Leestafel.

Ter herdenking van de Nationale Synode van Dordrecht 1618—1619, bij haar aanstaand derde eeuwgetijde door A. H. Nieboer, Geref. predikant te Krabbendijke. Uitgave: Drukkerij Libertas, Botterdam.

Ds. Nieboer geeft ons hier in beknopten vorm de geschiedenis van de Groote Synode te Dordt, gehouden in de jaren 1618—19 en teekent ons:1. uit welke worsteling zij werd geboren; 2. door welke handelingen zij zich kenmerkte; 3. van welke beteekenis zij is voor de Gereformeerde Kerken. Wie in deze dagen, nu het 3de „eeuwgetijde" is aangebroken, over de Dordtsche Synode wat lezen wil, verzuime niet dit keurig uitgevoerde, geïllustreerde boekje te koopen.

De eenheid der N. Testamentische Godsopenharing, door prof. dr. F. W. Grosheide, hoogleer aar aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Uitgave: J. H. Kok, A'dam.

Over hét ontstaan on de verzameling van de N. Test. Geschriften wordt eerst gesproken. Omstreeks het jaar 200 nS, Christus was er één gezaghebbend N. T. Ook wat den inhoud betreft is het N. T. een eenheid. Mits men dan bq eenheid maar niet denken gaat aan een systematisch geheel, maar aan een organisme. Men kan niet bewqzen, dat die en die boeken te zamen een eenheid moeten vormen, maar wel opmerken, dat ze het feitelijk doen. De geschriften van het N. T. vinden ddé, r in hun eenheid, dat ze alle getuigen van den Christus. De Evangeliën geven het woord en werk van den Verlosser tijdens Zijn omwandeling op aarde, de brieven beschrijven de beteekenis van dat werk op aarde en in de heerlijkheid, de Handelingen toonen ons het begin, de Openbaring het einde van de geschiedenis van Christus' Kerk in de nieuwe bedeeling.

In het kort worden dan de onderscheiden boeken van het N. T. getypeerd.

„Bij de evangeliën" zoo lezen we op blz. 19 „wil ook ik scheiden tusschen de Synoptici en Johannes. Daar is wel het groote verschil, dat de eersten het werk der Zending willen dienen, Johannes de Kerk, de geloovigen wil bouwen. Mattheüs schrijft voor Joden en teekent Christus als profeet, Markus denkt aan de heidenen en schildert den overwinnenden Koning, Lukas richt zich tot den intellectueel, die afgetobd naar waarheid dorst, al ontbreekt het hem aan niets, en wqst hem op den barmhartigen Hoogepriester. Johannes wil de Gemeente des Heeren overtuigen en doordringen van de waarheid, dat de Zoon van God waarlijk vleesch is geworden en als mensch heeft rondgewandeld op aarde. In verband daarmede is de wederkomst van Christus in de Synoptici vooral van haar richtende, in Johannes van haar vertroostende zijde voorgesteld. „Indien het licht door een prisma valt" zie blz. 21 „breekt het in zeven kleuren en juist de zeven kleuren doen iets ontwaren van den rijkdom Van het licht. Zoo schittert het evangelie voor ons door zijn viervoudige heerlijkheid. Dergkdom van het werk van Christus is niet in één boek door menschen geschreven te bewonderen, de vier evangeliën doen in hun eenheid er ons iets van verstaan. Hier herinnert ge u Irenaeus' uitspraak: viervormig is het evangelie, het vindt zijn samenhang in den eenen Geest."

Na dit typeeren van de onderscheidene boeken (tot blz. 26) waarbij de innerlijke eenheid des Nieuwen Testaments helder wordt aangetoond, wordt dan in de derde plaats aangewezen, dat de eenheid eu ondeelbaarheid van de Schrift moet worden gehandhaafd, omdat het is één God, die met één bepaald doel Zijn openbaring gaf en Die in die openbaring een duidelijk onderscheid maakte tusschen oude en nieuwe bedeeling. (blz. 28) Daarom valt de eenheid der Schrift in twee onder-eenheden uiteen. Maar elk is dan weer één geheel en samen is het: één Heere en één Geest. Wel liet de Heere de afzonderlijke boeken onder zeer verschillende omstandigheden ontstaan; maar naar één plan; en Hij Zelf zorgde er voor, dat de geschreven boeken tot één bundel werden saamgevoegd.

Vooral vijf praktische gevolgen heeft deze éénheid. Ten eerste (blz. 30) moeten we ernstig bezwaar hebben tegen het propageeren eener Bijbelsche Theologie. Want wat doet de Bijbelsche Theologie ? Ze neemt Johannes, Paulus en Petrus — en tracht hun gedachtengang weer te geven, maar toch ook min of meer te systematiseer en. Maar dan komen ook de bezwaren. En dan beweer ik — aldus prof. Grosheide — dat we door de Schrift in stukken te breken, gelijk de Bijbelsche Theologie het doet, schade doen aan haar inhoud. Wanneer ik alleen de brieven van Paulus lees en naga, wat daarin b.v. over het Avondmaal is geschreven, dan heb ik noch voldoende de meening van Paulus, noch de meening van het Nieuwe Testament, laat staan de bedoeling van den H. Geest gegrepen. Staat eenmaal vast, dat naar Gods bestel het Nieuwe Testament één moest zijn, dan is alle verbreken willekeurig en moet het op schade uitloopen. Wil men het oordeel der Schrift over een bepaald onderwerp weten, dankieze men den weg der monografische exegese, die nagaat en verklaart wat de Schrift in al haar boeken over eeii bepaald onderwerp leert.

Vervolgens wordt de aandacht gevestigd (blz. 31) op de indivudialiteit der verschillende schrijvers; in de derde plaats wordt als gevolg genoemd, dat we, juist omdat de Schrift één is, bij onze exegese altgd hebben te rekenen met heel de Schrift. We hebben de duistere plaatsen te verklaren naar de duidelijke en rekening te houden met wat elders staat geschreven. Ons pogen zal zijn niet om tegenstrijdigheden te vinden, maar om ze op te lossen, en als dat niet gaat te eindigen met een non liquet en de eenheid te gelooveu.

In de vierde plaats (blz. 32) zal ten gevolge van die eenheid de exegese niet tevreden mogen zijn, eer zij de plaats heeft leeren kennen, die een Schriftgedeelte heeft in het geheel. En het vijfde gevolg hangt hiermee saam: vindt het Nieuwe Testament zijn eenheid in Christus, dan mag en moet elke plaats Ohristocentrisch worden verklaard. Van Oude en Nieuwe Testament geldt het gelijkelijk : de Schriften getuigen van den Christus, dat is hun eigenlijke taak. Hiermede zijn we aan 't eind van de eigenlijke professorale rede gekomen; waarna dan nog de lotgevallen van de Vrije Universiteit over het laatst verloopen jaar worden meegedeeld. We wenschen dit goede woord van prof. Grosheide, ook zoo uitnemend geschikt voor gewone, ontwikkelde gemeenteleden, in veler handen!

Van goedertierenheid en recht, onder redactie van D. v. Popta, dr. A. Troelstra, A. B. te Winkel. 96 Jaargang, no. 1. Uitgave: E. Veenman te Wageningen IJzer en leem, tijdpreek over Daniël 2 : 31—45, door ds. E. J. H. van Leeuwen, Herv, pred. te Arnhem. Uitgave : H. Veenman te Wageningen.

IJzer en leem is een tijdpreek die in deze tijden gelezen moet worden. Helder licht laat ds. Van Leeuwen vallen op zijn tekst en spreekt dan over de gedachte aan een wereldrijk, steunend op militarisme — en een wereldrijk, met ontwapening, in den vorm van een wereldbond van volken. „Is het te veel gezegd, dat deze dingen, hier in de profetie van Daniël genoemd, zich voor onze oogen beginnen te ontwikkelen? " „De Democratie — zij zal aan het lijden der volkeren een einde maken, zg zal de ellende der menschheid lenigen, zij zal de wereld verlossen! Voor haar is het groote volk van Amerika ten strgde getogen ; zij moet ten troon geheven, over de geheele aarde! En de afgoderij, bedreven met die gedachte, gaat zóó ver, dat een christelijk blad in Amerika durfde schrijven: „Democratie is Christendom als grondwet; democratie is Christus als profeet van de algemeene broederschap der menschen; democratie is Amerika als Verlosser der wereld !" Waarlijk, Satan heeft de voeten van ijzer en leem al op zijn draaischijf, indien al niet in zijn oven!"

„Als deze dingen beginnen te geschieden" zoo zegt ds. V. L. „zoo ziet omhoog en heft uwe hoofden opwaarts, omdat uwe verlossing nabij is."

Dat is de troost, de vreugd voor allen die God vreezen. Dat zg op de teekenen der tijden mogen acht geven en zich daarbq houden aan het profetisch Woord dat zeer vast is, als op een licht schijnende in een duistere plaats, totdat de dag aanlichte en de Morgenster opga in onze harten."

Na deze tijdpreek van ds. Van Leeuwen ontvingen we no. 1 van den 9en jaargang van Goedertierenheid en Recht — de bekende preekenuitgave onder redactie van bovengenoemde predikanten. Dr. E. J. W. Posthumus Meijjes geeft hier een leerrede over: Gaat rondom Sion en omringt haar; telt hare torens, enz." Ps. 48 : 13—15. Gods daden moeten herdacht worden. Daarom:1 gaat rondom Sion; 2 ziet op Sions heerlijken bouw; 3 spreekt van Sions blij venden staat; 4 roemt in Sions getrouwen God. Deze preek over „een stuk uit de vaderlandsche geschiedenis der kinderen Gods aller eeuwen" is een goed woord van den bekenden Haagschen predikant, dat we in veler handen wenschen. Zij 't onder Gods zegen nog menig hart tot troost. „Neen geen zinken, maar een blinken, maar een eeuwig, zalig lot, boven strqd en nood en vreezen. Zal het deel van ieder wezen. Die mag roemen in dien God."

Hoofdtrekken van de Geschiedenis der Christelijke Kerk, door  dr. A. Troelstra. Uitgave: G. J. A.Buys te Utrecht.

In forsche trekken wordt ons hier door de bekwame hand van dr. Troelstra de geschiedenis der Christelijke Kerk meegedeeld, zóó, dat iernand die zich voor een examen voorbereidt, hier een uitnemende handleiding heeft en een die onderwijs te geven heeft, hier een mooie leiddraad ontvangt. Niet al te beknopt is het boekje, toch ook weer niet al te uitgebreid geworden; en zoo voldoet het uitnemend aan de eischen die men aan dergelijke handleidingen stellen mag en moet.

Naast de Hoofdtrekken der Christe­lijke Dogmatiek — verleden jaar door dr. Troelstra geschreven — zal dit boek over Kerkgeschiedenis op onderscheidene onderwijsinrichtingen kunnen worden gebruikt, gelqk het voor de catechisatie nuttige diensten kan bewijzen.

Bijbels.

Bij een vorige generatie waren de uitgaven van het Britsch en Buitenlandsch Bijbelgenootschap, bij het godsdienstig publiek zeer gezocht. In de laatste jaren raakten deze uitgaven wat op den achtergrond, werden gaandeweg althans minder bekend.

Tot dus te Utrecht verkrijgbaar, vernemen we, dat deze uitgaven thans te Leeuwarden verkrijgbaar zullen zijn bij het aldaar dezer dagen gevestigde Uitgeversgenootschap „Biblia."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen