Leestafel.

• Het Reglement op de Predikants tractementen aan de Gereformeerde beginselen getoetst door I. Kievit, V.D.M. te Lunteren.Uitgave : H. E. G. Ruijs, Voorburg 1922.
  Ds. Kievit, die door het Hoofdbestuur van den Gereformeerden Bonid met anderen benoemd is in de C o m m i s s i e v a n A d-V i e s, om het Hoofdbestuur van raad te dienen bij het kerkelijk vraagstuk, dat noodig, zéér noodig om een goede oplossing vraagt, heeft in een Commissie-vergadering, gelijk anderen, een referaat of inleidinig gehouden, om daarmee richting te geven inzake het kerkelijk probleem. Wij verheugen ons daar zéér over. Wanneer de dingen onder ons in studie worden genomen en de zaken worden zoowel principieel als practisch toegelicht, dan wordt er een breede en goede basis gelegd, waarop we, bij het ter hand nemen van de oplossing van het kerkelijk vraagstuk, kunnen bouwen. We kunnen hier niet met een stuk en een brok, met een hap en een snap volstaan ; we moeten hier rustig werk hebben, dat principieel op de dingen ingaat en dat het kerkelijk vraagstuk breed neemt en met de practijk rekening houdt. Zóó is er hoop, dat we verder komen en we zijn ten zeerste dankbaar, dat we zoo'n Coimmissie van Advies hebben, daar 'n breedere kring zich nu vanzelf gaat interesseeren voor de dingen die aan de orde zijn.

Ds. Kievit heeft z'n aandacht geschonken aan het Reglement op de Predikantstractementen ; wat ons verheugt, daar dét juist aan de orde is en dat Reglement mee de directe aanleiding is geweest tot het in het leven roepen van de Commissie van Advies op de buitengewone Bondsvergadering van 15 Juni j.l. De Gereformeerde Bond wilde geen beslissing nog nemen in deze zaak, alvorens deze kwestie in het raam van héél het kerkelijk vraagstuk nog eens ernstig in breeden kring zou zijn onder de oogen gezien.

Ds. Kievit heeft nu zijn referaat, gehouden in een Commissie-vergadering, wat omgewerkt en uitgegeven. Ieder kan dat nu koopen en lezen. En we willen ieder, die in deze zaak belang stelt — en och ! dat het er velen mogen zijn, die gaarne het goede willen zoeken voor de Ned. Herv. (Geref.) Kerk — ernstig adviseeren, om deze brochure te bestellen en van den inhoud goede nota te nemen. Hier worden principiëele lijnen getrokken, zooals we dat moeten hebben. Hier worden de gereformeerde beginselen helder en klaar uiteengezet, zooals ons dat aangenaam is. En het staat voor ons vast, dat dit boekje principieel de zaak der predikantstractementen, bij hare behandeling, kan vergemakkelijken.

Het recht van de plaatselijke Kerk wordt op den voorgrond gesteld, gelijk we dat noodig hebben bij een eventueele algehe1e r e o r g a n i s a t i e V a n o n s k e r ke lij k leven. Om een gansch andere organisatie, dan we sinds 1816 helaas ! hebben, wordt toch gevraagd. En het is een genot het bondig, degelijk betoog van ds. Kievit te lezen.

Hiermee houdt verband, de kwestie, dat niet een Synode haar predikanten heeft, waarvoor zij moet zorgen. De plaatselijke Kerk is en blijft hier hoeksteen ; en alzóó heeft de Heere het verordend, dat degenen, die het evangelie verkondigen ook van het evangelie leven zullen. Hier heeft de plaatselijke Kerk dus een roeping Gods en daarom wordt ook aangespoord, om in deze niet karig te : zijn. Met prof. Rutgers voelt ds. Kievit in dit verband veel voor kindergelden en zegt dat onze gereformeerde vaderen steeds als algemeene eisch gesteld hebben, op grond van de Heilige Schrift, dat de dienaar met zijn gezin naar zijn stand behoorlijk moet kunnen leven. In bekende omstandigheden is het niet moeilijk een vast bedrag te noemen. In dit verband wordt gewezen op de D.K.O., die zegt, dat de kerkeraad als representeerende de Gemeente, gehouden zal zijn zijn Dienaren van behoorlijk onderhoud te verzorgen ; en dit moet voor de gemeente blijven een goddelijk, altijd geldend recht, dat voortdurend ingescherpt moet worden : voor het onderhoud harer dienaren te zorgen. Hier brengt het Kerkverband zeker een roeping mee. Doch op den voorgrond staat, dat dwang uitgesloten is en we hier te doen hebben met gaven van christelijke liefde ; welke dingen het best Classicaal geregeld kunnen worden Over het algemeen is het zeker aan te bevelen, dat door de leden der gemeente vrijwillig aan hunne verplichtingen wordt voldaan, waarbij natuurlijk leiding en regeling volstrekt niet behoeft te zijn uitgesloten. Hierbij dient geconstateerd, dat het kerkegoed behoort aan de plaatselijke Kerk en niet aan de totaal-Kerk. Het vruchtgebruik is dus ook voor de plaatselijke Kerk : en van collecten en wat de gemeenteleden verder opbrengen geldt in het algemeen gesproken, evengoed dat zij voor de plaatselijke gemeente gebruikt moeten worden. „Wat zich in deze aandient als „theorie van de totaalkerk" ontsproten uit de centralistische richting van het moderne Katholicisme is overbodig hier verder te vermelden. Het genootschap als zoodanig heeft op de bezittingen der gemeente geen recht hoegenaamd. Dit staat zeker onomstootelijk vast."

Hieruit volgt ook, zegt ds. Kievit verder, „dat eene gemeente die uittreedt alle recht behoudt op haar bezit en de vraag is gewettigd of, indien nogmaals een proces daarover gevoerd werd, de uitspraak nog zou luiden (als in 1886 met de doleantiebeweging) ; het antwoord daarop kan, na de onderzoekimgen van de professoren Hora Siccama, van Apeldoorn, enz., niet twijfelachtig zijn, volgens tot oordeelen bevoegden." Hier wordt herinnerd aan hetgeen dr. G. J. Vos Azn. over een en ander gezegd heeft. Deze zegt, handelende over het beheer van kerkelijke en diakonale goederen : „Ingevolge het beginsel dat het eigendomsrecht van de kerkelijke goederen bij de plaatselijke gemeente berust, is algemeen het beginsel erkend geworden, dat ook zij, die met het beheer daarvan belast zullen worden, evenals de diakenen, van harentwege gekozen worden." En voorts : „De Gemeente mag met hetgeen 't 'hare genoemd wordt niet doen wat .zij wil en allerminst hare bezittingen verdeelen onder hare leden. Tegenover de burgerlijke wet draagt zij den eigendomstitel en bezit zij den eigendom, maar rechtens is zij slechts vruchtgebruikster : het doel, waarvoor de verschillende goederen bestemd werden, is de eigenaar." Ook de Synodalist, dr. Kleijn, merkt op : , , de plaatselijke gemeente heeft het genot der stichting en mag uitsluitend op het gebruik der stichting, aanspraak maken."

Nu toornt God als men de tienden niet opbrengt ; lees Haggai 1:9; Maleachi 3:10, enz. En de Heere zegt onder de Nieuw Tes-•tamentische bedeeling, dat Hij zich niet laat bespotten (zie Gal. 6 : 7 in het verband waarin het voorkomt). Iemand die dan ook bij voortduring nalaat om aan zijn verplichtingen te voldoen inzake geldelijke bijdragen voor het onderhoud van den kerkedienst, wordt voorwerp van kerkelijke tucht, naar Schriftuurlijk beginsel. Immers dan heeft de kerkeraad te doen met de zonde der gierigheid. (1 Cor. 6 : 10 ; 1 Tim. 6:9).

Dit is zoo ongeveer de gedaohtengang in het eerste deel van de brochure ; de principiëele inieiding, het thetisch gedeelte ; waarbij gedachte voor gedachte en stelling voor stelling geponeerd wordt.

Dan volgt in het tweede deel een toetsing van het Reglement op de Predikantstractementen aan de Gereformeerde beginselen, waarover gesproken is. En het is te verstaan, dat dit Reglement, dat door de Kerk is aangenomen, niet aan die Gereformeerde beginselen beantwoordt. Want het beantwoordt niet aan het beginsel, dat de plaatselijke 'Kerk haar dienaren bezoldigt (hoewel het minimum grond-salaris door de plaatselijke Kerk moet worden betaald) en een behoorlijk emeritaatspensioen verzekert, nooh zorg draagt voor de weduwen en weezen. De lijnen uit de D.K.0. ontbreken hier.

Wij gaan in deze met ds. Kievit accoord. Maar wij meenen, dat ds. Kievit verplicht was geweest de geschiedenis van dit Reglement meer in bizonderheden mee te deelen en de wijzigingen die er in zijn aangebracht ; daanbij breeder bij het instituut Kerkvoogdij : had moeten stilstaan, om het ongereformeerde daarvan duideiijk te maken. Ook had hij de Synode niet mogen beschuldigen dit Regl. met „mammonistische bedoelingen" te hebben gemaakt noch ook dat de bedoeling is geweest , , allen een goed onderkomen te bezorgen onder het Synodale dak." Wij meenen, dat er althans nog andere overwegingen bijkwamen. We moeten ook tegenover onze tegenstanders trachten billijk te zijn ! Maar wat ons óok spijt is, dat hier weinig of niet met dé practijk van het leven gerekend wondt en de schrijver blijkbaar nooit iets gehoord heeft van de groote moeilijkheden van een regeling, vooral van de emeritaatspensioenen en de verzorging van weduwen en weezen (voor óns verre het voornaamste en van veel grooter beteekenis dan de tractementskwestie !) als er niet door de gezamenlijke Kerken hier maatregelen wonden getroffen. Kenners spreken hier dan ook met ernst van een ouden en een nieuwen koers, zoowel in de Geref. Kerken als bij de Chr. Gereformeerden. „Hier brengt 'het kerkverband zeker een roeping mee".

Wij kunnen dan ook met de conclusie van ds. Kievit niet meegaan ; omdat hij eenvoudig weg adviseert : weigeren mee te doen aan dit Regl. Liever hadden wij èn met het oog op de predikantstractementen èn op de pensioenen enz. een positief voorstel van ds. Kievit ontvangen, waar in de Geref. beginselen verwerkt zijn en aan de Synode en aan de Kerkvoogden, gelijk aan de gemeenten, de weg gewezen wordt om in deze afdoend te voorzien, waar bij èn de roeping van de plaatselijke gemeente èn de roeping van het Kerkverband wordt aangegeven.

Natuurlijk dat dit Regl. zoo spoedig mogelijk moet verdwijnen in den ordelijken weg. Dat moet althans worden geprobeerd. De Raad van Beheer met den directeur kunnen we missen. In het raam van 'het Kerkverband moet deze heele zaak komen iStaan. Maar — dan staan we tegelijk weer voor het kerkelijk vraagstuk, dat roept om oplossing. Gelijk we ook afgesproken hadden, dat we de kwestie van het Regl. op de predikantstractementen niet incidenteel zouden behandelen, maar in het raam van het kerkelijk vraagstuk en er zoo voor zouden zorgen, dat dit Reglement in goeden zin de oplossing van het kerkelijk vraagstuk komt verhaasten. De geestelijke dingen mogen niet op den achtergrond gezet worden. De richtingskwestie vraagt om een oplossing, omdat Gods Woord ons waarschuwt, van de Kerk niet te maken een vereeniging van elk wat wils enz.

Wij hopen zeer, dat de brochure van ds. Kievit, welke zoo heel veel goeds bevat, waarmee we winste kunnen doen, aanleiding mag zijn tot breedere bespreking van deze zaak, met alles wat er mee verband houdt.

Men koope en leze genoemde brochure dan, welke is uitgegeven bij den heer H. E. G. Ruijs te Voorburg. Men zie de advertentie in ons vorig nummer.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen