Staat en Maatschappij.

Vanwaar dreigt het gevaar ?

Onlangs kwam in de Nederlander een ingezonden stuk voor van iemand, die zich aandieift als lezer van de Waarheidsvriend.

De bedoeling van het schrijven was, om richting te geven aan een gevoel van weinig ingenomenheid met de stukken welke wij schreven terzake van het verschil in het beginsel tusschen de A.R. partij en de Christ. Hist. Unie.

Dit nu behoeft, op zichzelf genomen, niet te verwonderen. Wij gelooven gaarne en zijn daarvan overtuigd, dat wel bij meerderen van onze lezers afwijkende meeningen bestaan ten opzichte van het standpunt, dat ons blad inneemt.

Toch hoört dit voor den schrijver in de Nederlander geen beletsel behoeven te zijn om voor zijne bezwaren in ons blad plaatsing te vragen, ook al blgkt het uit den inhoud van zijn stuk, dat óók hij met ons niet één van gevoelen is.

Het hoofdbezwaar dat tegen onze stukken geopperd werd, heeft voornamelp betrekking op het beslist partij kiezen onzerzijds voor de Anti-revolutionaire partij,

Daarin ligt naar de meening van den schrijver een groot gevaar.

Hg zegt daarvan dit: Mg is van nabij bekend, dat meerdere Hervormd-Gereformeerde predikanten zich in gezelschap met de Antirevolutionairen maar weinig thuis gevoelen, en al geeft nu de Christ. Hist. partij ook niet wat men gaarne wilde, men sluit zich toch nog liever aan bij laatstgenoemde, bij wie men van kiesrechterlijk (bedoeld wordt waarschijnlijk kerkrechterlijk) standpunt bezien zijn Kerk veiliger acht dan bg de broeders der gescheiden Kerken.

Het kan zijn, dat de inzender van het stuk in de Nederlander gelijk heeft, dat er Herv. Geref. predikanten zijn, doch dit getal zal zich dan maar tot enkelen bepalen, die zich veiliger bij de Christ, Hist. Unie gevoelen dan bij .de AR. partg. Maar dat de grond voor "dien voorkeur zou gelegen zijn in een meerdere waarborg om de bestaanszekerheid van de Hervormde Kerk, bij de eerste boven de laatste mag betwijfeld worden.

En dit zal ook voor den schrgver zelf duidelijk worden, als hg de feiten juist stelt

De tegenstelling van eenerx^ds Christ Hist. Unie en anderzgds „de broeders der gescheiden Kerken" is niet juist. Tegenover de Christ. Hist, Unie moet de A.R, partg geplaatst worden.

En doet men dit, dan zal bg eenig nadenken, de vraag bij welke partij de Hervormde Kerk — waarom wordt toch altijd de Hervormde Kerk in de verkiezingen betrokken ? — veiliger is bij de - Christ. Hist. Unie of bg de A. R. partij een gansch ander antwoord moeten krggen

Reeds het feit, dat de Christ. Historischen uitgenoodigd worden hunne stem uit te brengen uitsluitend op den heer de Savornin Lohman, een „der broeders dlsr gescheiden Kerken", wiens standpunt ten opzichte van de Hervormde Kerk goed bekeüd is, teekent.

Maar nog sterker komt het stuk van de veiligheid der Hervormde Kerk naar voren als de vraag beantwoord wordt: van welken kant en uit welke richting het gevaar voor de bestaanszekerheid der Kerk werkelijk dreigt. 

Nu mag het als bekend geacht wor-.den, dat de A.R. partij voor een groot deel — misschien wel voor het overgroote deel — hare kiezers vindt in de Hervormde Kerk en wel bg die leden,

Gereformeerde beginselen zgn toegedaan. Kan nu van die zgde gevaar voor de Hervormde Kerk verdacht worden ? \Iisschien naar de meening der Ethischen, jjjaar toch zeker niet naar het oordeel der Gereformeerden.

Neen, het gevaar voor de Hervormde Kerk dreigt van gansch anderen kant. Het komt uit den Vrgzinnigen en uit den Ethischen hoek. Doch die groep-n leveren geen contingenten aan de A. R. partg.

EN daarom is alle gevaar uitgesioten dat met het stemmen op de Antirevolutionairen de veiligheid der Hervormde Kerk op het spel staat.

Dr. Knyper en de Herv. Kerk.

Bg de verkiezingen van '13 gaf dr.! Kuijper nog eens duidelijk zgne houding aan ten opzichte van de Ned. Herv. Kerk. Het werd bg die gelegenheid als van de daken gepredikt, dat de leider deri A.R. partij het op den ondergang van de Kerk der vaderen toelegde. ' De verklaring, welke toenmaals in de Standaard  verscheen,  moge hier onder nogmaals plaats vinden

Dr. Kuyper schreef:

Met name in drie hoofdpunten concentreert zich intusschen het volstrekt onware van deze voorstelling.

Ten eerste heeft dr. K. er steeds voor gegverd, om de thans uitgekeerd wordendé^tractementen te kapitaliseeren, en hierdoor dus voor altoos aan de rechthebbenden te verzekeren.

Ten tweede heeft dr. K. het plan ontworpen, om aan de Kerken de gelegenheid te verschaffen, op 's Rijks kosten, een theologische faculteit aan de Rgksuniversiteiten te stichten en; te onderhouden, wier hoogleeraren qaaliteit met de collega's aan andere universiteiten zouden bezitten.

En ten derde heeft dr. K. de poging om tot revisie van art. 171 te geraken, . in de Grondwetscommissie ontraden.!

Toch neemt dit niet weg, dat men dr. K., als ware hg de vogel verschrikker onder de Wajongpoppen, in meeting na meeting, rusteloos van liberale, zgde aanvalt, en dat hieraan meedoen; tal van predikanten die geheel op de hoogte zgn, en beter weten.

Wisten nu deze predikanten maar, hoe fataal ze hun eigen zaak voor de toekomst bederven. Steeds heeft de Standaard gewaarschuwd We lieten niet af, om er op te wgzen, dat het' op dit oogenblik nog mogelgk was, ; om, mits men de handen ineensloeg, zonder schade aan het eind te komen, En van jaar tot jaar poogden we de oogen te ooenen voor het gevaar, dat de toekomst zou opleveren, als op ker-, kelgk terrein . alle - tractementuitkeering zou afloopen.

Die waarschuwing herhalen we ook thans weer

De~ oude heeren van het Liberalisme gingen er altoos op uit, om de Kerk om koud te helpen.

Oliedom nemen thans enkeie predikanten het voor goede munt aan, dat zelfs Joden onder de Liberalen voor de Her7ornide Kerk gaan roepen.

Als ze eens wisten, wat die zelfde heeren er van seggen als ze onder malkander zgn!

3 Juli.

De stembusstrgd, die ons op Woensdag 3 Juli wacht, zal dit keer onder zeer bgzondere omstandigheden gevoerd worden.

Daar is in de eerste plaats de verschrikkelgke en ontzettende oorlog, die sinds bijna vier jaren over de geheele wereld woedt en in zgn gevolgen ook voor ons land de hoofden en harten bezighoudt. Men gevoelt het, hoe men, als 't ware op een vulkaan leeft, die, mocht de Heere hare uitbarsting niet verhoeden, tot den ondergang van de vaderlgke erve leiden moet. Toch tempert de economische druk op ons volk en de gedachte aan een naderenden bongersnood de politieke geestdrift, zoo deze al niet geheel wordt uitgedoofd.

Daarbg komt in de tweede plaats de herziening van Art. 80 der Grondwet, waardoor het kiezerskorps schier wordt verdubbeld, invoering van de stemplicht aiet het gevolg, dat de overgroote massa der kiezers ditmaal aan de stemming willen deelnemen en de verkiezing op den grondslag der Evenredige Vertegenwoordiging, die elke stem, welke uitgebracht wordt, van beteekenis" maakt.

Al deze omstandigheden wekken voor het te verwachten resultaat groote onzekerheid.

En in de derde plaats valt de coalitie weg, waardoor voor de kiezers, die gewoon waren op een candidaat der rechterzgde hun stem uit te brengen, zich voor de moeilgkheid geplaatst zien ten opzichte van de vraag, althans wanneer Protestant zgn, op welke candidatenlijst zg hunne stem hebben uit te brengen.

Wat dit laatste betreft, en met deze omstandigheid hébben wg ons op dit oogenblik uitsluitend bezig te honden, lijkt de keuze, op welke Igst gestemd moet worden, voor de lezers van ons blad die op den grondslag van de beginselen van onzen Bond staan, en voor Hen,die met ons geestverwant zgn, niet moeiilijk.

In den breede mocbten wg het aantoonen en wij laten daarbg de feiten' spreken, dat een man van Gereformeerden; huize niet anders dan op de Igst der Antirevolutionaire partg zgn stem kan en mag uitbrengen. Het is toch de A. R. partg, die op de meest begeerde wgze in het Staatkundige leven vertolkt, wat  onder het Gereformeerde volk leeft.

De A. R. partg staat de Calvinistische  beginselen voor. Zg beigdt de absolute souvereiniteit Gods, zg aanvaardt de Goddelijke autoriteit van de Heilige Schrift, zg eischt op het Staatkudig en maatschappelijk terrein een leven naar de ordinantiën des Heeren, zg klampt zich aan de eere Gods vast En uit dien hoofde behoort de Gereformeerde tot de A. R. partij.

De Kerk maakt hier het onderscheid niet, maar het beginsel.

Zoo wonderschoon werd dit alles door den bekenden, en bg ons volk zoo geliefden ds. j. j. Knap, Nederl. Herv. predikant te Groningen die hg onlangs in zgne daar peroratie ter plaatse op de rede hield, uitgesproken.

De gevierde redenaar zeide:

En nu, mannenbroeders, gaat. naar uw huls, om te overdenken wat u gezegd werd. Gespt dan verder de volle ' wapenrusting uwer heilige beginselen aan. En als gg vanavond ook maar een tip van onze bezielende vlag gezien hebt, gaat er dan op uit om van uw kant de groote massa voor te lichten. Gg zult vééi tegenkanting ontmoeten. Men zal de kerkelgke verschillen tegen u uitspelen. Men zal u meermalen zeggen, dat een lid der Hervormde Kerk niet bg de antirevolutionairen behoort. Weerleg, vermaan, onderricht! Wat mg aangaat, ik ben met vele partggenooten Hervormd. Maar dit wil ik toch openlgk uitspreken: Ik zegen het oogenblik, dat ik mg publiekelgk onder het antirevolutionaire vaandel geschaard heb; omdat juist deze groep zoo kloek opkomt voor de heerschappg der heilige ordinantiën in 't menscheigk leven ea daarmede voor de eer onzes Gods.

Onze strgd zg Hem opgedragen en . worde in zgn mogendheid gevoerd. Hij sta ons bg, en legge ons een gedurig gebed in 't hart. Dat gebed rijze in volle vrgmoedigheid op, indien het geen bede is om persoonlgken invloed of eere, doch een bede om den triomf van Gods Naam.

Mogen deze woorden onze Gereformeerde mannen aanvuren en bezielen in komenden strgd. De banier van het Calvmisme is opgericht.

Laten wg ons allen om die banier vereenigen en daarbg in ons isolement onze kracht zoeken"; dan mogen wg verzekerd zgn, dat wg in dien strgd toch niet alleen staan, want wg zeggen het den Vader des vaderlands na: , Wij hebben met den Potentaat der Potentaten een vast verbond gemaakt."

Vinde de 3de Juli ons allen getrouw op onzen post.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen