Uit de Pers.

DE WARE SOLIDARITEIT.

De Deutsche hoogleeraar De Vooys, een bekwaam man, die politiek heel dicht staat bij de sociaal-democraten, schreef onlangs een merkwaardig boekje over Socialisatieproblemen.

Daarin wees hij op „het groote, beangstigende contrast van dezen tijd, dat de eischen van groote productie en socialisatie in geen enkel opzicht overeenstemmen met den geestestoestand der menschen, maar er veeleer tegen vloeken".

Men spreekt wel veel over „de gemeenschap", maar er is geen waarachtig gemeen schapsgevoel. Afgunst en hebzucht, verwijtende ontevredenheid, genotzucht en lichtzinnigheid kwamen oprijzen uit den nood, dien de wereldoorlog veroorzaakte.

Alom ziet men bij personen en groepen het egoïsme triomfeeren. Het eigenbelang moet bevorderd, met welke middelen dan ook. Om consequenties of gevolgen bekommert men zich niet.

„Dat is de heerschende geestesstemming en geestesverwarring, waaruit nooit of te nimmer het scheppend vermogen kan oprijzen, dat voor een hoogere en beter verdeelde welvaart noodig is, hoe hard en luid de eischen daarover van groep tot groep aan elkaar toegeroepen worden."

Prof. De Vooys meent dan ook, dat de geest der menschen anders moet gericht worden en van andere dingen vervuld. Duidelijk laat hij gevoelen de behoefte aan religie.

De oud-minister Posthuma lei daarop ook nadruk in de vergadering van de Maatschappij voor Nijverheid.

En zelfs in Sociaal-democratischen kring reekt hier en daar bij een enkel het besef door, dat men er waarlijk niet komt, met een materialistische levensbeschouwing, met „machtsvorming" en „klassenstrijd". Mr. v. d. Lier, die op den jongsten Blijden Werelddag refereerde, bleek daarvan althans iets te verstaan.

Helaas, de groote sociaal-democratische beweging bekommert zich om deze, zoo uiterst gewichtige, vraag niet. Zij doet al het mogelijke, om de arbeiders, die onder haar invloed staan, in groepsegoïsme, in , eenzijdig materialistisch streven te sterken. Zij voedt niet op voor een betere organisatie van de Maatschappij, maar veeleer stuurt zij aan op een debacle.

Aan demagogische voorstellingen omtrent 't geen al dan niet mogelijk is, geen gebrek. Tegen groepsegoïsme geen woord van protest. Door een moreel afkeurenswaardig meten met twee maten, tracht de sociaaldemocratie in allerlei verkeerde practijken te stijven.

Wij konden daarop deze week in de Twee de Kamer nog weer eens de bijzondere aandacht vestigen.

Men weet, hoezeer het nijpt met de^i woningnood. Van die situatie wordt door de bouwvakpatroons in de groote steden, maar ook door de bouwvakarbeiders misbruik gemaakt. Wij veroordeelen het optreden van beide groepen. De aannemers probeeren steeds hoogere winsten te maken. En vele arbeiders, meer speciaal de modern en syndicalistisch-georganiseerde arbeiders, beschouwen het uurloon slechts als een presentiegeld. Daarboven moet nog heel wat worden gegeven wil men een eenigszins behoorlijke arbeidsprestatie verzekeren.

En intusschen wordt de woningnood voor al onder de arbeiders steeds grooter. De bouwkosten stijgen onrustbarend. Men is nu reeds zoo ver, dat de huur van een arbeiderswoning in Amsterdam, wil men tot een sluitende exploitatie komen, zonder een cent winst, 14 a 16 gulden per week zal moeten bedragen. Dat kan natuurlijk niet. Dat wordt een ramp.

Er is thans weer een conflict in de bouwvakken. De Christelijke organisaties kwamen met de patroons tot overeenstemming. Het nieuwe collectief contract brengt vele voordeden, inzonderheid voor de arbeiders in de kleinere plaatsen, die tot dusver in ongunstige conditie verkeerden. Maar de modernen en syndicaüsten in de groote steden weigeren te teekenen. Het contract brengt hun geen voordeden genoeg. Wat bekommeren zij zich om den woningnood der arbeiders ? Wat om de belangen hunner mede-werklieden in de kleine plaatsen !

Hulde aan de Christelijke arbeiders, die zooveel beter begrijpen, wat „solidariteit" beteekent.

De heer Stenhuis, de leider der modernen, schreef dezer dagen spottend, dat de metselaar niet metselt om altruïstische redenen. Neen, maar ook de particuliere hulzen-exploitant verhuurt geen woningen uit ultraisme. Toch wil de heer Stenhuis wel terdege de Huurcommissiewet, die het opdrijven der woninghuur tracht tegen te gaan ! Terecht ! Maar dan mete hij niet met twee maten. Daar is een moraal, zoowel voor den hulzen-exploitant als voor de bouwvakarbeiders. Er moeten maatregelen worden genomen, wil men de zaak van den arbeiderswoningbouw niet radicaal bederven.

Maar de sociaal-democratie voelt blijkbaar niets voor „de gemeenschap." Althans voedt zij haar volgelingen niet in gemeenschapszin op. De eerste voorwaarde voor het welslagen der „socialisatie" vervult zij niet.

Geen wonder, dat de ernstigste sociaaldemocraten rondloopen met twijfel in hun ziel. Sommigen gaan zich zelfs aan de dagdijksche praktijk onttrekken. Maar de demagogen voeren het hoogste woord.

Moge men toch van dit heillooze pad terugkeeren, voor en aleer het onherroepelijk te laat is !

En gelukke het aan de Regeering om in 't bouwbedrijf betere toestanden te scheppen

Ook de patroons gaan niet vrij uit. Tegen de aannemers moet ook worden opgetreden. Het gemeenschapsbelang moet domineeren.

Arbeiden in dienst der gemeenschap is een schoone leus.

Maar de praktijk wordt alleen in de school van het Christendom geleerd.

Worde dit door „hoog" en „laag" verstaan !

Christus alléén kan ons den rechten weg wijzen.

(N. Meerbode.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen