Uit het kerkelijk leven.

De Kerk en de Sociale beweging van onzen tijd.

III.

De Kerk moet op den kansel, in de leerkamer en bij huisbezoek doen uitkomen, dat het niet gaat om een louter beschouwend Christendom ; dat we niet hebben een Zondagschen godsdienst ; dat het niet moet zijn slechts een praat-Christendom ; maar dat het gaat om een daadwerkelijk Christendom waarbij de ziele mag kennen een verborgen omgang met God, waarvan de kracht uitkomt in een leven, dat Gode geheiligd is en waarin gevoeld wordt, dat het overal gaat om de eere Zijns Naams en de waarheid Zijns Woords.

Ons leven moet één geheel zijn, dat doortrokken is van de vreeze Gods en zich richt naar Gods Woord. En dan treedt voor den Christen op den voorgrond, dat we saam uit éénen bloede zijn geschapen, zoodat de Nederlander aan den Battakker verwant is ; alsook, dat heel het volk één groot geheel vormt, waarbij we elkanders leden zijn, zóó, dat wanneer één lid lijdt, alle leden dat moeten voelen, vooral zij, die Christen zijn en God vreezen.

Hiermee is tegelijik aangewezen, dat onze godsdienst beteekenis heeft voor héél het gemeenschapsleven, voor het maatschappelijke-, politieke-en sociale leven.

Om een paar dingen te noemen van het sociale leven : anderer zorg heeft men, Chris ten zijnde, te dragen, ook al wordt men er zelf niet zoo door gedrukt ; anderer onrecht moet men mee voelen, ook al treft het onszelf niet ; anderer gemis van Zondagswijding en Zondagsrust, of anderer gemis aan gezinsleven, enz. hebben we mée te voelen er. anderer'strijd voor 't geen recht en billijk is mag ons niet koud laten.

In onzen godsdienst zit een so c i a a 1 e 1 e m e n t ; het "beginsel van saamhoorigheid, zóó dat het ons vreemd moet zijn om te zeggen : ben ik mijns broeders hoeder. En nu moeten we eerlijk zijn. En we moeten helaas ! zeggen, dat ondanks al het preeken en catechiseeren en bezoeken aan de huizen, dat diepere gevoel van éénheid, dat besef van elkanders leden te zijn, onder Christenen veelal ontbreekt.

Hoe dat komt?

Door allerlei oorzaak ; allereerst omdat de mensch een echte egoïst is. Maar — en daar gaat het nu om — in de prediking enz. wordt veel te veel gesproken, alsof het gaat om den enkeling, om den mensch afzonderlijk genomen, en dan nog alsof 't gaat alleen om des menschen ziel en zijn verborgen omgang met God. Dat is te betreuren en dat moet met ernst onder de oogen gezien worden. Wij begaan de groote fout, dat wij doen alsof het Christendom bijna uitsluitend beteekenis zou hebben voor het intiemgeestelijke leven. En het volle leven dat ons omringt, dat ons ook als Christenen omringt, wordt veel te veel over het hoofd gezien, er wordt niet over gesproken.

En zoo mist het gemeenschapsleven dan ook zooveel, wat de Kerk aan dat volle gemeenschapsileven moet geven, doch reeds te lang heeft onthouden.

De Kerk heeft een groot deel van haar taak laten liggen ; zij is in de vervulling van een groot deel van haar roeping ten opzichte van het gemeenschapsleven, tekort geschoten. Waarvan het gevolg weer is geweest, dat de vragen van het gemeenschaps leven, belangende de voikshuishouding meer en meer zijn geworden louter stoffelijke vragen, met verwaarloozing van beginselkwesties.

Hier moet de Kerk zich herstellen. En zij moet zelf gaan voelen en dat ook prediken, dat de geestelijke lijnen zich uitstrekken tot in het gebied der maatschappelijke dingen.

De tegenstanders vinden het natuurlijk best, dat de Kerk in deze zwijgt en blijft zwijgen. Die zeggen : de toestanden en aan gelegenheden betreffende het maatschappelijke, Staathuishoudkundige leven raken de burgerlijke gemeente en de Kerk heeft daar niets mee te maken. Voor het burgerlijke, maatschappelijke leven moet het raadhuis en moet de regeering zorgen en met de Kerk — en men bedoelt dan tegelijk het Evangelie, Gods Woord — hebben we niets te maken.

Schamper kan men bij tijden opmerken : het Evangelie, de Bijbel, geeft geen antwoorden op de vraag hoe men schoenen en hoe men meubels maken moet, hoe in de fabriek de machines werken moeten ; en men durft dan ook wel aan te beweren : het Evangelie, de Bijbel, leert ons niet hoe een land moet worden geregeerd of welke wegen de politiek of welke richting het staathuishoudkundig leven moet inslaan.

Met geestelijke dingen doen we niets, zoo zegt men, ten opzichte van de oplossing van de sociale kwestie.

Voelt men het gevaar van en de fout in deze redeneering niet ?

Zeker, als men zou gaan zeggen : met vrome praatjes lossen we de vraag niet op hoe een meubelfabriek moet worden ingericht, — dan zeggen we, als men de dingen zóó zot gaat stellen : natuurlijk niet!

Maar als men beweert, dat onze godsdienst, onze Bijbel, ons geloof totaal geen invloed heeft ten opzichte van het maatschappelijke, politieke, sociale leven, dan zeggen we, dat men de plank glad mis slaat en een onvergeeflijke fout begaat.

De invloed van geestelijke overtuigingen op ons oordeel in zaken het m a a t-s c h a p p e lij k leven rakende, is juist zéér groot ; moet, zal het goed zijn, steeds en o v e r al te bemerken zijn.

Het maatschappelijk leven staat niet los van hetgeen Gods Woord ons leert en onze godsdienstige overtuiging ons zegt. Men moet wel totaal materialist (stof-aanbidder) zijn, om zulks te kunnen loochenen.

Niet-religieuse naturen laten wel degelijk hun niet-godsdienstige overtuiging invloed hebben op hun sociale beschouwingen. In de maatschappij, in de politiek, in de school, in het gezin is het wel degelijk op te merken, dat niet-godsdienstige naturen daar hun niet-godsdienstige ideeën en principes zoeken te verwezenlijken. Aliles wordt ook tenslotte in het leven gedragen door b e-g i n s e 1 e n. En zou dat dan alleen niet mogen, als we godsdienstig voelen en ons scharen rondom Gods Woord ?

Zouden we dan het leven daarvan moeten isoleeren ? Neen, wij laten ons in deze niets wijs maken.

En juist daarom zeggen we : de Kerk moet, om des Evangelies wil en om de wille van het gemeenschapsleven, meer zich van haar roeping en taak bewust worden en haar positie in het midden van de sociale beweging van onzen tijd heroveren. Dat zal de Kerk sieren en het zal het gemeenschapsleven ten goede komen.

Hier moet men niet meenen, dat de sociale beweging niets anders zou zijn, dan klagen over te weinig loon, te langen arbeidsduur, te slechte huisvesting, enz. Want ja, helaas ! is bij velen alles zóó materialistisch geworden, dat alles draait om deze dingen. En de sociaile kwestie is voor dezulken dan ook opgelost, als ze wat meer geld en wat meer pleizier in hun leven krijgen.

Maar zoo staat hier de zaak in werkelijkheid niet. De sociale kwestie gaat veel dieper en is veel breeder van omvang.

Ue sociale kwestie raakt 't sociale ileven ; dat is dus het gemeenschapsleven van ons allen saam. Het raakt de groote huishouding van den Staat. En de verhoudingen daar moeten onze aandacht trekken, vooral de aandacht van de Christenen, van de Kerk. Heeft de Christen een kijk op dat sociale leven, om te kunnen weten en te kunnen zeggen : zóó moet die groote huishouding van den Staat, zóó moet het gemeenschapsleven des volks er uit zien ? Daar gaat het om.

En neen ! dan mag de Christen niet alles saamvatten in de leuze der socialisten : het geheel der geknechten moet worden gemaakt tot een volk van vrijen.

Want ja, zoo'n leuze pakt wel. En als dan de proletariërs van alle landen worden opgeroepen, om zich te scharen bij de „bewusten" en mee te strijden den strijd voor vrijheid en voor recht — dan vergeet men, dat heel de sociale kwestie op die manier verkleind en verlaagd en verstoffelijkt wordt Maar het gaat om veel grootere en veel hoogere en veel heiliger dingen ! Het gaat niet, om geknechten tot vrijen te maken, maar hierom, dat over heel de linie van het sociale leven werkelijk gerekend zal worden mei de beginselen van Gods Woord, met de eere Zijns Naams en met het w e l z ij n der menschen, die geroepen zijn hier God te dienen en straks in de eeuwigheid rekenschap af te leggen van al 't geen zij gedaan hebben, om dan door Gods genade in Jezus Christus den hemel te mogen beërven tot heerlijkheid en vrede.

Als men daar iets van voelt, zal men het sociale leven veel breeder gaan nemen dan dikwijls 't geval is, en men zal veel meer gaan onderscheiden .naar de onderscheidingen die de wijze en rijke Schepper er in gelegd heeft! En zoo gaat het bij het sociale leven over veel hoogere en héérlijker dingen dan over brood en geld en arbeidsduur alleen.

Deze realiteit des levens moet meer gevoeld worden. En hier heeft de Kerk een grootsche taak, welke zij helaas I te lang reeds heeft verwaarloosd.

Het kerkelijk leven in de Mijnstreek (Zuid-Limburg).

Zeer interessant is wat daarvan meegedeeld wordt in de N. R. Ct. We laten het hier zonder commentaar volgen : De door de Alg. Syn. der Ned. Herv. Kerk ingestelde commissie van advies voor de geestelijke belangen der Mijnstreek heeft in deze week haar jaarlijksche bezoek ge­ bracht aan Heerlen. Onder leiding van den president der Synode, dr. Weyland, werd eene vergadering gehouden op j.l. Woensdagavond, waar vertegenwoordigers van de buurtgemeenten Hfeerlen, Hoensbroek, Brunssum-Rumpen, Kerkrade en van de Hervormde gemeente te Sittard tegenwoordig waren. Gewichtige belangen zijn er besproken en belangrijke mededeelingen werden er gedaan.

De Algemeene Synode heeft voor 1921 weer verschillende subsidies uit de Generale kas tot een bedrag van ƒ4300 beschikbaar gesteld, *en nieuwe aanvragen om steun voor het volgend jaar zijn ingediend. De arbeid neemt steeds in omvang toe.

Op dit oogenblik werkt ds. T. Biebericher te Heerlen, totnogtoe bijgestaan door een godsdienstonderwijzer. Te Hoensbroek (Treebeek) arbeidt ds. W. J. Kan, met wien ook een godsdienstonderwijzer samenwerkt.

Te Rumpen vindt dr. L. Th. Wieten een groot arbeidsveld, en op 2 October a.s. zal ds. Verhoog te Kerkrade worden bevestigd.

Het is duidelijk, dat het .geheele uitgestrek te arbeidsveld voor deze vier predikanten te groot is.

Zoe spoedig mogelijk zal voor Heerlen zelf met zijne talrijke kolonies, ook met het oog op den arbeid in het groote hospitaal (straks met 600 bedden) en in de op 45 minuten afstands gelegen vroedvrouwenschooi, een tweede predikantsplaats moeten worden gevestigd.

Wat Kerkrade betreft, de buurtschappen Terwinselen en Spekholzerheide zijn er te ver van verwijderd dan dat zij van daar uit voldoende door éénen predikant geestelijk kunnen worden verzorgd.

Voorts zal Lutterade (mijn Maurits), onder Sittard behoorend, waar reeds eene predikantsplaats is gevestigd, met het oog op de te verwachten groote liitbreiding, niet al te lang op de komst van een evangeliedienaar mogen wachten. De groote vraag is echter, op welke wijze dit alles financieel zal worden geregeld.

Intusschen wordt, hoe betrekkelijk gering de geldmiddelen mogen zijn, met kracht gearbeid. Zoo is te Hoensbroek (Treebeek) het kerkje met twee zijvleugels vergroot. 'Het kan nu 300 menschen bevatten en des Zondags is het gewoonlijk geheel bezet. Half September zoude er, dank zij de hulp van de directie der staatsmijnen, een keurige bewaarschool worden geopend met twee lokalen en een groote speelzaal, die tevens gebruikt zal worden voor allerlei arbeid in die omgeving. Ook zijn de plannen ontworpen voor een school met 7 lokalen, terwijl einde Augustus in de nabijheid van het z.g. Belgische kerkje een steenen school met 8 lokalen voor lager-en m.u.l.o.-oniderwijs is aanbesteed. Voorts heeft Brunssum het voornemen achter de mijn Hendrik eene school te bouwen.

Sinds de intrede van dr. Wieten als predikant te Rumpen kan ds. Kan te Hoensbroek zich geheel aan den arbeid te Treebeek wijden. Die arbeid heeft goede uitkom sten. Er is eene plaatselijke zendingsvereeniging, een comité voor evangelisatie en een vereeniging voor in-en uitwendige zending, waarvan pl.m. 60 gezinnen lid zijn.

In grooten bloei mag zrch de „jeugdorganisatie" verblijden. Alle vergaderingen worden gehouden in protestantsch christelijke volkshuizen, waar jongens en meisjes hun eigen lokaal bezitten.

De protestantsche wijkverpleging voorziet in een groote behoefte. Zij telt ruim 730 leden. Dank zij de hulp van den directeur van het Haarlemsche Diaconessenhuis, zijn te Treebeek drie zusters werkzaam, wier arbeid ook in niet-kerkelijke kringen op hoogen prijs wordt gesteld. Een protestantsch ziekenhuis zou evenwel te Treebeek zeer noodig zijn.

De door de mijndirectie aangestelde woninginspectrice, mevrouw de wed. Swart-Posthumus Meijes verleent haar steun in allerlei sociale aangelegenheden.

De afdeeling van de nationale chr. geheel onthoudersvereeniging telt pl.m. 90 leden.

De godsdienstonderwijzer, die vroeger te Rumpen werkte, is naar Treebeek verhuisd voor de buitenkolonies (Nuth, Stationskolonie, Dem, Metten, Steenberg, Klooster-en Kasteelkolonie). Derhalve arbeidt dr. Wieten thans alleen te Brunssum-Rumpen. Hij zal echter ten spoedigste hulp behoeven bij zijn omvangrijk werk.

De commissie van advies bezocht behalve Hoensbroek en Brunssum, ook Kerkrade, Terwinselen en een deel van de groote buurt gemeente Heerlen zelf, waartoe o.a. de groote kolonie Schaesberg, de vier kolonies Leenhof, Voerendaal en verscheidene andere kolonies behooren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen