Uit de Pers.

Het onderwijs.

De „N. Pr. Gron. Courant", het antirevolutionaire orgaan uit het Noorden, ziet in de nieuwe regeling van het onderwijs, door minister De Visser ingediend, een 4-tal zeer belangrijke wijzigingen. Deze wijzigingen zijn: o. de invoering van het zevende leerjaar; b. deverdwgning van het uitgebreid-onderwijs, het U.L.O.; c. de buitengewone scholen, en d. het nieuwe leervak: handenarbeid. 

Over elk van deze vier nieuwe dingen geeft het blad een kort woord:

Reeds lang is er op gewezen, dat de leertqd voor de jeugd van ons volk met * minstens één jaar moet worden verlengd. Wil ons volk in den strqd om het bestaan bij andere volkeren niet achteraan komen, dan moet de jeugd beter dan tot nu worden onderlegd. Het is daarom wenschelgk, dat een zevende leerjaar wordt voorgeschreven.

Terecht zegt echter de minister dat het te ver zou voeren, dit zevende leerjaar voor alle scholen verplichtend te stellen. Men kan voorloopig met de in de wet neergelegde algemeene verplichting volstaan. uitgebreid onderwgs kan komen, spreken wg nader.

De plotselinge invoering van het zevene leerjaar voor alle scholen zou voor noverkomelijke moeilqkheden plaatsen. ele scholen zqn zoo ingebouwd, dat van een nieuw lokaal geen sprake kan zgn.

De derde wijziging betrof het in meerdere mate rekening houden met het buitengewone onderwgs.

Maar ook overigens zou men voor eer groote onkosten komen te staan. Slecht langzamerhand kan men tot en voUedigen zevenjarigen leertijd koen. De wet bepaalt daarom oi. zeer erecht, dat op grond van bqzondere mstandigheden, door de regeering veranuing kan worden verleend, dat het nderwqs aan een bepaalde school slechts es achtereenvolgende leerjaren bevat. oor alle leerlingen zal het zevende leeraar niet noodig zijn, bqv. voor die naar cholen voor voortgezet onderwijs gaan. Het aantal leerlingen voor de zevende klasse zal dus lang zoo groot niet zijn ls in de zesde klasse. En zoo zal men de leerlingen van verschillende scholen kunnen cornbineeren en ze in een zevende okaal van een bepaalde school plaatsen.

Het wordt meer en meer beseft, dat voor verschillende kinderen het gewone onderwgs niet passend is. Er zgn kinderen met bepaalde lichaamsgebreken, die het volgen van het onderwijs met normale kinderen moeilgk maken, bv. doofstomme, blinde kinderen en spraakgebrekkigen.

Maar toch moet worden gezorgd, dat ooveel mogelijk de gelegenheid bestaat voor de leerlingen der lagere school, om een zevenjarigen cursus door te maken. Wij stellen ons voor dat men bij het bijzonder onderwijs hier niet achter zal big ven, om het onderwgs zoo hoog moelijk op te voeren. En het bgzonder onderwijs zal dus niet anders dan in geval van noodzakelijkheid gebruik maken van de gelegenheid tot het verkrggen van vfgstelling. Het zal natuurlgk niet mogen, dat op de openbare school de even leerjaren bestaan en dat de bijzonere school dit voorrecht niet zou aanbieden.

Er zijn kinderen met misdadigen aanleg, die afzonderlgke behandeling noodig hebben. Er zgn achterlijke kinderen, die op de gewone lagere school bijna geheel verwaarloosd moeten worden. Dan zijn er nog schipperskinderen. In den laatsten tgd vraagt men telkens de aandacht voor nieuwe groepen van kinderen, voor wie om de eene of andere reden het gewoon classicaal onderwgs niet geschikt is.

Nood breekt echter wet. En eerst over enige jaren zal men zoover zgn, dat de evenjarige cursus door heel ons land en feit is geworden, Ben zeer belanggke wijziging inderdaad, die ons volk roote offers kosten zal en die ook voor ele ouders moeilgkheden zal meebrengen.

Het onderwgs in deze richting tespecialiseeren is een eisch, die meer en meer gevoeld wordt en waaraan de wet thans tegemoet wil komen. Maar men kan geen vaste regels in de wet neerleggen.

Maar het gaat ten slotte oïn de toeomst van ons volk en van de kinderen an ons volk. En wat kan een ouder ijn kinderen in den levensstrgd al beter eegeven dan een goede opleiding.

Speciaal onderwijs vraagt een speciale wettelgke behandeling. Men moet hier kunnen werken met de algemeene maatregel van bestuur. En , .. voor overdrijving waken. Hier ligt nog een rgk, maar voor een groot deel onontgonnen terrein, waarop lange ervaring den weg zal kunnen wgzen. Er is reeds veel gedaan; men denke aan het onderwgs in de doofstommeninstituten, de scholen voor schipperskinderen, de scholen voor achterlgke kinderen enz. De wet neemt alleen het buitengewoon onderwgs op, Een regeling moet lager volgen, Eindelgk noemen wg het nieuwe leervak, het handen onderwgs. Met de nieuwe richting van het onderwijs, die de hand meer tot haar recht wil doen komen, wil de wet rekening houden. In artikel twee wordt daarom onder de leervakken opgenomen, als vak  handenarbeid, slöjd onderwgs, onderwgs in klei en houtar beid.

De minister wil een streep halen door het U. L. O. Nu heeft het U, L.O.ons olk heel goede diensten bewezen. En en mag wel goed overwegen of het wenschelgk is er geheel mee te breken. Nu echter de zevende klasse wordt ngevoegd, kan men in de behoeften, waarin een U.L.O.-school voorzag, eenigermate tegemoet komen.

Er is voor dit leervak reeds veel gedaan. In Nederland is er de vereeniging tot bevordering van het onderwgs in handenarbeid. Voor de Noordelgke provinciën heeft men een tweede vereeniging. Beide vereenigingen worden reeds door de regeering ondersteund.

Men kan toch in het zevende jaar onderwijs laten gevan in een vreemde taal, zeg Fransch cf in een andere taal, indien de behoeften van een bepaalde streek in die richting mochten wgzen.

Beide vereenigingen gaven ook diploma's.

Het gewone onderwgs mag hierdoor geen schade Igden, maar, wat ons betreft, wij zien niet in, dat het voor de kinderen schadelijk kan zgn, als zij ook eenige kennis verkrggen van een vreemde taal, Fransch, Duitsch of Engelsch. Zij kunnen er in het latere leven altgd eenig voordeel van hebben. Wg zijn vijanden van overlading, maar men moet in deze richting niet overdrijven.

Nu wordt in de wet alleen het diploma genoemd van de Nederlandsche vereeniging.

De minister acht het niet noodig, bijzondere uitgaven voor dit onderwgs op te leggen.

Het zal natuurl^'k niet anders dan billgk zgn, dat de diploma's van de vereeniging in het Noorden, d.w.z. volledige diploma's eveneeris worden erkend. De minister denkt zich de zaak zoo, dat aan de kinderen in de eerste twee leerjaren in aansluiting bg het voorbereidend onderwgs, het bewaaischoolonderwgs, les gegeven wordt in papieren kleiarbeid. Gedurende éen leerjaar zal éen uur per week aan de jongens en eventueel ook aan de meisjes, onderwijs gegeven worden in karton en houtarbeid.

Verdwijnt het U.L.O, dan zal men allerwege zijn best doen om goed uitgebreid lager' onderwgs te verkrggen. Nu de openbare kassen de kosten geheel voor haar rekening nemen, kan dit ook zeer goed.

Voorloopig kan voor de meisjes het onderwijs in de handwerken die plaats innemen. Als men de meisjes dit onderwijs geeft, kan men de jongens den houtarbeid onderwijzen. Men krijgt dan het voordeel dat de meisjes niet meer lesuren hebben dan de jongens. "Het onderwgs in de handwerken valt dan binnen den kring van het gewoon onderwgs.

Het uitgebreid lager onderwgs, thans het meer uitgebreid lager onderwgs, vereischt negen klassen of als men den onderbouw niet bedoelt, drie tot acht klassen, waarin onderwgs wordt gegeven behalve in de gewone vakken, ook in de andere vakken genoemd in artikel twee onder de letters m tot p, het onderwgs in de Fransehe, Duitsche en Engelsche taal en de wiskunde. In artikel 59 wordt nader over het uitgebreid onderwgs gesproken.

Als er niet teveel tgd aan wordt gegeven, en de wet is heel bescheiden in dit opzicht, kan er van dit onderwgs een opvoedende kracht uitgaan. De maatschappelijke beteekenis van het onderwgs in handenarbeid moge wel eens overdreven worden, beteekenis heeft het, omdat den kinderen vaardigheid geleerd wordt, die in het latere leven in vele opzichten de handen niet verkeerd zal doen staan.

Daar wordt gezegd, dat het rijk voor die scholen, waarin in ten minste drie der vakken, genoemd van m tot q — hier wordt ook gerekend met het onderwgs in handelskennis — gezamenlijk in elk der hoogste klassen ten minste gedurende acht uren, en in elk der klassen afzonderlijk gedurende ten minste twee uren per week onderwgs wordt gegeven aan ten minste achttien leerlingen in die drie klassen te zamen, behalve de gewone jaarwedden, nog vergoedt de jaarwedden voor drie, vier en vijf onderwgzers, naar gelang de grootte van de school.

De opvoedende waarde ligt ook hierin, dat de kinderen leeren hun vrijen tijd meer en meer nuttig te doen besteden. De wijzigingen door den minister voorgesteld, zgn dus verbeteringen, die voor de ontwikkeling van ons lager onderwgs van beteekenis zullen zgn.

Over de wgze, waarop een schoolbestuur in het bezit van een school voor

Men ziet, dat, als er recht gedaan wordt op het gebied van het onderwgs, er ten volle gelegenheid komt om alle krachten te besteden aan de verbetering van het onderwijs zelve. En dit zal ons volk zeer ten goede komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen