Staat en Maatschappij.

staat en Kerk.

Het orgaan van de Hervormd Gereformeerde Staatspartij is verschenen. Het komt als weekblad uit onder den naam van „Staat en Kerk."

Voor zoover wij van het blad konden kennis nemen, loopt de actie voornamelijk over twee dingen. Het gaat tegen Rome en om het behoud van Artikel 36 der Geloofsbelijdenis.

Het lijkt ons echter toe, dat de nieuwe partij, door de wijze, waarop zij hare beginselen propageert, bezig is, zich in haar eigen politiek te verwarren.

Het stramien, waarop b.v. in het eerste artikel : „Staat en Kerk" wordt geborduurd, is het anti-papisme.

Er is een Roomsch gevaar, dat, naar de redactie zich voorstelt, niet uitsluitend met geestelijke wapens, maar ook met politieke wapens moet bestreden worden.

Hoe het op het oogenblik met dit Roomsche gevaar staat, daarvan lezen wij in het artikel dit:

«Naarmate Rome innerlijk de kracht voelt vervloeien, heeft het meer behoefte aan uiterlijk vertoon, vandaar de behoefte naar de vroegere solemneele processies.*

Reeds op zichzelf is deze uitlating merkwaardig, omdat ze wonderlijk wel klopt op hetgeen ook van andere zijde wordt beweerd, n-1. dat Rome in den tegenwoordigen tijd aan innerlijke kracht sterk achteruit gaat, en dat zij zich voor een groot gedeelte op de been moet houden door, wat zoo juist door „Staat en Kerk" wordt gezegd, „uiterlijk vertoon." Maar 'door zulk schijnvertoon, zoo zouden wij willen zeggen, vermeerdert het Roomsche gevaar in wezen niet, maar komt het slechts in een ander licht te staan.

Vreest nu de Hervormd Gereformeerde Staatspartij zoozeer het gevaar van de opheffing van het Processieverbod, een maatregel, dien ook wij niet begeeren, dan moet die partij voor één ding zorgen, en wel hiervoor, dat de invloed, die op de Roomsche politiek van Protestantsch Christelijke zijde kan uitgeoefend worden, zoo krachtig mogelijk zij.

Want dit toch is zeker, dat, wanneer de Roomsch Katholieken aansluiting zoeken bij de Sociaal Democraten en bij de Vrijzinnig Democraten, zooals dit b.v. in Duitschland het geval is, bij wijze van spreken, reeds op morgen het Processieverbod is opgeheven.

En tot een dergelijk optreden leidt de politiek, die de Hervormd Gereformeerde partij bezig is te voeren, een politiek, die indirect aan de machtspositie van Rome ten goede komt.

Een ander punt, waarop wij; ook even willen wijzen, is de klacht, die „Staat en Kerk" doet hooren, ten opzichte van het gevaar dat dreigt, waar Rome door zijne onuitputtelijke rijkdommen den Protestant van zijn brood berooft. Of deze klacht nu zoo geheel juist is, laten wij in het midden. Wél is het opmerkelijk, dat het blad schrijft, dat tot die rijkdommen ook heeft bijgedragen de pacificatie op het gebied van het Lager Onderwijs. Gaarne willen wij ter gelegener tijd daarvan iets zeggen, maar voor het oogenblik zouden wij de vraag willen stellen, of die gewaande vermeerdering van rijkdommen ook niet voortvloeit uit het steeds hooger wordend bedrag dat de Roomsche Kerk uit de schatkist ontvangt ten behoeve van hare priesters. En deze vraag stellen wij temeer, waar de Hervormd Gereformeerde Staatspartij in verband met hare actie voor het behoud van Artikel 36 der geloofsbelijdenis aandringt op handhaving van Artikel 171 der Grondwet, het artikel, dat luidt :

»De tractementen, pensioenen en andere inkomsten van welken aard ook, thans door de onderscheidene godsdienstige gezindheden (daaronder behooren ook de Roomsch Katholieken) of derzelver leeraren genoten wordende, blijven aan dezelve gezindheden verzekerd.

Aan de leeraars (waaronder ook begrepen zijn de Roomsch Katholieke priesters), welke tot nog toe uit 's Lands kas geen, of een niet toereikend tractement genieten, kan een tractement toegelegd, of het bestaande vermeerderd worden.«

Wat leert ten aanzien van dit artikel nu de praktijk ? Dit, dat wanneer op de begrooting van Financiën een nieuw tractement voor een predikant der Ned. Hervormde Kerk wordt uitgetrokken, dit zelfde ook geschiedt ten behoeve van een Roomsch Katholiek geestelijke. Zoo vinden wij op de begrooting van Financiën voor het loopende dienstjaar naast een nieuw tractement voor een Hervormd predikant te Eindhoven ook een nieuw tractement uitgetrokken voor de pastoorsplaats te Zwartemoer. (Dr.).

Krijgt nu de Hervormd Gereformeerde Staatspartij haar zin ten opzichte van een aanzienlijke uitbreiding van de bepaling van het 2e lid van Artikel 171 der Grondwet, dan zullen de „rijkdommen van Rome" met den steun van* de Hervormd Gereformeerde Staatspartij, in niet geringen omvang toenemen.

Is het te verwonderen, dat de Roomsche Kerk met welgevallen op dit punt de actie van de Hervormd Gereformeerde Staatspartij gadeslaat ?

Zoo leidt de politiek van de nieuwe Staats partij ook hier indirect tot versterking van de positie van Rome.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen