de sympathie (wij cursiveeren) tusschen beiden, al hebben zij officieel geen punten van aanraking of gemeenschap.

De gezindheid tot samenbrengen, het streven naar eenheid, de nationale gedachte — gij vindt ze staatkundig sterker bg de Christelijk-Historischen en kerkelijk sterker bg de Nederlandsche Hervormde Kerk. Vandaar ook hier de sympathie (wij cursiveeren) tusschen beiden, al kan en mag van verbintenis geen sprake zgn.

De schrijver van het artikel vergunne ons, dat wij tegen dergelijke voorstelling van de feiten met nadruk opkomen.

Vooreerst omdat daarin, hoe vriendelgk dit ook wordt gezegd — en wij nemen aan zonder eenig opzet — aan de gedachte voet blgft gegeven, alsof de Kerk met de Staatkunde iets te maken heeft.

En in de tweede plaats omdat, wat hierboven geschreven werd, absoluut onjuist is.

Wij kunnen met den schrijver accoord gaan, als hij beweert, dat de anti-revolutionairen meer strgdvaardig en in hun optreden ook scherper belgnd zijn. En eveneens kunnen wij ondersphrijven, dat bij de Christelgk-Historischen een gezindheid tot samenbrengen valt op te merken en bij de Unie een streven naar eenheid te vinden is. De beteekenis van het „zich afzonderende" bij de anti-revolutionairen en. van de „nationale gedachte" bij de Christelijk-Historischen is ons niet duidelgk.

Maar wat dit alles met de Kerk te maken heeft ontgaat ons ten eenenmale. Wij zouden haast er 'toe geneigd zijn om te vragen: is de schrijver van het artikel wel met de Kerkelgke toestanden op de hoogte?

En zoo ja, weet hij dan niet, dat er in de Hervormde Kerk b.v. een groote groep van Gereformeerden is, die er juist eene eere in stelt om tegen hét wegdoezelen van de beginselen op te komen, een groep die zeer strgdvaardig is en het op hoogen prijs stelt om de zaken scherp belijnd voor te stellen ? Bij dezen bestaat de gezindheid niet tot het samenbrengen van hen die niet bij elkander behooren, of orn met de ethische elementen uit de Ned. Herv. Kerk, die de schrijver klaarblijkelijk bg zijne beschouwing over de Christelgk-Historischen op het oog heeft, te streven naar eenheid

En waarschijnlijk zal dat gedeelte der redactie van het Christelijk-Historisch orgaan „de Nederlander", dat tot de Gereformeerde Kerken behoort, maar in politieken zin deel uit maakt van de Christelijk Historische Unie het evenmin met den schrijver eens zijn.

Neen, het verschil tusschen Antirevolutionairen en Christelijk-.Historischen ligt niet gelijk „de Overijsselaar" het wil doen voorkomen in de meerdere of mindere symphatie voor eenige Kerk, maar op geheel ander erf. De scheidingslgn moet gezocht worden op het terrein der beginselen. De Kerk staat er geheel buiten.

Laat men toch als men zich geroepen gevoelt om ons volk voor te lichten, dit op duidelijke wijze doen. Want anders sticht men niet anders als verwarring.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen