De Unie-collecte

Het Bestuur-van de Unie „Een School met den Bijbel dringt in een schrijven aan de Correspondenten en Besturen van de locale Comité's voor het Volkspetitionnement er op aan, dat dit jaar toch niet zal worden nagelaten de Unie-collecte te houden. Het bestuur wijst er op, dat vooral in onzen tijd stille, geregelde en intensieve bearbeiding noodig is, door de Kerk, door de Pers en allermeest, van onderen op, door het onderwijs in Scholen met den Bijbel Zóó zag het Luther, toen hij het uitsprak : wie de jeugd heeft, heeft de toekomst ! 'Zoo profeteerde het Da Costa, toen hij zong :

, , Bouwt scholen, in wier schoot het Evangeliezout, Uit on-en bijgeloof een dierb're jeugd behoudt"

Die scholen met den Bijbel zijn sinds Da Costa's dagen bij honderden gebouwd. Reeds naderen wij het getal vijftienhonderd ! En door de financiëele gelijkstelling zijn er nog vele mogelijkheden van groote uitbreiding.

Toch moeten wij thans voorzichtig zijn Nederlagen zijn dikwijls beter dan overwinningen ! Wanneer wij nu, rustend op onze lauweren, het bouwen en bewaren zouden nalaten, zou binnen niet zoo langen tijd-heel onze positie weer verspeeld zijn !

Dreigt er verslapping ? Zijn er reeds crisis-verschijnselen, die op  achteruitgang wijzen? Inderdaad, men zij niet te gerust! Wij wijzen slechts op een tweetal feiten. Allereerst, dat volgens bericht in een onzer bladen, verschillende Schoolbesturen, wegens het gebrek aan personeel, thans onderwijzers aanstellen, die, opgeleid aan Openbare Kweek-en Normaalscholen, maar lukraak naar Openbare en Christelijke Scholen solliciteeren ! En ten tweede, dat b.v. in onze hoofdstad het getal leerlingen op de scholen met den Bijbel in de jaren 1918 lot 1922 respectievelijk bedroeg 10859, 10738, 10679, 10525, 10155 en dus langzaam maar zeker daalt!

Wil men een ander bewijs ? De Unie-collecte, ons jaarlijksch dankoffer, nietwaar, is in de laatste jaren gedaald : 1918 de som van f177000.—, 1919 f15700.—, 1920 de som van f136000.—, 1921 f120000.—. Dat gaat bij sprongen naar beneden! En zie nu eens naar onze groote steden: Amsterdam collecteerde in 1920 en 1921 niet! Den Haag evenmin ! Rotterdam daalde van ruim f3000.— in 1920 tot ruim f 1200.— in 1921 i ' .

De Unie-collecte is wel eens de thermometer genoemd van de liefde van ons volk voor zijn Scholen met den Bijbel. Die thermometer daalt onrustbarend, en juist in de groote steden, waar de collecte het hardst achteruit ging, is de malaise het grootst en neemt het leerlingental slechts zeer weinig toe of daalt het zelfs ! Het wijzen op dè teekenen van achteruit--gang is nuttig en noodig, maar op zichzelf niet voldoende. Het is thans de tijd voor het bouwen en bewaren; dat is de roeping van allen, die ons Christelijk Onderwijs liefhebben, de roeping ook van onze Unie.

Met het oog op dat bouwen en bewaren wekken wij onze Correspondenten en Besturen dit jaar dan-ook krachtig op, mede te werken tot het welslagen van onze vier-en-veertigste Unie-collecte.

Is thans, zoo hoort men somtijds vragen, die Unie-collecte nog wel noodig ? Is de reden voor protest niet vervallen? Heeft, ons Christelijk onderwijs aan dat geld nog wel behoefte ? Zorgt de Staat niet voor alles ? Volstrekt niet ! Voor de instandhouding van onze eigen scholen hebben de meeste Schoolbesturen een deel van de Unie-collecte nog hard noodig *). En dat is ook niet erg ! Het kleine offer, dat de Unie-collecte vraagt, kan ieder missen en is altijd met liefde gebracht. Wij mogen niet geheel op den Staat steunen ; de Staat is een gevaarlijke vriend!

De Unie-collecte is behalve voor de scholen zelf, zeer hard noodig voor onze algemeene onderwijsbelangen ! Wij zijn, in ons polderland, zoo gewend om alleen naar ons eigen kringetje, onze eigen school te zien. En vergeten daar door - weleens, dat er ook nog een Christelijk Schoolwezen, een gemeenschap van Christelijke schoolbelangen bestaat. Dat is een soort kortzichtig egoïsme. Waarom kort zichtig ? Omdat het den enkeling nooit goed kan gaan, wanneer de gemeenschap, waartoe hij behoort, niet wèl vaart. En wie dus het algemeen belang verzorgt, behartigt daardoor en daarmede ook zijn eigen belangen. Al uw werken ten bate van de eigen school zal op den duur niet baten, als om maar iets te noemen de opleiding in het geheele land niet meer voldoende onderwijzers voor onze scholen aflevert. En ook die opleiding zal weer niet goed kunnen blijven, als er niet voldoende studie gemaakt wordt van onze Christelijke opvoedingsleer. Zoo liggen de gemeenschappelijke belangen over en door elkander gestrengeld.

*) Ten vorigen jare werd door de Locale Comité's nog ongeveer 90% van de opbrengst der collecte in eigen kring, voor eigen scholen, besteed. Dat geld kon dus — ondanks het verzoek van het Bestuur der Unie om 50% in de Uniekas te storten — nog niet gemist worden. En het laat zich aanzien, dat de gelijkstelling nog wel eenige fïnanciëele teleurstellingen voor de School besturen baren zal!

De jongste algemeene vergadering heeft, daartoe door de bijdragen der Locale Comité's in staat gesteld, met de verzorging van die algemeene belangen een goed begin gemaakt. Een fonds tot. subsidiëering van een of meer leerstoelen voor de C h r i s t e-1 ij k e P a e d a go g i e k is gesticht ; daar in kon dit jaar reeds f2000.— gestort worden. Veel te weinig nog ; de eventuëele sub sidie zal van de rente van dit fonds moeten komen ; er moeten dus vele duizenden guldens bij. Tegen den tijd, dat er ernstige plannen rijpen om zoo'n professoraat te stichten, dienen wij met onze subsidie gereed te staan. Dat kan niet lang meer wachten ; eigenlijk zijn wij reeds zeer achterop ; voor het neutraal onderwijs zijn reeds drie dergelijke leerstoelen gesticht. Wij komen ditmaal achteraan, en 1 o o p e n daarmede het groot gevaar, dat de neutrale opvoedingsleer alleen meester blijft op dit terrein. Wanneer wij tegen de doorwerking van dat neutraal hooger onderwijs niets kunnen stellen, terwijl, mannen als prof. Woltjer, dr. Kuyper en prof. Bavinck ons ontvallen zijn, dan ziet het er hachelijk voor ons uit. Dan hebben wij in den schoolstrijd geld en-gebouwen gewonnen, maar zal de paedagogische strijd door ons verloren worden. Dan hebben wij een vollen buidel, maar ons beginsel wordt langzaam maar zeker ondergraven.

Waarvoor het geid nog meer noodig is ? Weet gij wel, dat voor de O u d-S t r ij d e r s bij het Christelijk Onderwijs, de ouden van dagen, dikwijls zoo hulpbehoevend en arm, en voor hun vaak reeds bejaarde weduwen, per jaar nog f 25000.— noodig is ? Zijn wij verantwoord, als wij die eereschuld aan hen niet aflossen ? Zijn zij niet voor onze rekening ?

Wij missen in de derde plaats ons eigen Schooltoezicht. In de kringen van de Vereeniging voor Chr. Nat. Schoolonderwijs en het Gereformeerd Schoolverband zien de leiders terdege in, dat zulk een eigen toezicht onmisbaar is. Al verder en dieper dringt de Staat tot het interne leven onzer scholen door. Steeds meer breidt zich de invloed der Rijks-inspectie uit. Met de beste bedoelingen, zeer zeker, maar zoodra de geestelijke belangen in het spel komen, is het oordeel van den Rijks-inspecteur voor ons niet meer beslissend. Andere adviseurs zijn dan noodig. Voor de ontwikkeling en bloei onzer scholen is daarom, naast de wetenschappelijke studie der paedagogiek, een eigen Schooltoezicht noodzakelijk. Dat kost den Besturen veel geld. Dat kon tot dusver door het geldgebrek zelfs niet uitgevoerd worden. De Unie-collecte moet hier steun bieden.

En laat ons dan ook de propaganda niet vergeten ! Door onze Unieblaadjes, door het gesproken en geschreven woord, door correspondentie en advies moet hier een zwakke school in het goede spoor teruggebracht, daar de noodzaak om een School met den Bijbel te openen uiteengezet worden. Wij mogen niet rusten, vóórdat alle kinderen van Christelijke ouders onderwijs naar Gods Woord ontvangen, ja zelfs dan staan wij nog maar aan het begin van onze taak ; door onze Scholen met, den Bijbel mede te arbeiden tot het terugbrengen van heel ons Nederlandsche Volk tot den dienst des Heeren. Onmogelijk ? Ja, bij de menschen, maar bij God is geen ding onmogelijk.

Dat hooge ideaal spore ons tot steeds meer arbeid en opoffering aan ! Het werken voor de Unie-collecte, soms wel eens moeilijk, wordt.^an een heerlijk werk. Mits het biddend gebeure. Laat daarom zoo mogelijk de collecte voorafgegaan worden door een ure des gebeds. Geve onze trouwe God Zijn zegen over onze

VIER-EN-VEERTIGSTE JAARCOLLECTE VOOR DE SCHOLEN MET DEN BIJBEL.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen