ingezonden.

Formeel en principieel.

In de „Waarheidsvriend" van 20 Mei j.l. wordt een en ander gezegd omtrent de houding tegenover het Reglement op de predikantstractementen. Naar aanleiding daarvan willen we gaarne enkele dingen opmerken.

We stemmen in met de zinsnede : „Formeel erkent de Herv. Kerk niet anders dan degenen, die instemming betuigen wat geest en hoofdzaak betreft met de kerkelijke belijdenisschriften ; dat zijn dus orthodox-Hervormden".

Wat de Herv. Kerk doet is dus wel zoowat in orde. Maar wat doet ze nu in de werkelijkheid ?

Dat is toch van het grootste belang. Welnu, wat ze formeel niet doet, doet ze in de werkelijkheid wèl. Dan erkent ze ook degenen, die n i e t instemmen met de belijdenisschriften. Dat is de» droeve en zondige werkelijkheid en die mag geen oogènblik uit het oog verloren. Er is dus een sterke tegenstelling tusschen hetgeen onze Kerk formeel i s en wat ze in de w e r k e-lijkheid doet. Dat formeele klopt juist n i e t op de werkelijkheid. En we mogen niet doen, alsof dat een kwestie van ondergeschikt belang is, alsof we hier niet met een principleeIe kwestie te doen hebben.

Terecht zegt dan ook de „Waarheidsvriend : „Nu zitten we in onze Herv. Kerk bij alles wat zich in de Herv. Kerk voordoet en dus ook met deze f i n a n-tiëele regeling inzake de tra k-tementen*). vergoeding dienstjaren, kindergelden, emeritaatspensioen en verzorging van weduwen en weezen — m e t h e t richtingsverschil.

Dat richtingsverschil nu is toch zeker een principiëele kwestie.

En deze principiëele kwestie zit volgens de „Waarheidsvriend" ook vast aan het nieuwe Reglement. Ook met dat Reglement is f o r m e e 1-de zaak wel zoo wat in orde, maar in de werkelijkheid staan we op eens voor de richtingskwestie, voor het principiëele vraagstuk, juist daarvoor sluit de Synode de oogen. Ze bestendigt den bestaanden toestand, w i 1 die toestendigen. Ze w i 1 niet zien dat ze door het niet buiten de deur zetten der richtingen, die in strijd zijn met onze belijdenis, die richtingen stilzwijgend erkent.

Zoo staat het ook met dit nieuwe Reglement. Zeker, formeel erkent de Synode ze niet, maar de werkelijkheid vloekt tegen dit formeele. Formeel sanctioneert dus dit nieuwe Reglement de vrijzinnigen niet. Dat hebben we ook niet beweerd, noch bedoeld. Het nieuwe Reglement spreekt immers niet van vrijzinnigen. Maar in de werkelijkheid sanctioneert de Synode ze wèl. Ze doet zich moedwillig'den blinddoek voor de oogen, doet alsof er geen richtingen zijn, negeert eenvoudig ons kerkelijk reglement, dat afsnijding eischt; van allen die niet met geest en hoofdzaak instemmen. En dat; is nu de principiëele fout. Want dat doen alsof er geen richtingen zijn is niet alleen zondig plichtsverzuim, onwaarachtig, een leugen, maar is praktisch een toelaten der vrijzinnigen, praktisch sanctioneeren.

Dat is' dus! ook een erkennen, al is het niet op dezelfde wijze zopals de Deventer motie dat voorstelde.

En dat praktisch sanctioneeren vindt duizenden malen plaats. In de „Waarheidsvriend" en op den laatsten bondsdag is het uitgesproken dat men met het geven van attestatie's en ontvangen daarvan en met meerdere dingen het modernisme praktisch erkent. We kunnen er ons! niet afmaken door de kwestie te verschuiven naar het formeele. Ook niet t.o.v. dit nieuwe reglement.

Niet formeel, maar. in de praktijk erkent dit reglement de modernen. Niet a1s modernen, maar ook al zijn ze modernen. Dat is juist de zonde. Dat is de principiëele kwestie aan dit reglement verbonden, en ook aan andere reglementen. De Synode moest de vrijzinnigen en ook de Ethischen, ja al wat niet instemt met onze belijdenis buiten de deur zetten. Dat eischt óok onze kerkelijke wet. Ons kerkelijk wetboek erkent niet alleen Herv. dominé's en Herv. gemeenten, , maar geeft alleen plaats aan geref. Herv. dominé's enz.

Maar door hun „valsche handteekening" ontvangen sommige richtingen rechten, die hun niet toekomen.

Die „valsche handteekeningen" mag onze Synode niet toelaten. Maar ze doet het wel en erkent alzoo praktisch alle richtingen. Dat is een principiëele kwestie, ook aan het nieuwe reglement verbonden.

Formeel is het nieuwe reglement voor Herv. dominé's en Her v. gemeenten, die tevens gereformeerd moeten zijn, maar in de werkelijkheid is het ook voor m o d e r-n e dominé's en moderne gemeenten.

Dat wordt door vele gereformeerden als bij intuitie gezien en gevoeld. Dat gevoel mag niet onderdrukt, omdat het de neerslag is van een ontzettende werkelijkheid. Aan dat gevoel moet vasten vorm gegeven en mag goede leiding niet onthouden worden." Want vast staat dat we ook met dit reglement stuiten op de principiëele, geestelijke kwestie. En dat principiëele mag bij dit reglement niet over het hoofd worden gezien. Tegen het reglement op zichzelf zijn misschien maar weinige bezwaren in te brengen. Was onze Kerk gezond, we zouden allicht niet protesteeren. Maar dat is niet het geval. Daarom brengt dit reglement ons weer iets dieper in de ellende. Het stuk der ellende wordt weer vergroot.

Hoe dan onze houding moet zijn tegenover dit reglement ?

Hoe die had moeten zijn naar onze opvatting is bekend. We hadden en bloc, eenparig, schouder aan schouder moeten optrekken tegen het Synodale bolwerk.

Dat is niet geschied. We waren niet één en zijn het nog niet. En., nu we niet één zijn kunnen we gemakkelijk een weg kiezen, waarin we ons persoonlijk of onze gemeente buiten het kerkverband laten zetten.

Maar mag dat ? Is daar onze Kerk mee gebaat of geschaad ? Het komt mij voor van het laatste.

Dat mag dus niet.

De Modernen en Ethischen steunen mogen we niet. Onze Kerk verlaten en haar dieper in de ellende brengen ook niet. Hier botsen de plichten. Maar de laatste plicht moet het zwaarst wegen. Men late het niet aankomen op een breuk met onze Kerk, zoolang we niet als een eenheid kunnen optrekken en Gods gemeente vrij maken. Dus dan betalen ? De aanslag voor de algemeene kas opbrengen? Ook dat weigere men zoolang het mogelijk is. En als men, dan zonder breken met de Kerk kan weigeren, moeten we dan onze Geref. dominé's en gemeenten in den nood laten ?

Natuurlijk niet. Gij gereformeerden in onze Herv. Kerk, toont dat ge ons Synodaal reglement niet noodig hebt. Er moet nog komen een vergadering van geref. kerkeraden en kerkvoogdijen. Daar legge men de belofte af aan onze predikanten minstens het minimum en al wat het reglement voorschrijft uit te 'keeren indien het Synodaal Regl. door welke oorzaak dan ook in gebreke blijft. En daar worde ook een regeling in het leven geroepen waarbij onze emeriti, weduwen en weezen afdoende gebaat zijn, opdat we niet straks weer zoo'n Synodaal cadeautje krijgen. Laten we als geref. groep toonen dat we geestelijke kinderen van Calvijn zijn, en als zoodanig onze roeping verstaan.

En dan niet alleen, zelfs niét allereerst zorgen voor de financiëele kwestie, maar ook voor de principiëele en geestelijke zaken Dan getracht door daden de kerkelijke kwestie tot een definitieve oplossing te brengen. En dan nu niet getalmd. Nu niet langer uitgesteld. Doen wat onze hand vindt om te doen.

En geve de Heere ons dan genade om allereerst te gaan in onze binnenkamer om te belijden, met smart en droefheid, onze zonden, de zonden van onze Kerk. Mogen we maar bidders en bidsters zijn. Komen met smeeking en met geween. Dan zullen we kunnen uitroepen : „God van den hemel, die zal het ons doen gelukken".

Groot-Ammers, 26 Mei '21.

*) De cursiveering is van mij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen