Staat en Maatschappij.

Duizende gevaren.

Het staat er met den algemeenen toestand in Europa bedenkelijk bij.

Reeds sinds de Novembermaand vergaderen de geassocieerde Mogendheden schier dagelijks om de grondslagen van een toekomstigen Volkerenbond aan te geven, de internationale verhoudingen der Rijken te regelen, de grenzen tusschen de naties vast te stellen, de vredesvoorwaarden met de Centrale Mogendheden te ontwerpen en de door de voormalige keizerrijken Duitschland en Oostenrijk te betalen oorlogslasten te overwegen. Maar het schijnt wel alsof men instede van dichter bij te komen, steeds verder van het gehoopte einddoel afraakt. Zelfs duikt hier en daar de vraag op, of het wel ooit, althans in de naaste toekomst, tot vrede zal komen.

Reeds verluidt het, dat Amerika zich aan de besprekingen te Parijs gaat onttrekken, terwijl het bekend is, dat Italië al meer dan eens met heengaan heeft gedreigd tengevolge van voorloopig genomen beslissingen, die met de belangen van dat land in strijd zouden zgn.

Alles wijst hier op de onmacht der Entente, die den toestand, waarin zij Europa bracht, niet kan big ven beheerschen.

Staat het zoo met de internationale politiek, die in een stadium verkeert van groote verwarring, zoodat een oplossing der zich opstapelende problemen haast niet meer mogelgk schijnt, niet minder ernstig staat het geschapen met wat tot openbaring komt van hetgeen te midden van de volken leeft.

Eerst kwam de revolutie, uitgelokt door de sociaal-democraten, die het voorzien had op de tronen van keizers en koningen. Zg wierpen die instellingen omver en dompelden de volken in rouw en ellende.

Daarna volgde het bolsjewisme en het communisme, als nog veel gruwelgker machten uit den afgrond, de heerschappg opvorderende voor het proletariaat.

Reeds vielen Rusland, Hongarije en Galicië als prooi van deze demonische geesten.

In Oostenrijk en Duitschland grijpt het bolsjewisme steeds verder om zich heen. En het valt te betwgfelen of in die landen op den duur het groote gevaar zal zijn te keeren.

De sociaal-democraten grepen naar de macht. Zij zullen die macht op hun beurt aan de communisten hebben af te staan.

Door dit alles komt het bolsjewisme ook onze grenzen steeds naderbij.

En als men dan opmerkt, hoe ook ten onzent de sociaal-democraat in dubbelhartigheid volhardt, dan gaat, zoo God het niet verhoedt, ons land zgn ondergang tegemoet.

Gelukkig is onze regeering op haar hoede, en is ook het goedgezinde deel van ons volk waakzaam.

Een der communistische leiders gewaagde onlangs van een „hel", waarin het bolsjewisme ons volk brengen zal. Door die „hel" moet het dan heen om het proletariaat de zegepraal te bezorgen.

Wij bidden van onzen God, dat Hij ons volk Toor het moeten ingaan in die „hel" beware.

Onze regeering ontvange de zoo noodige wijsheid en het kloeke verstand om het dreigende gevaar af te wenden. Daarbij ga er van ons volk kracht uit om het gezag en de orde te handhaven en ons verootmoedigende, ons vast te klemmen aan 's Heeren Woord en Wet.

Nederland beware het Patrimonium dat in 's Heeren bestel hem werd toebedeeld.

De Grondwetscommissie der Antirevolutionaire parij.

bestaande uit de heeren prof. mr. A. Anema, voorzitter, mr. J. A, de Wilde, secretaris, prof. dr. H. H. Kuyper, ds. M. van Grieken, dr. E, J. Beumer en F. de Monté VerLoren, heeft eenige dagen geleden haar arbeid aanvaard.

Naar men ons mededeelt heeft, bg ontstentenis van den voorzitter van het Centraal Comité, de heer H. Colijn, die, buitenslands vertoefde, prof. Anema in de commissie geïnstalleerd met een rede waarin hij wees op de jongste Grondwetsherziening, welke eerst onlangs tot stand gekomen is, en op de groote gebeurtenissen der laatste maanden, die de wenschelijkheid eener nieuwe grondswetsherziening medebrachten. Hg zette uiteen het karakter dat deze herziening zal moeten dragen. Zg zal partieel zgn en betreffen de regeling der troonsopvolging, het; besturen der buitenlandsche betrekkingen de samenstelling en bevoegdheid dei Staten-Generaal met inbegrip van volks initiatief en referendum, benevens de vraag of de Grondwet de mogelijkheid zal moeten openen tot het in het leven roepen van andere publiekrechtelijke in. stellingen dan de reeds door de Grondwei erkende. Naar het gevoelen van het Centraal Comité der A.-R. Partij behoorde aan de door de Regeering genoemde onderwerpen nog te worden toegevoegd hel vraagstuk van de verhouding tusschen Kerk en Staat.

Prof. Anema eindigde zijn rede mei deze woorden:

„Elk woord mijnerzijds om u te doordringen van het gewicht van den arbeid, die ons wacht, ware voor mannen van uw verleden en positie een woord te veel, Laat mg daarom mogen volstaan met te zeggen, dkt wij allen overtuigd zijn, dat bij deze zoo bizondere revisie van onze Grondwet de gewichtigste religieuse, staatkundige en maatschappelijke belangen van ons volk onze aandacht zullen vragen. Onder den indruk van den ontzag-Igkeu ernst der tijdsomstandigheden, die ons optreden noodzakelijk maakten; gevoelende ook de zware verantwoordelijkheid voor het vertrouwen door de leiding van de partij in ons gesteld; maar aangetrokken tevens dóór de bezielende gedachte, dat ons de gelegenheid wordt geopend aan onze partgen zoo aan ons vaderland diensten van eenige beteekenis te kunnen bewijzen, aanvaarden wg ernstig, maar toch ook niet zonder moed en opgewektheid den ons opgedragen arbeid. Wij stellen daarbg onze kracht alleenlgk in Hem, van Wiens hulpe alle menschelijke arbeid geheel afhankelgk is en wq bidden ons van Zijnentwege licht en wijsheid, opdat wat wij tot stand brengen, althans eenigszins moge bijdragen tot de ontwikkeling van ons volksleven, naar den eisch onzer antirevolutionaire beginselen en tot eere van Zijn heiligen Naam".

Nadat de voorzitter met deze rede de commissie geïnstalleerd had, ging zg over tot het verdeelen barer werkzaamheden.

Het ligt in de bedoeling dat in den loop van den zomer het rapport der commissie gereed zal komen, waarna de kiesvereenigingen er mede in kennis zullen worden gesteld. Het kan dan in het najaar besproken worden.

Hulp voor onze Gymnasia en Hoogere Burgerscholen.

Elke classificatie is moeilijk — dat ondervindt Minister de Visser aan den lijve.

Maar dat dr. de Visser onder de snel en hard werkende bewindslieden mag worden geclassificeerd, dat hg mag worden gerekend onder de hervormers, die in de geschiedenis van het bgzonder onderwijs met eere moeten worden genoemd — dat staat buiten twijfel.

Na de loyale hulp, die hij ons lager onderwijs bracht, wordt nu weer voor onze bijzondere Gymnasia en Hoogere Burgerscholen verlichting van druk in uitzicht gesteld.

Wat de Gymnasia betreft is het bedrag der subsidie per wekelijksch lesuur gesteld op f150. Voorts wordt gedurende 40 jaar een tegemoetkoming in de stichtingskosten verleend van 75 pCt., van de annuïteit noodig voor rente en aflossingen wordt 76 pCt. vergoed van de kosten van huur, onderhoud, verwarming, verbetering en schoonhouden der gebouwen, van de kosten van waterverbruik, zoomede van de kosten van de leer-en hulpmiddelen.

Ook kwam een voorstel tot hoogere subsidieering der bijzondere Hoogere Burgerscholen.

Voor de bestaande scholen komt dit neer op een hoogere uitkeering van 600.000 gulden.

'n Driejarige H. B. S. krijgt volgens deze regeling-pl.m. f9900; 'n vierjarige f 16.500 en een vijfjarige f 20.625 subsidie.

Zoo , gaat het voort in de gewenschte richting, die tot algeheele geestelgke vrijheid leidt.

Komt het bijzonder hooger onderwijs, dat al te zeer in zijn bewegingsvrijheid wordt belemmerd, straks ook aan de beurt ? Wg hopen dit van harte. (De Rotterdammer).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen