Kerk, School, Vereeniging.

Drietal te Leiden : J. P. van Bruggen te Delfshaven, J. G. W. Goedhart te Windesheim en T. J. Jansen Schoonhoven te Almen

Beroepen te Zetten en Andelst W. J. van Lokhorst te Bennekom — te Krabbendijke W. A. Dekker te Nieuw Beierland —' te Zuidland L. H. B. E. Dierkens te Besooyen te Hasselt H. J. van Schuppen te Groot-Ammers — te Oosterwolde S. Ronner te Oene — te Oldeberkoop G. B. Kruisinga te Obdam — te Rotterdam dr. J. Severijn te Dordrecht en G. Bolkestein te Katwijk aan Zee.

Aangenomen naar Huissen J. Magendans te Lexmond — naar Vlissingen W. H. H. iddendorp te Ommelanderwijk — naar Heemse W. J. van Elden te Terkaple — naar jerkgaast K. de Bel te Vollenhove — naar Avezaath A. van der Zwaal te Monnikendam naar Suawoude B. G. C. Steenbeek te Waddingsveen. 

Bedankt voor Leerdam W. J. van Lokorst te Bennekom — voor Velseroord W. . H. Middendorp te Ommelanderwijk — oor Blitterswijik N. D. Croese te Cuyk — oor Delfshaven E. J. H. van Leeuwen te Arnhem — voor Kampen J. Bus te Oudorp — voor Driesum N. C. Bakker te Aalburg — voor Almkerk , H. P. Fortgens te Lage Zwaluwe — voor Zetten D. J. van de Graaf te Raamsdonk — voor Spannum A. . G. den Hertog te Rotterdam. 

GEREFORMEERDE KERKEN.

Beroepen te Klundert H Brouwer te Heemstede — te Hasselt F. W. Geerdts te Scharnegoutum — te Hellevoetsluis N. Diemer te Boombergum — te Nijverdal (als miss. pred. naar Soemba) W. van Dijk te Campen te Zaamslag P. van Dijk te Heinkenszand — te Smilde E. van der Laan te Ulrum

Aangenomen naar Witmarsum M. P. Pel te Kommerzijl.

Bedankt voor Molenaarsgraaf J. Meijer te Beetgum — voor Leeuwarden G. R. Kuyper te Haarlem — voor Voorschoten J. Visscher te Hijlaard — voor Nijemirdum T. L. Kroes te Workum — voor IJlst F. H. van Loon te Bergum — voor Delft J. Waterink te Zutphen — voor Paesens M. P. Pel te Kommerzijl — voor Herwijnen en Zuilichem R. Brouwer te Baarland.

Afscheid, bevestiging, intrede. Ds. G. A 1 e r s te Middelharnis nam Zondag j.l., a een venblijf van 2 1/2 jaar, afscheid van de Ned. Herv. Kerk aldaar, sprekende naar aanleiding van Psalm 31 vers 20a. De naar Nieuw Lekkerland vertrekkende predikant werd toegesproken door den consulent, ds. . van Montfrans, van Sommelsdijk en door en heer J. Vroegindeweij, ouderling der Ned. Herv. Gemeente van'Middelharnis.  Toegezongen werd Psalm 121 vers 4 en salm 134 vers 3. Het kerkgebouw was overvol, velen moesten zicih met een - staanplaats tevreden stellen. Mede was aanwezig de burgemeester van Middelharnis, de heer L. . den Hollander. Ds. Alers was, zoowel te Middelharnis als te Sommelsdijk, waarvan hij gedurende twee jaar consulent was, zeer gezien. (Rott.) 

Recht-en Vrijzinnig. Op Zondag 6 Nov. .s. zal de vacature, die door vertrek van ds. T. Kloosterman (rechtzinnig) te Alkaar naar Voorburg, was ontstaan, vervuld worden door de komst van ds. B a a r, (Vrijzinnig) van Oostwoud, welke op dien dag des morgens in de Groote Kerk bevestigd zal worden door ds. Dorgeloo, en des avonds in dezelfde kerk zijn intrede zal doen. Hiermede zal na den kerkelijken strijd, die sedert verscheidene jaren werd gestreden, de eerste Vrijzinnige predikant in deze gemeente zijn intrede doen. Nu was het bij zoo'n gelegenheid altijd de gewoonte, om de Kapelkerk buiten dienst te stellen, om een ieder in de gelegenheid te stellen den dienst in de Groote Kerk bij te wonen. Een voorstel om voor het rechtzinnig deel der gemeente de Kapelkerk op dien dag open te stellen, werd afgestemd met 4 stemmen voor en 8 stemmen tegen. De rechtzinnige predikanten hebben nu voor dien Zondagmorgen „de Harmonie" gehuurd, waar ds. Vinke hoopt voor te gaan terwijl des avonds ds. de Pree in „Waakt en Bidt" hoopt op te treden.

Ds. Otto Schrieke. Na een langdurig lijden is te Oegstgeest overleden op 65-jarigen leeftijd ds. Otto Schrieke, em. Hervormd pred. van Enschede, een vooraanstaande kerkelijke figuur, behorende tot de Ethisch Rechtzinnige richting. Sinds 1881 was hij predikant ; achtereenvolgens te Noordwijkerhout, Pijnacker, Zandvoort, Lemmer en gedurende zijn laatste 25 ambtsjaren te Enschede, tot Mei 1920, toen hij emeritaat verkreeg. Sedert woonde hij te Oegstgeest. Daar heeft ook de begrafenis plaats gehad. Ds. Schrieke had sinds 1907 zitting in de Synode. Hij bewoog zich op jonger leeftijd ook veel op sociaal terrein, redigeerde eén politiek Christelijk weekblad en trad somtijds tegen de Socialistische tegenstanders van Christendom en Kerk in het strijdperk. Meer malen was hij candidaat der Friesch Chr. Historischen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal.Tot zijne geschriften behooren Scheiding van Kerk en Staat, een politieke eisch, ('99), Christus en de Schrift een woord over Schriftcritiek (1897), Arbeid in het licht der Heilige Schrift (1911) en een bundel Overdenkingen in 1911 uitgegeven ten voordeele van de Protestant sche Ziekenverpleging. De „N.R. Cour." maakt bekend, dat hij ook was de schrijver van de brochure over „De dubbele Synode", welke in 1908 onder den schuilnaam „Cunctator" was verschenen en welke in kerkelijke kringen aanleiding tot veel bespreking heeft gegeven. Te Enschede was hij gedurende vele jaren lid en voorzitter van net Provinciaal Kerkbestuur van Overijsel en lid van het Prov. College van Toezicht.

Ds. H. van Selms. Te Nisse overleed ds. H. van Selms, emeritus predikant, vootheen Hervormd predikant te Kattendijke, Nisse, Leerdam en Kralingen. In Kralingen heeft ds. Van Selms 31 jaar gearbeid en heeft zich aldaar veel vrienden gemaakt door zijn trouwen arbeid. Ds. Van Selms was eèn man, die in eenvoud zijn kracht zocht en daardoor was zijn Evangelieprediking voor zoovelen ten zegen.

Kerkelijk leven. Men schrijft uit de Ned. Hervormde Gemeente van Delfshaven het volgende : Met het oog op het loopende beroepingswerk, dat alle aandacht van het Kiescollege vraagt, is door de Gereformeerd-Confessioneele Kiesvereeniging „Onze hulpe" en de Ethische vereeniging „Waarheid en Vrede" besloten, ditmaal elkander onderling niet te bestrijden maar één lijst in te dienen om hierdoor een stemming — zoo het kon — overbodig te maken. Echter is door Evenredige Vertegen-woordiging (modern) een tweede lijst ingediend, zoodat toch nog een stemming op 9 en 10 November moet gehouden worden. Het is zeer teleurstellend voor deze zich gestadig uitbreidende gemeente, dat ze tot op heden in de vac.-ds. B. Wielinga tevergeefs heeft beroepen. (Voor de vijfde maal) temeer teleurstellend, wijl het hoog noodig is, dat niet alleen in de vac.-ds. W. wordt voorzien, maar ook omdat uitbreiding van het aantal predikantsplaatsen zeer is gewenscht. Door kerkeraad, kerkvoogdij en een keur corps ijverige gemeenteleden wordt sterk gewerkt voor versterking der financiën, om tot nieuwe kerkstichting te geraken. Zeer goede resultaten werden reeds bereikt. Maar opnieuw zal men zich binnenkort aanporden om de gemeenteleden te bewegen meerdere vrijwillige offervaardigheid te betrachten. Opdat de Hervormde Gemeente van Delfshaven kan voldoen aan de nieuwe eischen van de zijde der Synode gesteld voor predikantstractementen.  We hopen dat het vrijwilligheidsstelsel, tot nog toe voorgestaan door de Delfshavensche gemeente, blijvend goede resultaten zal opleveren, zoodat de kerkvoogdij niet behoeft over te gaan tot de in ons oog altijd hatelijke kerkelijke belasting.

Evangelisatie. Te Stiens (Classis Leeuwarden) is een Hervormde Evangelisatie opgericht.

Ds. Klap en de anti-Roomsche actie. Zooals men zich herinneren zal, heeft de Roomsche propagandist, de heer B. Th.de Wolf, den sprekers op de serie-avonden, belegd door de predikanten der Ned. Herv. Gemeente te Amsterdam, in verband met de Roomsche propaganda, gevraagd, of zij bereid zijn hem gelegenheid te geven voor debat. Door ds. Van Schouwenburg is toen het bekende antwoord gegeven. Onder de sprekers op die aVonden bevond zich ook ds. P. A. Klap. Deze heeft - naar „D e T ij d" meldt — den heer de Wolf een brief geschreven, waarin hij meedeelt, dat toen vroeger sommige zijner colega's particuliere plannen opvatten te gaan ageeren tegen de Roomsche propagancia en zij hem vroegen daarbij te helpen, hij dit beslist heeft geweigerd op verschillende ronden. Wel stelde hij zich bereid e.v. enig kerk-historisch onderwijs te behanelen, doch los van alle actie. Toch is hij toen op de lijst geplaatst, zoodat het den schijn kon hebben, alsof hij wèl aan de bedoelde actie wilde medewerken. uit protest daartegen heeft hij zich onttroken aan de taak hem door anderen opgeegd, waarvan het gevolg zal zijn, dat 16 Nov. door hem geen lezing zal worden gehouden.

Mocht hij vroeger of later hier of daar nog eens een lezing houden over het Monikenwezen, dan hoopt hij den heer De Wolf uit te noodigen, daarbij te zijn tot het Maken van op-of aanmerkingen.'

„Ik kan niet accoord gaan — zoo schrijft ss. Klap verder nog — met het optreden zijner collega's, al ben ik niet minder Protestant dan zij. Ik vrees geen actie tegen alles en allen, die het goddelijk recht tegenstaan. Maar met en, van wie ik nog steeds overtuigd ben,  dat ook zij, al is het ook op een andere wijze dan ik, willen opkomen voor Gods eer en Zijn recht, met hen wil ik liefst samenwerken in harmonie."

De nieuwe koers op onderwijsgebied veroordeeld. De vergadering van het Gewest Groningen van het Gereformeerd Schoolverband op Zaterdag 29 Oct., werd door den voorzitter, den heer j. C. Wirtz Czn., geopend met de volgende toespraak :

„Geachte Vergadering ! We zijn saamgekomen in jaarlijksche vergadering op heden 29 Oct. d.i. óp den jaardag van wijlen dr. A. Kuyper. Vele jaren achtereen zónd ik op dien dag namens de Groninger vrienden een telegram van gelukwensch naar Den Haag. Dit jaar kan dat niét meer geschieden : dr. Kuyper is heengegaan en wij zijn bezig hem op allerlei wijze te gedenken door boekjes, door geld bijeen te brengen voor een Kuyper-katheder, 'door te spreken van een Kuyperhuis, enz. enz.

Uit den mond van enkelen onzer heb ik echter de uitdrukking vernomen : , , Wij zijn bezig het graf van dezen profeet te bouwen." Bijbelkenners weten, wat dit beteekent en ik vraag mij ernstig af, of deze enkelen ook gelijk kunnen hebben.

Op het gebied van het kerkelijke en sociale leven waag ik me niet ; maar-op dat van het onderwijs mag ik meespreken. En dan staat het voor mij vast, dat de oplossing der Schoolkwestie niet is in den geest van wijlen dr. Kuyper. Hij was voor vrijheid en we hebben aan 33 voorwaarden té voldoen om de gelijkstelling te verkrijgen ; hij was voor Scholenbonden en zij zijn door dé Wet zelfs niet bevorderd ; hij 'heeft gerust in het gewijzigd Unierapport, waardoor de Gemeenteraden grootendeels zouden uitgeschakeld, worden en onze Schoolbesturen zijn letterlijk in alles overgeleverd aan die Gemeentebesturen ; hij was voor decentralisatie en het Rijksschoóltoezicht is gecentraliseerd ; hij was voor vrijheid in benoeming en ontslag-en zelfs bij benoemingen moet het Rijksschoóltoezicht erkend worden ; hij was tegen ambtenaarswillekeur en we worden bedreigd met een Wet waardoor zelfs de stichting van een school feitelijk afhankelijk wordt gesteld van ambtenaars goedvinden. 'k Zou zoo nog kunnen voortgaan, maar ik wil liever eindigen met op Kuyper's jaardag U alien ernstig op te wekken alles te doen wat mogelijk is om de Wet-de Visser hoe eer hoe beter te vervangen door een andere, die zich toeter aansluit bij ons verleden en die meer rekening houdt met het feit, dat we zonder vrijheid nooit kunnen komen tot een waarlijk Christelijk Schoolstelsel." De voorzitter refereerde verder in sobere, maar zeer besliste woorden over h e t n i e u we Wetsvoorste -D e V i S s e r. Aan het einde der vergadering werd een motie aangenomen, waarin sympathie betuigd werd met het streven van den Schoolraad en met kracht geprotesteerd legendezen fatalen voorslag.

Nieuw orgeL Naar wij vernemen werd de bouw van het nieuwe Rein-Pneumatisohe kerkorgel met 17 registers, 2 klavieren, pedaal en electrische windvoorziening voor de Gereformeerde Kerk te Giessendam, opgedragen aan de firma M. Spiering te Dordrecht.

Schoolraad voor de Scholen met den Bijbel. De Schoolraad, overwegende dat door het ingediend wetsontwerp, houdende maatregelen ter voorkoming van net zonder nood zakelijkheid bouwen va.n scholen voorLagerOnderwijs, de wettelijke zekerheid wordt opgeheven en het door'de Grondwet gewaarborgd recht wordt gebroken, heeft besloten een actie te voeren om te voorkomen, dat het bouwen en dus het openen van Bijzondere Scholen worde afhankelijk gesteld van het goedvinden van de Kroon. Er zal voorts door het Moderamen een Commissie benoemd worden die zal hebben te onderzoeken, o f, e n z o o ja, in hoeverre, de bestaande wetgeving op het Lager Onderwijs ten opzichte van de regeling van den schoolbouw herziening behoeft. Ingevolge dit besluit is het Moderamen van den Schoolraad op audiëntie geweest bij den Minister van Onderwijs. Omtrent deze audiëntie zullen nadere médedeelingen verstrekt worden.

De Bond van Christelijke School-Vereenigingen te Rotterdam heeft de volgende motie ter kennis van de Tweede Kamer gebracht :

Het Bestuur van den Bond van Christelijke Sdhoolvereenigingen te Rotterdam, ken nis genomen hebbende van het bij de Tweede Kamer ingekomen ontwerpvan we houdende ma atre g e Ie n ter v o o r-k o m i n g van het z o n d e r n o o d z a-kelijkheid bouwen van scholen voor Lager O n d e r w ij s, met de daar bij behoorende Memorie van Toelichting ;

Overwegende, dat zoowel de oorlogstoestand als de daarna tot stand gekomen Lager Onderwijswet 1920 oorzaak zijn geweest van 'een belangrijken achterstand in de normale uitbreiding van het Christelijk Onderwijs, met name in de groote steden, daar de bouw van nieuwe scholen door genoemde oorzaken is belemmerd, zoo niet onmogelijk gemaakt ;

betreurt ten zeerste, dat op het oogenblik, aarop de schoolbesturen aan de werking van die storende invloeden meenden te zijn ontkomen, een ontwerp van wet wordt ingediend, dat de uitvoering van de plannen voor sohoolbouw plotseling met zeer ernstige vertraging bedreigt en in de groote steden den noodtoestand van het Christelijk onderwijs voor geruimen tijd bestendigt ;

spreekt als zijn gevoelen uit, dat bedoeld ontwerp van wet, gezien in het licht der Memorie van Toeliöhting, de bij de L.O.wet 1920 gewaarborgde rechtszekerheid van 't Bijzonder Onderwijs aantast en een gevaarlijk precedent in het leven roept, dat in de toekomst alle zekerheid voor de rustige ontwikkeling van dat onderwijs in gevaar brengt, daar het zijn rechten, ontleend aan de regelen der wet, feitelijk ontneemt en legt in handen van de Kroon ;

redenen, waarom het Bondsibestuur aanneming van het ontwerp door de Staten-Generaal strijdig acht met het belang van het Bijzonder Onderwijs en meent, dat, zoo maatregelen ter voorkoming van het zonder noodzaak bouwen van lagere scholen onmisbaar worden geacht, een weg moet worden gevonden, waarbij zoodanige maatreelen worden getroffen, die in geenerlei opzicht de ontwikkeling van het Bijzonder onderwijs belemmeren, noch zijn bij de wet verkregen vrijheid van beweging nu of in de toekomst kunnen aanranden.

— Het ministerie van predikanten van de Ned. Herv. Gemeente te Rotterdam maakt in de Rofterdamsohe Kerkbode bekend, dat er, met het oog op de problemen, die op het oogenblik aan de orde zijn gesteld betreffende Rome en w ij, eèn serie populaire lezingen zal gehouden worden in de Groote Kerk.

De onderwerpen, die achtereenvolgens be handeld zullen worden, zijn : Waar het om gaat tusschen Rome en ons, dr. H. Th. Oberman ; Priester of Dominé, ds. G. H. Wagenaar ; Dé weg des heils (wat moet ik doen om zalig te worden j»), ds. M. van Grieken ; Waarom niet naar het klooster? dr. J. R. Callenbach ; Jezuieten-moraal, dr. H. Th. Oberman ; en' Hoe kom ik tot zekerheid ? dr. J. R. Callenbach.

— De Gemeente-commissie van het Nederduitsch Hervormd kerkgenootschap te Leiden, heeft In overleg met den kerkeraad, ter bevordering van de goede orde, het noodig geacht te besluiten, dat voortaan in de kerken het innemen van de niet-bezette zitplaatsen afgeloopen zal zijn, wanneer de predikant den kansel betreedt, en heeft in verband hiermede aan de huurders van vaste zitplaatsen kennis gegeven, dat de door hen gehuurde plaatsen slechts zullen worden opengehouden, totdat het voorspel voor den voorzang begint, zoodat zij, om gebruik van hunne plaatsen te kunnen maken, deze even voor den aanvang van den dienst moeten hebben ingenomen. Deze maatregel geldt ook voor hen, die, krachtens hun ambt of door hun lidmaatschap van een der kerkelijke colleges, vast aangewezen plaatsen hebben.

— Onlangs is te Dordrecht een c o m i té voor k e r k e 1 ij k e actie uitgaande van de Ned. Hervormde Gemeente, opgericht. Op initiatief van dit Comité werd Woensdagavond — naar „De Ned." meldt — een gemeente-avond gehouden, waar het ontstaan en het doel van het Comité uiteengezet werden. De reden van oprichting lag in de treurige ervaringen bij het huisbezoek door predikanten en ouderlingen opgedaan. Het Comité wil zoeken wat dreigt verioren te gaan op menigeriei gebied. De wijkarbeid rnoet krachtig worden aangepakt, 'bijbellezingen moeten worden gehouden en het jeugdwerk dient uitgebreid te worden.

— Bij de verkiezing van elf gemachtigden in het kiescollege der Ned. Herv. Kerk te Tie! zijn alle candidaten van vrijzinnige richting gekozen.

Is dit billijk ? In de Gereformeerde Kerken van ons land werd voor de opleidirlg van predikanten over het cursusjaar Mei 1920— Mei 1921 ten behoeve van on-en minver mogende studenten een som van ƒ 32.000.— (twee en dertig duizend gulden) uitgegeven Wat de Kerken vanJMoord-Brabant en Limburg hiervoor opbrachten, is hier nog niet bij gerekend, omdat van daar nog geen opgave ontvangen werd. De ontvangsten door de Kerken bedroegen natuuriijk nog meer.

Van dit geld zijn, zoo deelt prof. Hoekstra in „De Bazuin" mee gesteund 27 jongelieden die nog op het Gymnasium studeeren, 5 die zich voor privaatlessen voor de Theologische studie voorbereiden en 45 Theologische studenten.

Van de-45 Theologische studenten, die door de kerkelijke kassen gesteund worden, studeeren in Kampen 11, in Amsterdam 34.

Let op deze cijfers, zegt prof. Hoekstra. Aan de Theologische School : elf. Aan de 'Vrije Universiteit : v i e r e n d er tl g En hij vraagt : Is deze verhouding billijk ? '

(De Bazuin.)

Jhr. mr, A. F. de Savornin Lohman en de Ethischen. Deze week werd te Den Haag een algemeene vergadering gehouden van de Vereeniging tot versterking van den invloed van het Ethisch Beginsel, onder leiding van prof. dr. G. van der Leeuw, van Groningen.

Van uit de vergadering werd een woord van hartelijken dank gesproken aan 't adres van jhr. mr. A. F. de Savormin Lohman, die o.a. m „De Nederiander" zooveel gedaan heeft tot versterking van het Ethisch beginsel. 

De heer De Savornin Lohman, ter vergadering aanwezig, dankte voor deze woorden en herinnerde aan het werk'van Vinet aan wien hij voor zijn leven zooveel te danken heeft. Hij zei, dat Vinet hem altijd heeft aan getrokken, reeds in zijn jeugd ; ook als hoogleeraar aan de Vrije Universiteit beval hij Vinet aan, zoodat zijn liefde voor.het ethisch begiinsel niet van rècenten datum is

De aanwezigheid van den heer De Savornin Lohman heeft wellicht vele Gereformeerden verbaasd.

Z.Excellentie is toch altijd nog lid eener Gereformeerde Kerk? (De Rott)

Het graf der Patriarchen. De leerlingen van het Pauselijk Bijbelinstituut hebben, volgens de „Osservatore Romano", een reis naar Palestina gemaakt en daar 't graf van Abraham bezocht, waarvan de bezichtiging tot dusverre ten strengste aan de Christenen was verboden.

Dank zij een speciale aanbeveling van den Gouverneur van Jeruzalem, Storrs, aldus een der bezoekers, mochten wij de groote en beroemde moskee van Hebron binnentreden. Zooals men weet, staat deze moskee op de plaats, waar de patriarchen Abraham, Isaac en Jacob en hun echtgenooten begraven werden. De dubbele spelonk, waar zij werden bijgezet, vormt 't onderaardsche gewelf der moskee en is geheel dichtgemetseld. Niemand kan er binnentreden, zeifs de Muzelmannen niet, wijl er geen enkele opening is.

In de moskee zelf, die ten tijde der kruistochten, zooals uit de architectuur blijkt, een Christelijke Kerk was, heeft men grafmonumenten ter eere van de glorierijke': dooden opgericht. Deze monumenten staan van het Zuiden naar het Noorden in de richting der moskee. De patriarchen liggen ter linkerzijde (Oosten). De laatsten zijn Rebecca, Sara en Lea zooals men weet, werd Rachel bij Bethlehem begraven.

De grafmonumenten van metselwerk zijn met groote groene, Oostersoh-geborduurde tapijten bedekt, waarop de korte Arabische inscriptie staat: „Graf van onzen vader Abraham ; vrede zij hem." En eveneens voor de anderen.

Eenigen tijd geleden hebben de Muzelmannen ook een grafmonument voor Jozef gebouwd, naast de moskee, echter ten onrechte wijl Jozef te Sichem en niet te Hebron begraven is.

Ons bezoek, besluit de schrijver, duurde slechts kort ; onze Muzelmansohe gids haastte zich om ons de moskee te doen verlaten. Wij hebben de details dan ook niet kunnen bestudeeren. Maar men zal begrijpen, welke diepe emotie wij gevoeld hebben toen wij dit beroemde monument mochten binnengaan.

(Dg Rott.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen