Uit het kerkelijk leven.

Niet heel duidelijk.

Er is een kerkelijke kwestie door het optreden van den socialistisch-anarchistischen predikant ds. Schermerhorn, die in de revolutionaire Novemberdagen hier en daar in volksvergaderingen is opgetreden en ook op den Isten Mei o.a. in Delft met de heeren Wgnkoop en Kruyt zou spreken in een vergadering van communisten, maar op 't laatste oogenblik daar bericht van verhindering zond.

Nu zou men zoo zeggen, dat zulk een optreden van een Herv. predikant weinig strookt met 't geen we lezen in Art 11 Alg. Regl. waar van ieder gevraagd wordt „de bevordering van Christelgke zeden, de bewaring van orde en eendracht en de aankweeking van liefde voor Konig(in) en Vaderland, " Want men kan het met art, 11 eens zgn of niet, maar dat artikel staat in onze kerkelijke grondwet en dan in gezelschap van David Wgnkoop te spreken in dagen van revolutie en op een Mei­ dag in het jaar 1919  dat harmonieert niet zoo best. ?  dus art. 11 is hier tot veroordeeling. Dat is zoo klaar als de dag.

Bij het Prov, Kerkbestuur van Noord-Holland, dat (nog) modern is, is deze zaak Schermerhorn ter sprake geweest en men schgnt het daar zóo behandeld te hebben, dat ds. Bakker van Amsterdam als lid bedankt heeft en heeft gezegd: ik heb er genoeg van! Nu laten we in 't midden of coll. Bakker hier verstandig en goed aan gedaan heeft, maar dat deze zaak zoo blgft zitten, gaat toch niet. 

Wat is evenwel 't geval? Ds. Schermerhorn verklaart nu „dat hij zijn leven verpand had aan de geestelgke revolutie."  Zoo denkt hij er uit te springen natuurlijk. Want wat is „geestelijke revolutie"? 

Maar we zouden hem willen vragen: wees nu eens duidelgk en eerlgk en waar gij in het publiek telkens durft optreden, in gezelschap van socialisten en anarchisten en communisten, zeg nu eens duidelgk en eerlgk, hoe gij over de dingen denkt en spreek niet alleen van „geestelijke revolutie"; aan welke verklaring niemand houvast heeft. 

Het Igkt ons weinig royaal, om op dese wgze, predikant bg de Ned, Herv. Kerk zgnde, uit de moeilgkheid te willen uitspringen en door de mazen heen te kruipen. 

Waarom wil men niet zijn wat men is? 

Het socialisme en de godsdienst. 

'• Het is bekend, dat men het veel zóó wil voorstellen van socialistische zijde, dat men daar ieder inzake dep godsdienst wil vrglaten. De godsdienst is, zoo zegt men, zuiver een persoonlijke aangelegenheid (Privat-Bache). Nu heeft de christen daartegen natuurlijk al z'n bezwaren, want de christen kan het niet toelaten, dat de godsdienst achteraf geplaatst wordt en buiten werking wordt gesteld. Die zóo over de dingen spreekt en een geheel stelsel opbouwt, waarbij de godsdienst uitgeschakeld wordt, kan en mag niet rekenen op des christens sympathie. De godsdienst is voor den christen toch centraal punt; de draden van zgn leven en zgn handelen komen daarin samen; alles wordt beheerscht door zijn verhouding tot God en Zgn Woord; zgn godsdienst is het zuurdeeg gelijk, dat alle maten meels doortrekt. 

Daarom kan de christen met de plaats z.g.n, door het socialisme aan den godsdienst gegeven, als persoonlijke aangelegenheid en dus als Privaat-zaak, onmogelgk genoegen nemen. Maar veel erger wordt het nog, wanneer de christen bemerkt, dat de socialist eigenlijk niets liever doet, dan den godsdienst naar de „cultuur-historische rommelkamer" verwgzen. 

Daarom is het niet ondienstig om hier ook even neer te schrijven, wat we dezer dagen in „de Nederlander" lazen van den Duitschen socialist Bernstein, Volgens de Vonvdrts moet Bernstein zich aldus hebben uitgelaten: 

„De onmisbare voorwaarde voor alle zedelijke, economische en politieke ont­ w wikkeling is het prijsgeven van elke godsaeoddienstige gedachte. Wil men met den vooruitgang meê, dan moet men zich van den godsdienst vrij maken.

Zg die, toetredende tot de socialistische par tg, godsdienstige denkbeelden bewaren, worden noodzakelijke hinderpalen voor onze beweging. Het kan dus absoluut niet worden toegelaten dat wg den godsdienst zouden beschouwen als privaatzaak. En stelling nemende tegenllen godsdienst, moeten wij stelling nemen tegen de kerk, omdat de eene niet te scheiden is van de andere. Dit is het beginsel, dat alle kopstukken van het socialisme leidde van zgn eerste optreden af, allen waren vrgdenkers, volkomen los van kerk en godsdienst. Eerst toen de socialistische partg talrijker werd, nam men zijn toevlucht tot de valsche leuze: de godsdienst is privaatzaak, omdat men het noodzakelgk vond de kleine lui en vooral de landelgks bevolking niet af te schrikken."

Deze verklaring laat aan duidelijkheid niets te wenschen over en zegt ons wel hoe het socialisme staat tegenover den godsdienst en hoe een christen dus te staan heeft tegenover het socialisme.

Bernstein is hier duidelijker en eerlijker dan Schermerhorn,

Predikantstractementen en - pensioenen

Maandag 7 Juli is te Utrecht op aanstichting van de classes Arnhem, Zutphen en Nijmegen, onder leiding van ds, J. D. van Arkel uit Ellecom, een bijeenkomst gehouden van afgevaardigden van kerkvoogdgen en kerkeraden der Ned. Herv. Kerk, ter bespreking van den noodtoestand betreffende predikantstractementen en - pensioenen. De vergadering was druk bezocht. Mr. M. J. Koppius uit Arnhem vertegenwoordigde het algemeen college van toezicht.

De heer R. J, Snoeck Henkemans, id van de Tweede Kamer, sprak over e quaestie der tractementen. Spr, wees r allereerst op, dat het hier betrefteen evensbelang van onze kerk en van ons eheele volk. Als men nu, in dezen tgd van verdieping van het religieus leven, ot de overtuiging komt, dat de kerk iet gemist kan worden, dan volgt daarit, dat ook de ambtsdragers niet gemist unnen worden, dan volgt daaruit, dat ok de ambtsdragers niet gemist kunnen ordeü. Hun werk echter Igdt er onder, anneer zij gebukt gaan onder allerlei toffelgke zorgen. Met alle waardeering an vroegere pogingen om daarin veretering te brengen, moeten we erkennen, at dit half werk is geweest. Van de egeering is weinig of niets te verwachen; zelfs een eventüeele duurtebgslag voor éénmaal zal nog onbeduidend klein zijn.

Elke gemeente moet daarom voor zich zelve het vraagstuk onder de oogen zien, daarbij niet te veel steunende op staat of kerk als geheel. Dese grondregel sluit echter de plicht niet uit, dat rgkere gemeenten de armere helpen door gelden van kerk of diaconie. Het geestelijk leven van de gemeente moet dan eerst echter op peil komen, terwgl aan de andere kant de predikanten dan ook een hooge opvatting van hun taak moeten hebben. ook moet worden gelet op de organisatie van de kerk. Het moet mogelijk worden de overbodig groote kapitalen in breederen kring nuttig te maken. Ook combinatie van predikantsplaatsen verdient de aandacht. Groote gemeenten moeten parochiaal bearbeid worden.

De heer G. W. Mortier, voorzitter van de Vereeniging tot verbetering der pensioenen van Ned. Herv. predikanten, sprak over de pensioenen. Hij herinnerde allereerst aan het bestaan van een pensioenfonds — waartoe nog lang niet alle kerkvoogdgen zgn toegetreden — en legde den nadruk op den plicht van de gemeenten, ledere gemeente heffe een hoofdelgken omslag.

Kerkvoogden mogen hun verantoordelgkheid beter gevoelen, Zg hebben aan de gemeente te zeggen: zooveel is er noodigl Er zg meer openbaarheid, ook in de administratie, Spr. kwam tot de volgende middelen om in den toestand verbetering te kunnen brengen: Het stichten van een bank of voorschotkas, waarin de gelden van de kerk belegd kunnen worden, Rgke kerkvoogdgen helpen de armen of leenen tegen lage renten. Hoofdelgke omslag naar draagracht. Tarieven voor het inschrijven in doop-, lidmaat-en trouwboekjes, alsook bij de afgifte dezer bewgzen: een vast tarief voor alle gemeenten, met vrgstelling voor de minvermogenden. Verpachting van landergen in kleine perceelen. Herziening van den rentestandaard van uitstaande kapitalen. Verhooging van zitplaatsenhuur. Kapitaalstorting in het pensioenfonds, waardoor predikantsweduwen-en weezen in de toekomst verzekerd zijn, Algemeene aansluiting aan het bestaande pensioenfonds en  jaarlijksche kerkcollecten voor weduwen en weezen.

Alle classicale beurzen in éen vereeniging, . met behoud van verkregen rechten. Jaarlijksche vergadering van kerkvoogden, notabelen, kerkeraad met gemeenteleden, van het doen van rekening en verantwoording en toelichting der begrooting. Het oprichten van een vereeniging van kerkvoogden en notabelen, waar al die vraagstukken behandeld kunnen worden en een betere regeling getroffen kan worden van den hoofdelijken omslag, met een rechtskundig adviseur. Het oprichten van een centrale bank en onderlinge assurantie van kerkelijke en diaconale goederen.

Na gedachten wisseling werd de volgende motie aangenomen:

„De vergadering enz., spreekt als haar overtuiging uit dat de arbeid tot verbetering der predikantstractementen moet opkomen, in de eerste plaats uit de gemeenten zelf, doch dat ook de kerk in haar geheel maatregelen kan en moet nemen tot het vinden der middelen om gemeenten van kleine kracht en onvoldoenden ijver in staat te stellen ten deze aan hare verplichtingen te voldoen; en besluit een commissie te benoemen teneinde de gemeenten voor te lichten en tot actie te brengen, en voorts voor het algemeene doel, de noodige voorstellen te ontwerpen, en zoo noodig bq de Synode in te zenden.

Nadat prof. dr. H. Visscher uit Utrecht nog eens krachtig, onder luide bijval, gewezen had op de plicht van de kerk in deze, werd de vergadering gesloten.

{N. Rott. Crt.)

De komende Synode.

Eindelyk, een groote week vóór de vergadering, is dan bekend gemaakt welke heeren afgevaardigden der Prov. Kerkbesturen en der Waalsche Commissie in de Synode zullen zitting hebben.

Het Weekblad der Ned.Hervormde Kerk heeft ons immers meegedeeld, dat de samenstelling als volgt wezen zal:

Hoogleeraren vanwege de Ned, Herv. Kerk uit de universiteitssteden: dr. F. E. Daubanton, hoogleeraar te Utrecht, en dr. A. van Veldhuizen, hoogleeraar te Groningen.

Vanwege de provinciale kerkbesturen en de Waalsche commissie: dr. W. van der Beke Callenfels, predikant te Warnsveld; H. Veenman, ouderling te Wageningen; ds. H. van Druten, te Rijnsburg; A. Sneep, ouderling te Numansdorp; ds. A. A. Cremer Rzn., te Broek in Waterland; ds. D. Eilerts de Haan, te Heilo; ds. G. J. Weyland, te Veere; P. Landsman, ouderling te Vlissingen; ds. P. Bongers, te Kamerik; dr. S. D. van Veen, oud-ouderling te Zeist; ds. D. Zoete, te Lemmer; L. P. Hannema, oud-ouderling te Franeker; ds. A. de Haan, te Zwolle; B. Ruys, ouderling te Dedemsvaart; ds. F. Tammens, te Zuid broek; ds. P. Franke, te Hoogezand; dr. O. M. Deeleman, te Grevenbicht; ds. A. J. A. Scholte, te Borger; ds. G. E. M. Picard, Waalsch pred. te Arnhem. Vaste leden met adviseerende stem: L. W. Bakhuizen van den Brink, te 's Gravenhage, secretaris, en mr. S. J. Hogerzeil, te 's Gravenhage, quaestorgeneraal.

We hopen zeer, dat de komende Synode veel en goed werk mag verrichten, acht gevende op Gods Woord en onze belijdenis; een oog hebbende ook voor de teekenen der tgden, waarin de Heere tot ons spreekt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen