Prins Willem van Oranje.

V.

Alles werd anders met de komst van Filips.

Was Keizer Karel vriendelijk, spraakzaam voor ieder toegankelijk, en de taal des lands sprekend — Koning Filips was nagenoeg onzichtbaar, op zijn Spaansch gekleed en de Spaansche taal bezigend.

En ontving Prins Willem ook al blijiken van achting en onderscheiding van den nieuwen vorst, zijn scherpe blik bemerkte wel, dat er een adder onder 't gras school ; waar van hij dan ook melding maakt in een brief van den 29sten December 1555, geschreven aan zijn vrouw, Anna van Egmond.

Onder de uiterlijke teekenen van gunst die de Koning hem bewees, behoorde het verheffen van den Prins tot Ridder van het Gulden Vlies, welke plechtigheid met veel praal in de hoofdkerk te Antwerpen plaats had. Tegelijk werden b.v. ook de Graver van Egmond en Hoorne tot ridders van die orde benoemd. (1556).

Het volgend jaar, 1557, vinden we Oranje in 't leger in Frankrijk en uit een brief van den 27sten September aan zijn vrouw geschreven, blijkt, dat zijn broeder Lodewijk, die in 1556 naar de Nederlanden gekomen was, nadat hij de Hoogescholen van Straats burg en Geneve bezocht had, zich in Frankrijk in het kamp te Han bij den Prins heeft gevoegd, waar ze dan beiden aan de koorts hebben gelegen.

Bij de voorbereidingen tot den vrede heeft Prins Willem zijn Koning goede diensten bewezen.

In Breda teruggekeerd, baarde de toestand zijner geliefde gemalin, Anna van Egmond, met wie hij sinds Juli 1551 gehuwd was, hem veel onrust. Reeds den 24sten Maart stierf ze aan toenemende verzwakking, hem twee kinderen nalatende, Filips Willem en Maria. Uit een brief, den 14den April aan zijn vader .geschreven, bemerken we hoeveel de Prins door dit afsterven van zijn vrouw geleden heeft. Daar lezen we : „Hoe zwaar het verlies, door haar dood toegebracht, mij en mijn jongen kinderen moet vallen, kunt gij u voorstellen. Daar dit nu echter niet te veranderen is en de daden des Heeren niet met ongeduld te weerstreven zijn, moet ik mij aan den eeuwigen God als den Heerscher en Regeerder aller dingen onderwerpen en in Zijn genadigen wil berusten ; mij ook in 't bijzonder daarmede troosten, dat Hij der zalige afgestorvene op haar sterfbed de genade heeft verleend dat zij bij haar volle kennis. Christelijk en goed, is heengegaan."

Na het sluiten van den vrede te Chateau Cambrésis werd met anderen ook de Prins van Oranje naar Frankrijk gezonden om als gijzelaar mee te dienen als onderpand, dat de voorwaarden bij den vrede bedongen, zouden worden nagekomen.

Daar kwam hij met den koning van Frankrijk in aanraking en met hem op de jacht zijnde, vernam de Prins van een heimelijk plan, dat aan den Hertog van Alva zou worden opgedragen alle ketters in Frankrijk en in de Nederlanden, ja, zelfs in de geheele Christenwereld, uit te roeien.

Toen de Prins daarvan hoorde nam de Prins, hoewel zelf tot de Rocfmsche Kerk behoorend, dadelijk het besluit de uitvoering van dit helsche plan zooveel mogelijk tegen te werken en hij rustte niet alvorens hij verlof had gekregen het gezantschap in Frankrijk te verlaten en deelde het geheim van den aanslag aan verscheidene Nederlanders, die hij kon vertrouwen, mede en beraamde met hen voorloopige plannen om den toeleg te verijdelen.

Saam verzette men zich tegen het laten blijven van Spaansche troepen hier, wat zij als een smaad en kleinachting, den Nederlanders aangedaan, beschouwden. En toen daarover in de Vergadering der Algemeene Staten, waar ook de Prins als stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht tegenwoordig was, gesproken werd, stond de koning toornig van zijn zetel op en verliet de vergadering, zeggende : dat ook hij dan wel zou heengaan, daar ook hij een geboren Spanjaard was.

Vóór dat Filips naar Spanje vertrok, werd zijn half-zuster Margaretha van P a r m a, tot landvoogdes of gouvernante over de Nederlanden aangesteld. Maar.daar zij, eene vrouw, niet wel tot alle dingen bekwaam en bij machte zou zijn, werden ter harer voorlichting en ondersteuning drie raadslichamen ingesteld : de Raad van State de Raad van Financiën en de Geheime Raad.

Door den Koning werd haar bovendien last gegeven dat zij in zaken van gewicht zou beraadslagen met den Bisschop van Altrecht, den Graaf van Barlaymont en Viglius van Zuichem, president van den Geheimen Raad.

In dien Geheimen Raad werd besloten, dat men al degenen, die het verzoek inzake het terugnemen van de Spaansche troepen die hier te lande waren, onderteekend hadden, zou doen sterven en om hals brengen, zoodra men daartoe gelegener tijd zou vinden — een geheim besluit, dat evenwel aan den Prins, alsook aan Egmond en Hoorne werd meegedeeld op geheimzinnige wijze door een Spanjaard, die er meer van wist. Waren Egmond en Hoorne geneigd er geen geloof aan te slaan, de Prins deed het wél en telde voortaan als een gewaarschuwd rnan voor twee. (Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen