Leestafel.

Bijbelsch-Kerkelijk Woordenboek. Het Nieuwe Testament door prof. dr. A. VAN VELDHUIZEN. Uitgave : J. B. Wolters — Groningen, Den Haag. 
Zonder eenige inleiding komt dit boek. 't Komt zooals het is. En daar andere deelen van dit Bijbelsch-Kerkelijk Woordenboek vóórgingen, is het daardoor eigenlijk ook reeds ingeleid, 't Is een woordenboek ; een bijbelsch woordenboek en nu handelend over het Nieuwe Testament Dat het Oude Testament werd toebetrouwd aan prof Böhl, begrijpen we in deze uitgave, temeer daar prof. Obbink Godsdienstwetenschap had genomen. Dat prof Van Veldhuizen het Nieuwe Testament voor zijn rekening nam, verstaan we beter nog. We hadden niet anders verwacht, temeer daar prof. van V. de leiding heeft bij deze uitgave.

Vier kloeke, zware deelen staan nu in onze boekenkast:1. Het Oude Testament door prof. Böhl ; 2. Het Nieuwe Testament door prof. Van Veldhuizen ; 3. De Kerk door prof. dr. W. J. Aalders (van Groningen) en 4. Godsdienstwetenschap door prot Obbink

Welk deel het beste is ? Dat weten we niet; de keus zou héél moeilijk zijn.

Het Nieuwe Testament van prot Van Veldhuizen laat aanstonds in het traditioneele losse blaadje zien, dat het een werk is van zijn hand. Een reeks van verkortingen, die men in de hand moet houden onder het lezen, om telkens uit te rekenen met welken schrijver en met welk boek men te maken heeft, 't Is het z.g.n. tweeletter-stelsel. Als er Sp. staat, moet men gaan zoeken en dan vindt men eindelijk dat dit Spreuken beteekent (Ieder weet wel wat Spr. beteekent maar natuurlijk niemand wat Sp. zeggen wil). Staat er Bk (k schuin gedrukt) dan wil dat zeggen Bakels' N. Test ; staat er BK dat is het Bakels, Beknopt Bijb. Woordenboek. Et is Esther. Er is Ezra; Da is Daniël ; Mc is Micha. Zoek maar uit I Wat nog moeilijker wordt als het over tijdschriften enz. gaat Men raadt b.v. in geen 10 keer wat O.N. beteekent; ook niet K.N. ; ook niet H.V. Spoormenschen die in telegramstijl moeten schrijven en rekenen, die kunnen hier genieten ! Wij vinden het altijd jammer, dat prot Van Veldhuizen met deze zijne liefhebberij voortgaat en anderen plaagt Waarom niet zoo kort mogelijk de dingen afgedrukt zóó dat men het begrijpen kan. Anders krijgt men de zotste dingen. Er staat b.v. S.S. Is dat Staatsspoor ? Neen, dat is Studienstube ! En K.N. is Het Kind ; enz. Is 't toch eigenlijk niet wat zot ?

Het boek zelf is een woordenboek. Dat wil zeggen : de meest bekende en de meest voorkomende woorden uit het Nieuwe Testament worden (met dikke letter) één voor één genoemd en dan afzonderlijk, nu eens kort en dan weer breeder, besproken, uitgelegd en verklaard. B.v. aanraken (met een mooie opmerking In verband met Joh. 20 : 17) ; Abraham (met een verklaring van Lucas 16 : 22 ; afschudden (met verwijzing naar Matth. 10 : 14, enz.), akker (met de vergelijking tusschen den Heiland en Paulus), albasten flesch (met de nadere mededeellng aangaande het verbreken van den hals), allegorische Bijbelverklaring, Annas (met opmerkingen In verband met Lucas 3 vers 2) ; Arlmathéa, Avondmaal, azijn (met opmerkingen In verband met de kruisiging en met edik), geeseling, Gehenna, gerechtigheid, maanziek, enz., enz.

Wij hebben heel veel mooie opmerkingen, verklaringen, omschrijvingen gevonden In prof. Van Veldhulzen's boek ; en op tal van bladzijden hebben we op den witten rand een potloodstlp staan. Veel dat ons duidelijker werd. Veel dat we nooit lazen nog.

Ook op blz. 295 bij „Verkorte Bijbel" hebben we een streepje gezet. Er schijnen nogal wat bezwaren te zijn. De Bijbel is „geen palmhaagje ter willekeurige besnoeiing"

De uitgever, — is 't wonder van Wolters te Groningen — Den Haag ? — zorgde voor een mooi lettertype op degelijk papier. Het is een kloek boek, goed gebonden. De prijs is ƒ 7.90 - -bij Inteekenlng ƒ 6.90.

Met dit IIde deel (no. 4) is het Bljbelsch Woordenboek compleet.

Keurstoffen of verzameling van vijftig uitmuntende predlkatiën, gedaan door den zaligen heer Bernardus Smytegelt, in zijn leven waardig Bedienaar des H. Evangeliums te Middelburg. 6e druk. Uitgave : Buurman & De Kier, Leiden,

De een zegt : oude schrijvers worden haast niet meer gelezen ; de ander zegt : er is altijd nog vraag naar. En de uitgevers Buurman & De Kier bewijzen het, dat zij het wel aandurven om, ook in deze dure tijden, „oude schrijvers" aan de markt te brengen ; er zijn nog wel koopers voor !

We kunnen wel begrijpen, dat velen van het tegenwoordig geslacht niet zoo meer grijpen naar de oude schrijvers. Veelszins wordt de ware lust naar de dingen van Gods Koninkrijk gemist; en dat Is het ergste. Oude schrijvers kan men dan missen. Moderne litteratuur trekt meer. 't Gaat „langs lijnen van geleidelijkheid."

Toch zijn er nog wel, die wandelen mogen In de vreeze van 's Heeren Naam ; wier lust het is Gods Woord en Waarheid te over denken en te onderzoeken. Die grijpen óók nog wel naar de oude schrijvers. Niet, omdat dit nu altijd zoo'n makkelijke en smakelijke lectuur is. Want wat is de taal, de stijl, de omschrijving, de indeeling, de toepassing dikwijls heel anders dan wij in onze dagen gewoon zijn. 't Titelblad met al die wijdloopige omschrijvingen kan ons niet zelden al hinderen. Maar toch, waar leven is, met honger en dorst der ziele, daar wordt ook telkens de hand uitgestoken naar de oude schrijvers en dan moeten we weer bekennen, wat zit er dikwijls een schat van goddelijke waarheid en ware levenswijsheid in die predlkatiën en die verhandelingen van een 200 jaar terug. Ook toen was het niet zóo'n schitterende tijd. Afval, slaperigheid, overal. Maar de Heere nam nog geen voleindiging en liet de stem der profetie nog hooren.

Bernardus Smytegelt is een bekende onder de oude schrijvers. „Die onzen zaligen Smytegelt gekend hebben" — zoo staat in de Voorrede — „moeten eenstemmig erkennen, dat Zijn Weleerw. was een regte zoon van Sadok, die het kostelyke van het snoode wiste af te scheiden ; een ervaren Schriftgeleerde, die uit den schat van zijn harte oude en nieuwe dingen wiste voort te brengen ; een getrouw huisverzorger, die aan des Heeren huisgenooten elk hun bescheiden deel toediende ; ja, een herder naar Gods hart, die in het hoeden van Jezus' schapen zich wist te voegen naar den gang van het werk, enz." Van dezen Smytegelt zijn, door zijn bejaarde dochter, onder het gehoor van haar vader, preeken opgeschreven ; en die preeken, althans een 50-tal daarvan, worden ons hier — in 6den druk — aangeboden, , waar onder eenlge over zeer gewichtige praktikalestoffen, alsook verscheidene andere bij gelegenheid van het H. Avondmaal, het beginnen of eindigen des jaars, op dank-en bededagen, verschrikkelijke stormwinden en andere buitengewone omstandigheden en eindelijk eene opmerkelijke dankpredlkatie uit Jer. 25 vers 3."

Die „opmerkelijke dankpredlkatie" hebben we met veel aandacht gelezen. Ds. Smytegelt was toen 23 jaar predikant te Middelburg. Daarom koos hij juist Jer. 25 vers 3 (zoek dien tekst maar eens op). Wat eenvoudig, hartelijk, ernstig woord. In vorm en inkleeding zooals men dat 200 jaar geleden gewoon was ; maar de Inhoud, de v/aarheid is dezelfde die wij ook nu noodig hebben ; van de inleiding af, tot het einde toe.

We lazen ook de 50ste predikatie over Matth. 6 vers 21 : „Want waar uwen schat is, daar zal ook uw harte zijn." De indeeling is dan, na een vlerdeelige inleiding : 1. Dat elk zijn schat heeft : een rijke, een arme, een vrome en een onvrome. 2. Waaruit elk zoude kunnen weten, wat z'ijn schat is ; 3. De drangreden, die er in deze woorden ligt, om de hemelsche schatten te vergaderen.

Bij het 1ste punt wordt in 8 onderdeden gesproken over den schat van den arme. Wat rake opmerkingen !

Bij het 2e punt wordt gehandeld over de vraag wat leder met z'n schat doet; en dat gebeurt dan eerst in 6 onderdeden en dan nog weer in 5 onderdeden. Wat den vorm betreft vermoeiend en niet aanbevelenswaardig ; maar wat verhandeld wordt is uit het leven gegrepen.

Ook het 3de punt „wat drangredenen in deze woorden liggen, om niet de aardsche, maar de hemelsche schatten te vergaderen", is uitgewerkt zooals dat 200 jaar geleden gewoonte was. En 't zoo over te nemen zou niet aanbevelenswaardig zijn — hoewel er wel zijn, die het zoo doen, 't zij origineel of al stelende — maar wat naar voren gebracht wordt, is wat we allen zoo allernood zakdijkst kennen moeten.

Het gemoedelijke, het eenvoudige, het practische in deze predlkatiën doet telkens weer weldadig aan.

In den eenvoudigen, zwarten band gestoken vormen de 50 keurstoffen van Smytegelt een kloek boekdeel, dat we gaarne in veler handen zouden willen zien. Om gelezen en overdacht te worden. Want het is wel een beetje waar, wat men wel eens zegt: de oude schrijvers worden meer geprezen dan gelezen. Leest men ze ook ? En verstaat men ze ook ? Wordt ook nu de zelfde waarheid gebracht, de levende waarheid naar Gods Woord ? En wordt ook die waarheid nu gehoord en ter harte genomen ? Want onze tijd moet niet losstaan van de oude schrijvers. En de oude schrijvers moeten onzen tijd niet schaden, maar zegenen.

De Heere doe Sion wél. Vrede zij over Jeruzalem en allen die de Godsstad beminnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen