Leestafel.

De leuze „Scheiding van Kerk en Staat" een gevaar voor de Hervormde Kerk door dr. P. J. Kromsigt, predikant te Amsterdam. Prijs ƒ 0.45. Verkrijgbaar bij de Firma B. van der Land — Amsterdam. 
Deze belangrijke en zeer actuëele brochure van dr. Kromsigt gaat over de financiëele verhouding van Kerk en Staat; en dus over Art. 171 der Grondwet, zoowel over het eerste gedeelte van dat artikel als over alinea 2.

Wat art. 171a betreft, denkt dr. Kromsigt er over zooals wij. Er moet afrekening komen tusschen Staat en Kerk wat de Rijkstractementen enz. betreft. Dr. Kromsigt zegt daar blz. 25 dit van : „Wij zouden dus wenschen k a p i t a 1 i s e e r i n g van de Rijkstractementen en uitbetaling van dit kapitaal aan de verschillende Kerken, die nu Rijkstractementen ontvangen, waarbij wij dan billijkheidshalve een evenredige uitkeering aan de „Geref. Kerken" en de „Chr. Geref. Kerk" bovendien (dus niet in mindering van de totaalsom) zouden willen bepleiten.

Het komt ons n.l. voor, dat het beter is, vooral in deze revolutionaire tijden, dat de Kerk haar eigen goed, dat in het.begin der 19de eeuw werd „genaast" weer in eigen beheer ontvangt, dan dat zij de rente ervan bij wijze van Rijkstractementen telkens uitbetaald krijgt. De Kerk kan dan haar eigen geld zelf beleggen, zooals zij wil, enz."

Wij vinden het natuurlijk aangenaam, dat dr. Kromsigt hier dus héélemaal schrijft zoo als wij ons deze zaak ook voorstellen en zouden willen geregeld zien. Wij hopen, dat dit aanleiding mag geven tot een gemeenschappelijke actie op dit punt. We zijn benieuwd, om te vernemen hoe het rapport der Chr. Hist. Unie inzake deze kwestie luiden zal. Er is immens een rapport in betrekking tot de a.s. Grondwetsherziening ? En in dit rapport is toch ook art. 171 behandeld ? Tot.nu toe lazen we er niets van.

Gemeenschappelijke actie dus. En dat zou al héél wat waard zijn !

Verschil komt dan misschien bij alinea 2, van art. 171, waar het gaat over de subsidie door den Staat aan de Kerken te geven ; aan de Herv. Kerk, maar ook aan de Remonstrantsche of moderne Kerk, ook aan de Roomsche Kerk, ook aan de Joden, enz.

Daar voelen wij niet zooveel voor. Hoewel er Gereformeerden zijn als b.v. wijlen ds. Sikkel — zie zijn brochure „Het brood der Kerk", Amsterd. H. A. van Bottenburg 1907 — die er voor gepleit hebben en er nog vóór zijn.

Ds. Sikkel zegt b.v. blz. 47 van genoemde brochure : „Overigens zal echter niemand, die de belangen der Kerken ook met het oog op land en volk ernstig overweegt, kunnen ontkennen, dat een regeling, die voor alle Kerken naar gelijken maatstaf een Overheidsuitkeering geeft, en die zulk een uitkeering voor de toekomst waarborgt aan alle p 1 a a t s e 1 ij k e Kerken, onafhankelijk van hun Kerkverband, mits die uitkeering aan de Kerk niet meer dan de helft van haar vaste uitgaven brengt, — niemand zal op goeden grond kunnen ontkennen, dat zulk een regeUng b i 11 ij k en heilzaam zou zijn. Zulk een regeling zou aan de vele zwakke Gemeenten van Christus in ons vaderland, met het oog op haar gewichtvolle roeping in heden en toekomst, uitkomst brengen."

Hier sluit dr. Kromsigt zich aan bij ds. Sikkel. Want ook dr. Kromsigt, gelijk we dat van hem gewoon zijn, vraagt om ruime toepassing van alinea 2 van art. 171. Natuur lijk heeft dr. Kromsigt hier bizonder dan de Herv. Kerk op het oog ; maar hij stemt toe, dat er dan gelijk recht voor allen moet zijn. En zoo verwacht hij, dat het geestelijk proces in het midden des volks dan beteren voortgang zal hebben.

Wij hebben hier onze ernstige bezwaren. Aanvaardt men dat, ook zij die alléén maar weten willen van „de groote Kerk" of de Hervormde Kerk — dat alle Kerken, naaf gelijken maatstaf subsidies moeten hebben dan ? Rome en Dordt gelijk op deelen, zoo als bij de scholen ? Overal uitbreiding van kerkelijke propaganda met Rijkssubsidie ?

En zal dan de Kerk, die toch van „eigen soort" en van „eigen rechte" is, vrij blijven ?

Zie eens op de scholen nu ! 33 Wettige bepalingen moeten gehoorzaamd worden, dan krijgt men Rijkssubsidie. Hoe zal dat met de Kerken gaan ?

Men wil de Herv. Kerk volkskerk maken of laten, met Rijkssubsidie.

Als de Roomsche Kerk ook die Rijkssubsidie krijgt, zal deze dan minder volkskerk zijn ? We vragen maar. Want we willen gaarne bekennen, dat het hier een ernstig en belangrijk probleem geldt, waarover ook onder belijdende Protestantsche Christenen de meeningen nogal verschillen. De eene ethische zal hier anders oordeelen dan de ander ; de eene gereformeerde zal hier anders adviseeren dan de ander. Dat is een bekend feit, dat we niet maar wegmoffelen mogen 't Geldt hier een ernstige, belangrijke kwestie. Waarbij we evenwel dikwijls denken, dater onder degenen die zoo bij voorkeur spreken van de Herv. Kerk als volkskerk — en van subsidies van Rijkswege voor die Herv, Volkskerk, er wel zullen zijn, die toch eigenlijk niet goed de consequenties van deze zaak voelen. Die "kippenvel zouden krijgen, als ze hoorden, dat Rome en Dordt dan gelijk op moeten deelen en Jood en Remonstrant gelijke rechten hebben. Is dat de bedoeling, als vooral in verkiezingsdagen strooibiljetten verspreid worden in het belang van de Vaderlandsche Kerk, enz. enz. ? We vragen maar : omdat we zoo gaarne van al dat onwaarachtig geknoei zouden worden bevrijd. Voor goed en eens voor al er van verlost!

Ieder die belang stelt in deze dingen, koope de brochure van dr. Kromsigt, welke helder en bezadigd, zaakrijk en duidelijk geschreven is en het lezen overwaard.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen