Uit de Synode.

12de Zitting van Dinsdag 1 Augustus.

De president opent de vergadering met gebed. De notulen van het in de vorige vergadering verhandelde worden gelezen en goedgekeurd.  Aan de orde is de behandeling van de „groote Synode."

Het eerst komen verschillende amendementen, die bedoelen ook de groote Synode elk jaar te laten samenkomen, aan de orde. De heer Van Paassen verdedigt uitvoerig het gevoelen der commissie van rapport. Het samenkomen elk jaar is niet noodig en niet gewenscht z.i. Niet noodig omdat op de vergadering der groote Synode groote lijnen getrokken worden en alleen groote vraagstukken aan de orde dienen gesteld te worden.

Nietgewenscht omdat : Ie. de kans nu veel grooter is dat meer gerijpte voorstellen ter tafel komen ; 2e. in het algemeen de portee van de synodale vergadering grooter wordt ; 3e. de kosten zooveel minder zullen bedragen. Het meerdere contact tusschen de Kerk en de Synode heeft de Commissie gezocht in de tweede Classicale Vergadering, wier leden op de hoogte gebracht en gehouden moeten worden.

De prae-adviseurs zijn voor het samenkomen van de Synode om de twee jaar.

De secretaris verdedigt het samenkomen van de Synode elk jaar. De grootere Synode bedoelt een nauwer contact met de Kerk, wat niet bevorderd wordt door het samenkomen om de twee jaar. De werkzaamheden zullen zich in die twee jaar te veel opstapelen. Eene belangrijke tuchtzaak kan moeilijk twee jaar duren. De kosten zijn bij eene samenkomst om de twee jaar niet minder.

De heer Tammens sluit zich bij den secretaris aan. Op de manier van de commissie wordt z.i. haar doel niet bereikt.

De heer Te Winkel onderstreept wat de heer Van Paassen gezegd heeft.

De president is ook voor het samenkomen om de twee jaar. Het contact tusschen de Synode zit in andere factoren dan in het samenkomen telken jare of om de twee jaar.

De amendementen worden verworpen ; 6 stemmen verklaren er zich voor en 11 stemmen tegen.

In behandeling komen nu de amendementen betreffende de commissie voor de rechtspraak.

Na eenige discussie wordt besloten deze commissie te laten bestaan uit vijf leden, ze moeten gekozen worden door en uit de leden der Synode.

Ook de leden der Synode zullen een secundus verkrijgen, volgens het besluit van de vergadering.

De heer Van der Grient stelt voor dat elke twee-jaarlijksche Synode haar Synodale Commissie benoeme, onder voorwaarde dal de aftredende leden herkiesbaar zijn. Dit voorstel wordt aangenomen.

De leden van de Synodale Commissie zullen uit en door de leden der Synode benoemd worden.

De secretaris stelt voor in het Reglement op de kosten voor het bestuur eene bepaling op te nemen, die de gemeente verplicht f6.— per predikantsplaats te betalen, zoolang door eene herziening van de quotisatie niet op een andere wijze in de vermeerdering van de kosten voorzien is.

Prof. Slotemaker de Bruine waardeert dit voorstel zeer. Hier is de weg om het kostenmotief weg te werken. Hij stelt voor om het kosten-motief, dat de secretaris gemaakt heeft, in den tekst op te nemen. Prof. Van Veldhuizen vreest practische bezwaren. 

De heer Flieringa vraagt of het niet beter zou zijn de Classes te laten betalen. Het voorstel van den secretaris wordt aangenomen.

Het geheele voorstel van de commissie van rapport, geamendeerd zooals het nu is, wordt voorloopig aangenomen en aan de consideraties van de Kerk onderworpen met 11 stemmen en 2 adviezen tegen 7 stemmen en 1 advies.

De president brengt dank aan de commissie en in het bijzonder aan haar secretaris, den heer Van Paassen.

De president spreekt een woord van afscheid tot den heer Te Winkel, die vanaf morgen door dr. H. Schokking zal vervangen worden.

De heer Te Winkel spreekt eenige hartelijke woorden van afscheid en wenscht de Synode voor haar verderen arbeid de leiding van den Heiligen Geest toe.

De vergadering wordt verdaagd tot den volgenden dag.

13de Zitting van Woensdag 2 Aug.

De president opent de vergadering met gebed, waarin hij Gods zegen afsmeekt over H.M. de Koningin Moeder. Een telegram van gelukwensch aan Hare Majesteit gezonden. wordt Een woord van welkom wordt toegeroepen aan dr. H. Schokking, die heden voor het eerst ter vergadering is. De notulen van het in de vorige vergadering verhandelde worden gelezen en goedgekeurd.

Ingekomen was een brief van het convent van Gereformeerde kerkeraden in de Ned. Hervormde Kerk, waarin aan de Synode wordt verzocht het reglement op de predikantstractementen in te trekken, subsidiair de protesteerende gemeenten vrij te stellen. De president merkt op, dat de Synode in haar eerste zitting heeft besloten in het orgaan der Kerk te publiceeren, dat voorstellen van niet-leden der Synode, welke na de tweede zitting inkomen, niet meer in behandeling zullen worden genomen. Hij is echter van oordeel, dat dit stuk moet worden gesteld in handen van de commissie voor de nieuwe wetsvoorstellen.

Het verslag der hoogleeraren vanwege de Ned. Hervormde Kerk over den staat van het Hooger Onderwijs in de godgeleerdheid vanwege de Ned. Herv. Kerk 1921—'22 komt ter tafel. Er wordt met belangstelling kennis van genomen. Te Utrecht hebben dr. Füllkrug uit Berlijn, en mr. H. de Bie uit Rotterdam, eene lezing, respectievelijk over de Inwendige Zending en over de kinderbescherming gehouden. Te Groningen is een twee-daagsche conferentie gehouden, waar ook predikanten genoodigd waren en vier woordvoerders practische problemen inleidden. Prof. Aalders heeft met drie andere theologische hoogleeraren, op verzoek van predikanten uit Groningen en Drenthe, gedurende dezen cursus een voortzettingscollege gegeven ; in zes colleges heeft hij eenige stroomingen en figuren uit de oud-christelijke en middeleeuwsche mystiek besproken.

De lijst der te geven lessen in den cursus 1922—'23, door de kerkelijke hoogleeraren ingediend, wordt goedgekeurd.

Dr. Deeleman brengt rapport uit over de verslagen der examina ter toelating tot de Evangeliebediening ; 25 candidaten zijn geëxamineerd ; 23 zijn tot de Evangeliebediening toegelaten.

Dr. van Veldhuizen brengt rapport uit over het advies der kerkelijke hoogleeraren betreffende de vorming der aanstaande predikanten tot practischen arbeid. De vergadering neemt met dankbaarheid kennis van wat de kerkelijke hoogleeraren op dit terrein reeds doen en besluit zich met een schrijven tot hen over deze aangelegenheid te richten. De vice-president neemt op zich dezen brief op te stellen.

Dr. Slotemaker de Bruine rapporteert over een voorstel der kerkelijke hoogleeraren betreffende wijziging van art. 7 van het reglement op het examen en van art. 66b van het Reglement op de Vacaturen. De wijzigingen in art. 7, reglement op het examen, vloeien voort uit de invoering van het nieuwe academisch statuut. De wijziging in art. 66b van het Reglement op de Vacaturen bedoelt de verplichting op te nemen dat de candidaten voor hun in dienst treding drie maanden, onder leiding, practisch gewerkt hebben. De rapporteerende Commissie stelt voor de voorgestelde wijzigingen aan te nemen. Bij de bespreking blijkt, dat de practische arbeid gedacht is vóór of na het proponentsexamen en dat „de leiding" kan geschieden zoowel door kerkelijke hoogleeraren als door predikanten. Het voorstel van de commissie van rapport wordt aangenomen.

De vergadering wordt verdaagd tot den volgenden dag.

14de Zitting van Donderdag 3 Aug. De president opent de vergadering met gebed. De notulen van het in de vorige vergadering verhandelde worden gelezen en goedgekeurd.

De heer Barbas leest een concept-circulaire aan de kerkeraden ten behoeve van de Generale Kas voor. Het concept wordt goedgekeurd.

Dr. Slotemaker de Bruine rapporteert over verschillende voorstellen, die inzake het Hulppredikerschap ingediend zijn.

De voorstellen kunnen in drie groepen verdeeld worden : a. voorstellen, die een ander soort predikanten willen dan wij nu hebben ; b. die aan de godsdienstonderwijzers andere bevoegdheden willen toekennen ; c. die min of meer met het hulppredikerschap in verband staan. De rapporteerende Commissie wil deels op theoretische, deels op tactische gronden de vrouw niet tot het predikambt toelaten, geen mannen met singuliere gaven predikant laten worden, en is, wat de Zendelingen betreft, verdeeld.

De Commissie waardeert de bedoeling van de Vereeniging voor Inwendige Zending in Noord-Holland, om godsdienstonderwijzers in vacante gemeenten als hulpprediker toe te laten, maar kan niet adviseeren het voorstel aan te nemen.

Wat de voorstellen onder letter c bedoeld aangaat, de Commissie gevoelt de noodzakelijkheid aan de behoeften die daarin uitgesproken worden, tegemoet te komen, maar meent, dat er een nieuw Reglement op het Hulppredikerschap aangenomen moet worden, omdat het tegenwoordige moeilijk te hanteeren is en in verband daarmede enkele wijzigingen in het Reglement op het godsdienstonderwijs. De Commissie biedt een concept van een nieuw Reglement aan.

Het rapport wordt ter inzage gelegd en zal a.s. Dinsdag in behandeling genomen worden.

Dr. Slotemaker de Bruine rapporteert over de wetswijzigingen, die door de commissie van enquête in het reglement op het godsdienstonderwijs enz. voorgesteld worden. Het rapport wordt ter inzage gelegd en zal tegelijk met het rapport van de commissie van enquête godsdienstonderwijs behandeld worden.

Er worden eenige eindredacties van voorloopig aangenomen reglementswijzigingen vastgesteld.

De heer dr. Van Veldhuizen rapporteert over een voorstel van verschillende Classical Vergaderingen, om kerkeraden en predikanten op te wekken tot het instellen van andere godsdienstige bijeenkomsten naast de gewone predikdiensten. 10 Classicale Vergaderingen hebben het verzoek ingediend.

De Commissie wijst er op, dat deze zaak nog niet rijp is voor behandeling in de kerk. De kerkeraden kunnen immers reeds kinderkerken, wijdingsstonden enz., instellen. De bedoeling van de voorstellers wordt gewaardeerd, maar het verzoek zelf moet voor kennisgeving aangenomen worden. Bij de discussie wordt opgemerkt, dat men niet alles moet willen reglementeeren.

De heer Stoel rapporteert over een voorstel' van dr. Woldendorp, predikant te Hagestein, tot wijziging van artt. 19 en 39 Reglement op het godsdienstonderwijs en van art. 27 Reglement op het examen ; 38 leden der Classicale Vergadering van Gouda hebben het voorstel ondersteund. Het voorstel bedoelt het belijdend karakter der Kerk naar voren te brengen. De tegenwoordige bepalingen zijn, volgens den voorsteller, te vaag. De rapporteerende Commissie wijst er op, dat in de Kerk geen meerderheid te vinden was voor voorstellen van minder ver strekkenden aard. Zij acht den tijd voor behandeling van deze zaak niet rijp.

Prof. Slotemaker de Bruine zegt, dat de voorsteller twee geheel verschillende dingen door elkander gemengd heeft en hij acht den tijd voor behandeling niet gekomen.

Dr. Schokking vindt, dat de zaak al lang rijp, ja, overrijp is. Er is tientallen van jaren over gesproken. Maar hij meent, dat deze Synode niet bij machte, misschien niet be­voegd is de zaak in behandeling te nemen. De heer Van der Grient is het eens met dr. Schokking.

Prof. Slotemaker de Bruine weet ook wel, dat de zaak meermalen besproken is, maar hier in deze vergadering is zij toch eigenlijk uit de lucht komen vallen.

Dr. Schokking bedoelt niet allerlei kwesties op te rakelen. Hij meent, dat er eene formule te vinden is, waarbij wij allen ons kunnen neerleggen ; hij vindt dat wij geen behoefte hebben elkander te prikkelen en óok niet om de verwarring grooter te maken Hij is het eens met de conclusie, maar niet met de motiveering.

Prof. Slotemaker de Bruine zegt, dat de woorden van den heer Schokking hem eene teleurstelling zijn. Het voorstel zelf is niet doordacht; twee geheel verschillende dingen zijn doorééngeward, n.l. 't belijdend karakter van de kerken en 't vraagstuk van de gehoorzaamheid aan de reglementen, verbonden met die van Gods Woord. Juist, omdat de zaak zoo ernstig is, betreurt hij dat ze zoo weinig voorbereid is. Wat een levenskwestie voor de Kerk is, moet, vóór het hier op de Synodale vergadering behandeld wordt , in de kerkelijke kringen en vergaderingen gerijpt zijn. Z|i kon niet plotseling worden aangevat en beslist.

Dr. Schokking vraagt gelegenheid voor eene formuleering te zoeken, die allen bevredigt. Deze gelegenheid wordt hem geboden.

Wegens het bijeenkomen van een synodus contracta, wordt de vergadering verdaagd tot den volgenden dag.

15de Zitting van Vrijdag 4 Augustus. De president opent de vergadering met gebed.

De Koningin-Moeder heeft aan de Synode telegrafisch dank betuigd voor de gelukwenschen op 2 Augustus.

Het huishoudelijk reglement van den Raad van beroep voor de predikantstractementen wordt goedgekeurd.

Het den vorigen dag behandelde rapport over een voorstel van dr. J. J. Woldendorp tot wijziging van art. 39 Reglement godsdienstonderwijs en art. 27 al. 3 Reglement examen, kwam tot de conclusie, dat de commissie „den tijd voor behandeling van deze vraag niet rijp acht." Op voorstel van dr. Schokking wordt besloten hiervoor te lezen : dat de Synode „het oogenblik voor behandeling van deze vraag niet gekomen acht."

De heer Van Paassen leest voor een schrijven aan het algemeen college van toezicht met betrekking tot eene andere wijze van tuchtoefening, dan door de Kerk geschiedt. Eveneens geeft hij een schrijven aan de classicale besturen om te onderzoeken of er in hunne ressorten bepalingen bestaan omtrent verhuiskosten en die zoo mogelijk en zoo noöffig trachten te herzien. Dit schrijven zal worden opgenomen in het weekblad.

Na niet al te gunstige bespreking wordt het rapport van de commissie van enquête naar den staat van het Godsdienstonderwijs in de Kerk, gesteld in handen van de Synodale Commmissie.

In behandeling komen eenige wetsvoorstellen, welke met het godsdienstonderwijs in verband staan.

Voorloopig wordt aangenomen in art. 4 Reglement Godsdienstonderwijs te lezen : , , De kerkeraad stelt jaarlijks een begrooting van kosten voor het godsdienstonderwijs vast." En art. 14 Reglement Vacaturen aan te vullen vrnet een derde alinea, luidende : , , In dezelfde vergadering stelt de vertrekkende predikant aan den voorzitter een lijst ter hand, bevattende de namen en adressen dergenen, die laatstelijk zijn catechetisch onderwijs hebben gevolgd, voorzien van zoodanige nadere aanteekeningen, als hem wenschelijk zullen zijn voorgekomen." In den namiddag worden twee Synodi Contractae gehouden.

16de Zitting van Zaterdag 5 Augustus De hoogleeraren-praeadviseurs Van Veldhuizen en Slotemaker de Bruine brachten respectievelijk ter tafel de eindredactie van de gewijzigde artikelen in de Reglementen op het Examen, het Godsdienstonderwijs en de Vacaturen.

Naar aanleiding van een verzoek van de Classicale Vergadering van Brielle, waardoor aan de rechten der minderheden werd tegemoetgekomen, werd besloten een schrijven te richten tot de kerkeraden, waarin deze worden uitgenoodigd de kerkelijke administratie hunner gemeente te verzoeken bij het eventueel heffen van een hoofdelijken omslag een lid vrij te stellen tot dat bedrag, dat hij kan aantoonen bij te dragen in dezelfde gemeente aan een andere corporatie tot bevrediging van zijn godsdienstige behoeften.

Aangenomen werd een voorstel van de Classicale Vergadering van Tiel, om te bepalen, dat een predikant, indien hij om wettige redenen, ter beoordeeling van het Classicaal Bestuur, zijn vacaturebeurt niet kan vervullen, zijn aandeel in de vacaturegelden niet behoeft af te staan en geen boete meer behoeft te betalen.

Ter visie werd gelegd een rapport over het verzoek der Classicale Vergadering van Zutphen om de geheele schriftelijke Kerkvisitatie af te schaffen.

Afgewezen werd een voorstel van ds. Pieper om 13 artikelen toe te voegen aan het Reglement op de erkenning van nieuwe Gemeenten, waardoor tijdelijke combinatie van Gemeenten mogelijk wordt.

Eveneens werd afgewezen een voorstel van de Classicale Vergadering van Haarlem om mogelijk te maken dat men de attestatie kan nazenden aan iemand die vertrokken is.

Eindelijk kwam ter tafel een verzoek van de Classicale Vergadering van Brielle, dat de Synode maatregelen neme, opdat de predikanten lid kunnen worden van den Gemeenteraad. Besloten werd op dit verzoek niet in te gaan, omdat pogingen daartoe van anderen moeten uitgaan, althans niet van de Synode, en dat het, om moeilijkheden in de Gemeente te voorkomen, niet wenschelijk is.

De voorzitter sloot daarna deze laatste zitting van de week met dankgebed.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen