Staat en Maatschappij.

Langs het hellend vlak.

Sinds den laatsten tijd neemt de invloed der Sociaal Democratische Arbeiderspartij zienderoog af.

Eigenlijk hebben de Sociaal Democraten na de beruchte Novemberdagen van 1918 geen voorspoedig oogenblik meer gekend.

Die achteruitgang draagt niet alleen een nationaal karakter, maar hij is ook van internationalen aard.

Bij de Duitsche Rijksdagverkiezingen ten vorigen jare liepen b.v. de stemmen der meerderheidssocialisten van ongeveer 11,2 millioen tot niet minder dan 5.5 millioen terug.

In Hongarije kwam onlangs de kentering, waarbij de revolutionairen het veld voor de burgerlijke partijen moesten ruimen.

Het heet bij de Sociaal Democraten hier te lande, dat mr. Troelstra na zijne mislukte poging, om naar de macht te grijpen, de leiding over zijn volk kwijt raakte.

Op verschillende wijze demonstreert zich het verschil in meening tusschen de meest vooraanstaande mannen.

Het bekende dogma van den klassenstrijd wordt overboord gezet.

Er is verschil over het gebruik van de staking als politiek strijdmiddel.

De heer Schaper noemt het revolutionair staatsrecht van mr. Troelstra onhoudbaar.

Het wordt bij den dag duidelijker, dat de klove tusschen de verschillende richtingen in de partij zich verwijdt en de afstand tusschen de geesten grooter wordt.

De strijd om het algemeen kiesrecht bleek des tljds het cement te zijn, dat de partij bijeen hield, maar sindsdien heeft geen enkele nieuwe leus de innerlijke kracht meer kunnen versterken.

Noch de socialisatiegedachte, noch de ontwapenings-idee heeft hare waarde voor de eenheid der partij kunnen aantoonen.

De Belgische Socialisten lachen om het standpunt, dat hier de Sociaal Democraten innemen. De eersten doen van heeler harte mede aan den wedloop der volken om in militair opzicht zoo sterk mogelijk te staan.

Mr. Troelstra moest dan ook in zijne laatste Kerstrede het onomwonden getuigen dat de Tweede Internationale ten doode is opgeschreven.

Nu zou deze teruggang van het Socialisme ten onzent met ingenomenheid kunnen begroet worden, ware het niet, dat de opschuiving der partij niet naar rechts maar naar links gaat.

En dit doet het gevaar voor revolutie toenemen.

De Socialisten moeten het terrein afstaan aan Communisten en Bolsjewisten.

Het ledental van de Sociaal Democraten loopt in scherpe lijn naar beneden, maar wat zij verliezen, komt aan de actie van Wijnkoop ten goede.

Het is ook hier de gang van het hellend vlak.

Met het oog op dit alles zal steeds krachtiger de strijd moeten gevoerd worden door hen, die het Evangelie des Kruises stellen tegenover de roede vaan der revolutie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen