Uit het kerkelijk leven.

Hoe komt het?
We namen het artikeltje „Hoe komt het? " in no. 42 van „de Waarheids-vriend over, om er zelf een kort antwoord op te geven De moderne prediking raakt het hart van ons volk niet, omdat ons hart iets anders noodig heeft.

In de West-Friesche Kerkbode lazen we van Vrijzinnige zijde ook een antwoord, ' dat we hier laten volgen.

„Eindelijk" zoo lezen we daar „einde-Igk durft in een Vrijzinuig blad een iredikant (? ) deze vraag: „hoe komt iet? " eens opperen.

Schrijver dezes, geen pastor, kon zich zoo voorstellen, hoe een ijverig, jong prediker van onze richting eiken Zondag getroffen wordt, ale hg ziet, hoe velen, die tot de onzen geacht worden te behooren, zelfs zgn vrienden on kennissen de kerk voorbij loepen, terwijl de groote schare Roomsch-Katholieken en Orthodoxen tweemaal per dag trouw de kerken vullen en daaronder hoogstaande, ontwikkelde medeburgers. Het is niet waar, waarmede men zich in onze vrijzinnige bladen dikwijls tevreden tracht te stellen, dat het kerkbezoek overal te wenschen overlaat; men zie slechts, hoe in stad en dorp de kerken der andere Christenen gevuld ziJD. Gelukkig, zeg ik, want ik ben het eens met prof. Hartman, die schreef: „Beier Roomsch-Katholiek dan niets 1"

„Hoe komt het", vraagt G. W. G. in „Ons Orgaan" en ik waag het als leek een paar antwoorden op die vraag te geven, in d© hoop, dat meer bevoegden ook hun meeniüg daarover zullen uiten in diverse bladen onzer richting.

lo. Het Vrijzinnig of Modern Protestantisme schijnt de massa geen voldoeniüg voor hun Godsdienstige behoeften te schenken.

2o, De Vrijzinnigen zijn ontwend aan het kerkbezoek en voelen niets meer voor stichtelijk samenzijn.

3o. De preeken van onze Vrijzinnige predikanten zgn meestal te hoogephilo-Bophische betoogen; en philosophie is steeds voor den enkeling. De inhoud is ikwijls te machtig voor niet wetenschappelijk gevormden en de taal te veel voor zien van vreemde cultuurwoorden en termen. 

4o. Het Openbaar Lager-en Middelaar onderwijs was niet bevorderlgk aan e Godsdienstige opleiding gedurende de aatste 50 jaren. 

5o. In het huisgezin is de Godsdientige toon verdwenen. 

6o, De onderwijzers en leeraars der n penbare Scholen zijn onkerksch en t ebben onopzettelijk groeten invloed op un leerlingen en omgeving gehad.

7o. Hetzelfde is het geval met de manen der Wetenschap, als Geneesheeren, echters, Advocaten, Officieren, enz.

In een groot garnizoen van 1400 man eeft schrgver dezes in ruim 1 jaar slechts keer een Officier gezien in een der 2 erken van Vrijzinnigen. Onderofficieren n minderen heel zelden.

Waar wij aan den vooravond staan van groote wijzigingen op schooigebied, waar nu reeds de oprichting van vele Christelijke Hoogere Burgerscholen voor Vrgzinnig-Godsdienstigen de keuze zeer moeilijk maakt, dient vooral bg de beantwoording der vraag „Hoe komt het? " de onderwijs-©n opvoedingskwestie op den voorgrond te treden, opdat onze kerken weer hun invloed verkrijgen op geest en gemoed van hen, die wij tot de Vrgzinnigen rekenen."

Veel zullen' we op dit antwoord van een vrijzinnige niet zeggen. Alleen dit: op schooigebied hebben de Christenouders die een christelijke opvoeding en christelijk onderwgs verlangden voor hun kinderen nog niet zoo'n heel dwaas oordeel gehad, dat blijkt nu wel.

We wenschen dan ook geen stap terug te treden op den hier afgelegden levensbaan en we zien den tijd nog komen, dat ook Vrijzinnigen zullen erkennen, dat het moet zijn: de godsdienst niet buiten, maar binnen alle terrein des levens; de godsdienst op de School, ja — men praat er reeds van, getuige het schrgven van ds. De Jongh, van Nieuwveen — de godsdienst in de politiek! 

„'t Kan verkeeren" zei Breêro reeds, t 't Wordt ook al te dwaas na al die Trijzinnige wijsheid die nu zoo lang verkocht is.

Men gaat het nu zelf zien en erkennen. Als 't nu maar niet te laat IS. 

Gevaar voor de Vrijzinnigen.
Er schijnen onder de vrijzinnige candidaten — en predikanten - verscbillende te zijn die, op den keper beschouwd, niet vrgzinnig zgn.

En onderscheidene vrijzinnige gemeenten schgnen bij voorkeur zulke niet rasechte vrijzinnige candidaten of predikanten te willen hebben. Men wil op die manier blijkbaar ieder in de gemeente bevredigen; maar de rasch-echte vrijzinnigen zien deze dingen met groote zorg aan.

Zoo laat ds. Deetman, van Oostwoud — eertijds zelf zoo 'n halve -  een waarschuwing hooren in de West-Friesche Kerkbode, zeggende: „Waterlandkerkje, Oosthuizen, Hekelingen — een drietal vrijzinnige gemeenten — althans gemeenten, tot voor korten tijd door vrijzinnige predikanten bediend, en die alle drie voor de vrijzinnige richting dreigen verloren te gaan! Hoe komt dat ? Onkunde van de gemeenteleden ? En daar bij een willen geven en nemen van sommige candidaten en predikanten — die, ; nu ja, wel wat voor de vrgzmnige richting voelen, maar toch in hun hart orthodox zgn f In kan met dat „ten halve maar vooral geen dat A. vrede V. (algemeen-vrijzinnig) hebben, enz." „En vooral dat AV(algemeen vrijzinnig) is misleidend.ën kan zich best als een linksch ethische ontpoppen! En dan is de gemeente er in geloopen."

Ook Ellewoutsdijk schijnt in een zelfde impasse te zijn gekomen. Althans cand. de Wit wordt door dr. Niemeyer in het Weekblad yan de Vrijzinnig Hervormden orthodox genoemd en de gemeente heet vrijzinnig. 

Wat aan zulke dingen te doen ?

In de N. B. Ct lezen we: „Voor een vrijzinnige gemeente is het kardinale punt, dat zij „den Christus der Schriften" en het traditioneele christendom niet begeert, „Vrijzinnig" beteekent voof haar een niet gebonden zgn aan eenigeriei dogmatiek (en zeker niet aan de Paulinische). „Vrijzinnig" wil voor haar zeggen, dat zij vrij wil wezen van bepaalde leerstellingen aangaande Christus en de eenige Openbaring Gods in Christus. „Vrijzinnig" wil voor haar zeggen: God zoeken op nieuwe weger. Niet het traditionele en niet het overgeleverde." 

Als men dat gelezeji heeft, en men leest dan dat cand. Brümme? ? é §ept. jn de vrijz. gemeente Oosthuizen bij zgn intree gezegd heeft, dat hij het Evangelie van Jezus Christus wil prediken en „den mensch terug wil brengen tot het Christendom der traditie, " dan kan men begrijpen, dat de rasechte vrgzinnigen bij zoo'n intree rood worden als een kalkoensche haan die boos is.

„Het Christendom der traditie " 

Geen wonder dat dr. Niemeyer schrijft: „Er is zejker wel eenige reden, om te vreezen, dat ds. B. in Oosthuizen niet op zijn plaats zal blijken te zgn.'' 

Neen, dat Christendom der traditie kan niet het vrgzinnig christendom zijn want, zoo zegt ds. N. „intusschen valt et niet te ontkennen, dat het christenom der orthodoxie met dat der vooreslachten meer overeenkomst heeft dan et vrgzinnig christendom en dat dus rthodoxen met meer recht dan vrijzinigen hun opvatting het christendom der raditie kunnen noemen." 

Hierin ligt iets merkwaardigs,

„ .., . dat het christendom der orthodoxie met dat der voorgeslachten meer overeenkomst heeft dan het vrijzinnig christendom."

Dat hebben we ook altijd gedacht.

Het christendom van de orthodoxie heeft althans een aanknoopingspunt — zelfs gaande tot de woorden van de g apostelen en de profeten.

Maar het vrgzinnig christendom heeft geen aanknoopingspunt met de gesïacht«n, ook niet met de woorden van de apostelen en de profeten. 

Dat steunt op het fantasie-beeld van Jezus, zooals de vrijzinnigen zich dat zelf, geheel in strijd met 't geen de bijbelschrijvers óns daaromtrent berichten, maken en voorstellen. 

Zij maken zichzelf een beeld. 

Eu hun beschouwingen' komen dan overeen met de trekken van het beeld, dat zg zichzelf gemaakt hebben. 

Natuurlgk, Maar het beeld is een fantasie-beeld.

En de vrijzinnige beschouwingen zgn uitgedacht door het zondig en dwaas menschelijk brein, zonder dat ze geven wat de ziel des menschen noodig heeft en daarom den mensch ook ledig laten. 

Intusschen is dit wel duidelijk — om te blijven bij onze Herv. Kerk — dat de orthodoxie een bodem onder de voeten heeft. Het vrijzinnig beginsel is binnen komen vallen en hoort er niet.

Zoo'n „nieuw" beginsel hoort in een „nieuwe" Kerk misschien, maar in onze aloude Geref. Kerk hoort het christendom, dat steunt op het fundament door apostelen en profeten gelegd. 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen