Leestafel.

De Doleantie te Maassluis en elders een tijdellijke breuk, door dr. G. Veltenaar. Uitgave: Maassluische Boekhandel en Drukkerij, Maassluis.

{Vervolg en Slot).

Maar het positieve?

„Dat er onrecht aan de Gereformeerden is geschied, is voor mij voor geen tegenspraak vatbaar." „De 19de eeuw is niet alleen „een eeuw van worsteling" geweest, zg is voor ons land ook geweest „een eeuw van onrecht." „Het reglement van 1816 — hinc illsa lacrymse 1" (blz. 68). Daar begint het positieve. Waarop volgt: „Als remedie tot herstel wordt door prof. Van Veen in „De organisatie der Ned, Herv, Kerk, beschouwd in het licht van belgdenis en geschiedenis" in de eerste plaats aangewezen opwekking van waarachtig geestelijk leven. Voorts dienen de bevoegdheden van de Class. Vergaderingen te worden uitgebreid en dient men in het houden van meerdere vergaderingen de lijn van Dordrecht te volgen. Z.H.G, wil, als ik hem indertijd goed begrepen heb, geen besturen, maar vergaderingen, die uit de Kerk opkomen, opdat de Kerk Kerk blgve en geen machten over haar worden gesteld, die tot haar niet behooren. Tot zoover het resumé van het geschrift, dat ik indertgd met groote instemming las; de leerling volgt den meester!" —

Dat is het meer positieve van de brochure. Waarbij ook dit gevraagd wordt, in aansluiting op de beschouwing van „de Hervorming": „hoe kan die breuke worden geheeld ? Door overgang van de massa der Geref. Kerken tot de Ned. Herv. Kerk? Met de „Hervorming" geloof ik, dat 't met die overgangen zoo'n vaart niet zal loopen. Daarvoor is de tijd nog niet rijp"; om dan aldus te vervolgen: „Het komt mg voor, dat die breuke voorloopig niet zal worden geheeld. Toch kan er aanvankelijk iets geschieden. In de eerste plaats dienen de beide grootste groepen der Protestantsehe Kerken elkander eenige, ik zeg niet alle, maar eenige „vriendelijkheid" te bewijzen. De Gereformeerde Kerken moeten beginnen te getuigen, dat de breuk tusschen zonen en dochteren van hetzelfde huis hun leed doet en de Hervormden moeten het pijnlijke van de scheiding eveneens gevoelen.

Dan zou ik het toejuichen als de predikanten, die op dezelfde basis der belijdenis stonden, zoo nu en dan eens voor elkander optraden. Zelf treed ik geregeld op in de „Week der gebeden" in de Herv. Kerk te Rijperkerk, nu reeds 7 winters achtereen en steeds met groote waardeering.

Daarna zou het voor mij en voor velen zeer aangenaam zijn, dat de Synode der Ned. Herv. Kerk het candidaatsdiploma der Vrije Universiteit erkende! Want ik voer het pleit yoor hen, die uit overwegingen, die ik niet kan beoordeelen, misschien tot de Herv, Kerk zouden willen toetreden. Het zou voor die predikanten uiterst pijnlijk en finantiëel bezwarend zijn, zich met hunne huisgezinnen, zeg gedurende minstens een tweetal jaren in een der Universiteitssteden te moeten vestigen om nog eens. zooals dr, de Hartog, ds, de Leeuw en ik het propeedeutisch en de beide candidaatsexamens af te leggen.

Een weg om uit de kerkelijke impasse te geraken, wijs ik dus niet, maar ik geef zeer bescheiden een paar wenken, "

Hierbij zullen we het laten. We bevelen de lezing van deze prettig geschreven, rijk gedocumenteerde brochure, ten zeerste aan bg allen die belang stellen in het kerkelgk vraagstuk. Een weg aan te wijzen is zoo moeilijk, blijkt weer opnieuw. Maar er zóó over te schrigven kan bevorderen, dat er ook zóó meer over de oplossing van dit probleem gesproken wordt.

Een tijdelijke breuke —

Dr. G. Veltenaar. „Van een zevenvoudigen zegen" en „De Verborgenheden des Heeren en Zijn verbond". Afscheidsrede van de Geref. Kerk te Suawoude op 24 November 1918 en Intreerede in de Geref. Kerk te Veenendaal op 1 December 1918.

Twee preeken van dr. Veltenaar, den schrijver van „De doleantie te Maassluis en elders een tgdelijke breuke". Aan de afscheidsrede ligt ten grondslag Psalm 103 : 1—5 en aan de intreerede Psalm 25 : 14. Beide predicaties zgn keurig van vorm en rijk van inhoud. Vooral in de intreepreek doet de schrijver uitkomen dat het mystieke leven met God geenszins in strijd, maar wel in overeenstemming is met het vasthouden van de lijn des Verbonds, een waarheid waaraan niet slechts in Veenendaal, maar ook elders, vooral op de Veluwe, wel telkens weer herinnerd mag worden.

Dr. Veltenaar doet zich dan ook kennen als een prediker die zoowel de onderwerpelijke als de voorwerpelgke zgde van Gods Waarheid in het oog heeft gevat. Toch heeft zijn prediking niets van wat men in sommige kringen bij voorkeur „bevindelijk" noemt. Daarvoor verschilt zg wat taal en stijl betreft te zeer van den vorm, waarin de z. g. n. bevindelijke prediking in den regel gegoten wordt. In Gereformeerde kringen zal men aan den vorm van deze preekmethode zelfs eenigszins moeten wennen. Dit neemt echter niet weg dat zg vooral voor wat meer ontwikkelde leden der gemeente iets aantrekkelijks heeft, mits maar bedacht wordt dat het grootste deel ook van een Gereformeerde Kers gewoonlijk niet bestaat uit menschen die met Paulus God danken kunnen dat zg meer vreemde talen spreken dan anderen. Een ietwat spaarzamelijk gebruik van vreemde woorden zij dr. Veltenaar dan ook aanbevolen.

Overigens bevelen wij deze preeken, die door Westerhuis te Leeuwarden zijn uitgegeven, ook in onze Hervormde kringen, ter lezing aan. Evenals in zijn bekende brochure toont dr. V. zich ook in deze preeken een man die wars is van alle kerkisme en die breed genoeg van blik is om te erkennen dat toenadering een eisch is van der tgden nood.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen