Uit het kerkelijk leven.

Predikantstractementen en Pensioenen voor Emeriti en Weduwen en Weezen.

Ieder is het er over eens, dat de predikantstractementen bij lange na niet zijn zooals ze wezen moeten. Zeker, er wordt hier en daar wel wat gedaan om het predikantsgezin een hooger inkomen te bezorgen. Maar helaas I denkt men in menige gemeente, dat het ai héél wat is, als de dominé honderd of tweehonderd gulden meer krggt dan vóór den oorlog. Maar laat men nu toch eens even met ernst deze dingen indenken, dan voelt men toch wel, dat, waar vóór den oorlog de tractementen over 't algemeen heuschl niet schitterend waren, een predikantsgezin nu allerminst geholpen is, wanneer er honderd, of een paar honderd gulden bijkomen.

Hoe menig dorp is er, waar de predikant nu 30 of 40 gulden in de week inkomen heeft, met vrij pastorie. (En hadden Èllle predikanten nog maar zoo'n inkomen!) Doch ieder begrijpt toch wel, dat een dominé's vrouw onmogelijk met 30 of 40 gulden in de week rond kan komen!

En als men in de stad 3000 gulden tractement heeft, waar dadelijk 600 gulden voor huishuur en 100 gulden voor be^ lasting afgaat, dan is het toch zoo duidelgk als glas, dat armoe in de predikants gezinnen troef is.

Kan men een baas in de fabriek, een bureau chef, een gemeente-secretaris, een directeur van een boterfabriek enz. voor zoo'n salaris krijgen? Immers neen! En dan de inkomens van doctoren, advocaten, notarissen enz. enz. I Zelfs de onderwijzers hoofden van scholen zijn met salaris, kindergeld, duurtetoeslag, pensioenrege ling, verzorging van weduwen en weezen — ook met vacantie-regeling! — den predi kanten verre de baas.

Deze dingen moet men toch eens ernstig indenken. Om de wille van de predikantsgezinnen, daar het de roeping van de Kerk is haar dienaren te verzorgen, en goed te verborgen, maar ook om de wille van de Kerk zelve.

Door predikantennood Igdt de Kerk zoo groote schade.

Ook hierdoor, doordat men hoe langs hoe meer ziet, dat uit de hoogere standen en uit den middenstand zoo weinig zonen zich voor het predikambt bekwamen.

Wonderlgke dingen treft men ook aan in deze. Zoo lazen we juist dezer dagen, dat in een welvarend Zuid HoUandsch dorp — we noemen geen namen —het predikantstractement verhoogd was. 't Is nu 2800 gulden geworden, met vrij gebruik van pastorie.

Vlak daaronder stond een bericht, dat in datzelfde dorp de Geref. predikant f 3000 nu ontvangt.

Commentaar overbodig.

Moeilijk is de predikantstractementenkwestie blgkbaar. Moeilijker nog de regeling van emeritaatspensioen en wat noodig is voor een goede verzorging van weduwen en weezen van predikanten.

Maar omdat de tegenwoordige regeling zoo slecht, zoo héél slecht is en een schande voor onze Kerk — een Kerk, die zoo' groot is en zoo veel uit 's Rgk schatkist ontvangt — mag deze zaak toch niet onbesproken blijven en moet er naar gestaan worden, om hier verandering en verbetering aan té brengen.

Zooals men weet, is ook in de Synode breedvoerig over deze kwestie gesproken en men deed dit naar aanleiding van een ontwerp door de heeren dr. de Vrijer en ds. de Boer ingediend.

We gaven een breed verslag van de besprekingen in deze door de Synodeleden gehouden.

Maar waar we behalve dèt verslag nu ook voor ons hebben liggen een breed relaas, door een der Synode-leden zelf gegeven en wel door ds. Eilerts de Haan in het Weekblad voor Vrijz. Hervormden, daar willen we orn, 't gewicht van deze zaak, dit belangrijk verslag onverkort hier laten afdrukken.

In onze Kerkeraden, ook door de Class. Besturen, kan deze zaak dan nog eens van alle kanten bekeken worden en we hebben dan samen te trachten tot een goed resultaat te komen.

Bedoeld verslag luidt als volgt:

„Een der laatste zaken, die de Synode behandelde, is die, welke ongetwgfeld de meeste belangstelling heeft gewekt, de zaak der predikantstractementen, aan de orde gebracht door • het Concept-Reglement op het predikantstractement en - pensioen, ontworpen door den voorzitter en den secretaris van den Bond van predi kanten, de héëren dr. de Vrgèr en Boer.

De bepalingen van dit Reglement komen in hoofdzaak op het volgende neer.

Het predikantstractement bedraagt minstens f 2500, benevens vrije pastorie en tien tweej aarlijksche verhoogingen van f 200. Daarenboven ontvangt de predikant voor elk minderjarig kindf 100 per jaar. De periodieke verhoogingen en het kindergeld worden uit de Algemeene Kas der Kerk betaald, en mocht een gemeente niet in staat zgn, bet minimumtractement uit te keereu, dan kan zij ook daarvoor subsidie ontvangen uit de Algemeene Kas.

Pensioengerechtigd is ieder predikant, die na 10 of meer dienstjaren wegens ziekte, 65 jarigen leeftijd of 40 ]iken ambtsvervulling eervol ontslag of emeritaat verkrijgt. Het pensioen van wege de Kerk bedraagt 2/3 van het hoogst genoten tractement, verminderd met het bedrag van het toegewezen rijkspensioën.

Elk predikant stort voor zgn pensioen de helft van het beloop van zijn tractement in de Algemeene Kas. Deze stortingen worden zoowel voor het aanvangssalaris als voor de latere verhoogingen over de eerste vier jaren gelgkelijk verdeeld. Alle bij de invoering van dit reglement verschuldigde stortingen worden over tien achtereenvolgende jaren gelgkelgk verdeeld.

Het weduwenpensioen bedraagt 2/3 van het vol predikantspensioen, verminderd met het bedrag van bet rijksweduwenpensioen. Ieder predikant stort jaarlgks voor het weduwenpensioen 5 % van het door hem genoten inkomen in de Algemeene Kas.

Emeriti of eervol ontslagen predikanten, die vóór de invoering van dit reglement hun ambt hebben neergelegd, alsmede de nagelaten betrekkingen van voordien overleden predikanten hebben recht op pensioen van wege de Kerk tot de helft van het bedrag, waarop zg volgens dit reglement recht zouden hebben gehad.

De voorstellers willen de benoodigde gelden verkrijgen door 1e heffingen, van 10% van de zuivere inkomsten der kerkegoederen, 2e van 2% van de zuivere inkomsten der diaconiegoederen, 33 van 10% van de zuivere inkomsten der pastoriegoederen, voorts door een hoofde-Igken omslag van de leden der Kerk tot een bedrag van 10% van ban aanslag in de rijksinkomstenbelasting, en eindelijk door de genoemde stortingen van de pensioenen.

Zg berekenen, dat ongeveer drie millioen noodig zal zgn, te weten voor periodieke verhoogingen gemiddeld 2 millioen, voor pensioenen van emeriti en  weduwen en weezen 1/2 millioen, en dan nog kindergelden en subsidies aan arme gemeenten.

De pensioenen van hen, die bij de invoering van dit reglement emeritus of weduwe of wees zgn, meenen zg te kunnen betalen uit de bedragen, die de dienstdoende predikanten gedurende 10 jaren moeten storten, en die zij per jaar ramen op f320, 000.—.

Dit is in hoofdziaak de bedoeling van het ingediende concept-reglement. Indien dit kon worden ingevoerd, dan zou er een groote en noodzakelijke verbetering worden gebracht in de financieele positie der predikanten.

De Synode heeft met groote waardeei ring en nauwkeurigheid kennis genomen  van het werk der voorstellers met de bedoeling om, indien eenigsïins mogelqk, den aangegeven weg in te slaan.

Maar na nauwkeurige overweging bleek dit onmogelqk. Allereerst op grond van berekeningen. De geraamde uitgaven zijn veel te laag berekend.

Een matige berekening van de posten, door de voorstellers genoemd, deed ons komen tot een bedrag van meer dan 3 millioen aan uitgaven, maar dan was daarbij in 't geheel niet gerekend met het feit, dat er bij de heffing van den hoofdelijken omslag een aanzienlijk bedrag aan administratiekosten zalm.oeten worden betaald, en evenmin, daarmede, dat het bedrag der pensioenen in korte jaren zeer zal stqgen, als allen het geheele bedrag en niet slechts de helft zullen ontvangen. Dit zal van f 555000, — komen op f1400000.—

Nu hebben de voorstellers hiervoor blijkbaar gerekend op de stortingen der predikanten voor hun pensioen, maar dan vergeten zg, dat die niet gekapitaliseerd worden, maar volgens hun eigen voorstel terstond uitgekeerd aan hen, die nu reeds emeritus of weduwe zijn.

De terugwerkende kracht van de bepalingen verhindert het vormen van een kapitaal voor een goede pensioenregeling. De geheele pensioenregeling zal trouwens een geweldige misrekening blgken. De voorstellers hebben die van burger-Igke ambtenaren ten voorbeeld gekozen. Zg laten de predikanten voor eigen pensioen de helft van het beloop van hun tractement betalen. Dit zou wel goed zijn, als 't maar niet werd uitgekeerd ten gevolge van de terugwerkende kracht der bepalingen. Voor het pensioen van de weduwen laten zij betalen 5^/Q van het tractement. Dit is ook naar het voorbeeld der burgerlijke ambtenaren. Maar de voorstellers hebben twee dingen niet bedacht, lo dat in het weduwen-en weezenfonds der burgerlijke ambtenaren een som van 18 millioen was gestort uit het kapitaal van het pensioenfonds der burgerlgke ambtenaren. 2o dat het weduwenpensioen bg de burgerlijke ambtenaren bedraagt ten hoogste f 800, —, en bg hun voorstel voor de weduwen z van predikanten na 20-jarigen dienst i een minimum van f1700.—.

En nu de inkomsten. Wg moeten al zeer ruim rekenen, indien wg willen aannemen, dat uit de heffingen van diaconie-, pastorie-en kerkegoederen plus de stortingen van predikanten f850000.— zal komen. Al het andere zal dan moeten komen uit een hoofdelgken omslag. Dit zal zijn een bedrag van minstens 2V2 S, 3 millioen, later, als de pensioenen op het volle bedrag zgn gekomen, nog hooger. Nu willen de voorstellers, om dit bedrag te verkrggen, 107o heffen van den aanslag in dé rijksinkomstenbelasting. Hier slaan zg er toch maar een slag naar. Wat weten zij van de opbrengst van die belasting van Nederl. Hervormden ? Ook zal het moeilijk zijn, de kohieren van den hoofdelgken omslag vast te stellen, omdat die van de rijksinkomstenbelasting geheim zgn. Maar er is nog een grooter bezwaar. Vooral in de groote steden zullen velen om den hoofdelgken omslag bedanken voor hun lidmaatschap. De voorstellers zullen zeggen: laat ze gaan, indien zij niets voor de Kerk over hebben. Doch het gevolg zal zgn, dat het geld niet inkomt, en de aanslag van de anderen zal moeten worden verhoogd.

Tot zoover de berekeningen. Ook over den rechtsgrond der heffingen van diaconie-, pastorie-en kerkegoederen werd gesproken. De Synode ontkende den rechtsgrond, maar zij wilde aannemen het gunstigste geval, dat door onderling overleg en wegens de voordeelen, die er tegenover staan, de beheerders zoo bereidwillig zullen zijn om het gevraagde te storten. Maar dan, dan zal toch weer het gevolg in vele gemeenten zgn, dat zg nog minder kunnen voorzien in eigen behoeften, en den hoofdelgken omslag voor die behoeften in eigen kring zullen moeten verhoogen.

Vooral werd bezwaar ingebracht tegen een dubbelen hoofdelijken omslag, éen voor de gemeente en éen voor de Kerk, Dit zal den onwil om te betalen vergrooten.

De groote meerderheid van de leden der Synode was overtuigd, dat de leden der Kerk zullen moeten betalen, en dat er dus een kerkelgke hoofdelgke omslag zal moeten worden geheven, om aan de predikanten billgke tractementen te verzekeren. Indien de Kerk hiertoe wil meewerken, is dit de weg, die moet, worden betreden om te komen tot het goede doel. Maar er moet eerst nauwkeurig worden nagegaan, hoe en in welke mate.

Het voorstel, dat aan de Synode is voorgelegd, is niet gegrond op goede! berekeningen ten opzichte van uitgaven, en ontvangsten, en kon dus onmogelijk! zoo worden aangenomen. Als de Synode; een bedrag vaststelt voor tractementen pensioen, moet zg weten, wat zg te betalen zal hebben, en op welke wgze de gelden zullen worden gevonden. Zij zou anders zeer onverantwoordelijk handelen.

Zij besloot daarom, het reglement niet aan te nemen, ook niet in gewgzigden vorm, maar een Oommissie te benoemen, die de zaak nauwkeurig zal bestudeeren, en zoo spoedig mogelijk met voorstellen komen. In deze Commissie zgn benoemd allereerst de mannen, die het Conceptreglement hebben ontworpen, en zeker aanspraak hebben op groeten dank, omdat zg de zaak met zulk een ernst en kracht aan de orde hebben gesteld, de heeren de Vrijer en Boer, en voorts de leden der Synode dr. Weijland, Eilerts de Haan en Veenman. Deze Commissie zal zich moeten assumeeren een rechtgeleerde en een financieelen specialist.

Dat de Synode hiermede niet bedoelde, de zaak op de lange baan te schuiven, kan big ken uit het besluit, dat, indien de Commissie tijdig met haar werk gereed is, een buitengewone vergadering van de Synode gehouden zal worden, opdat eventueele voorstellen in de eerstvolgende Classikale vergaderingen zullen kunnen worden behandeld, en de Synode van het volgend jaar de zaak definitief kan regelen. Zoo behoeft de verwgziag naar een Commissie de zaak niet een jaar uit te stellen.

De Synode nam ook nog het besluit, den kerkeraden met betrekking tot een kerkelgken hoofdelgken omslag een paar vragen voor te leggen, met verzoek die vóór 1 Januari te beantwoorden, en wel ** Is het mogelgk en wenschelijk, een hoofdelijken omslag te heffen, om uit de opbrengst het predikantstractement op peil te brengen? en 2e Wat moet naar het oordeel van den Kerkeraad geschieden, indien hg meent, dat een hoofdelgke omslag niet wenschelijk geacht wordt?

De antwoorden op deze vragen zullen aan de Commissie ad hoc ter hand gesteld worden, echter met uitdrukkelgke bepaling, dat zg door den uitslag dezer enquête niet gebonden is, maar geheel vrij blgft in het aanwijzen van den volgens haar besten weg om tot billijke verbetering der tractementen te komen. Ook als de Kerkeraden een niet-wenschelgk uitspreken, ? , al 't mogelgk moeten big ven, dat de Synode zegt: het isnoodzakelgk. Maar 't zou een krachtige steun zgn voor de Synode van 't volgend jaar, indien zg bg haar besluit zich gedragen kon weten door de Kerkeraden, die hebben getuigd, zich geldelijke offers te willen getroosten om het belang van de predikanten en daardoor in het belang van de Kerk zelve"

.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen