Staat en Maatschappij.

Onze bezwaren.

In het vorig nummer van ons blad is groote nadruk gelegd op het gevaar, dat de vrijheid van het bijzonder onderwijs 'bedreigt, tengevolge van de wijzigingen, die door de regeering in de Lager Onderwijswet worden voorgesteld.

Deze wijzigingen hebben zooals wij toen opmerkten, ten doel om door inkrimping van het aantal onderwijzers tot bezuiniging op de Onderwijsbegrooting te geraken.

Met het streven naar bezuiniging, en dit zij nog eens gezegd, gaan wij accoord. Echter wij maken bezwaar tegen de wijzigingen in de wet, die de vrijheid van ons onderwijs te na komen.

Zoo gaat het eerste bezwaar tegen schrapping der woorden : „ten minste" in het eerste lid van artikel 28.

Dit lid luidt thans :

Aan elke school voor gewoon lager onderwijs wordt het hoofd bijgestaan door tenminste één onderwijzer, zoodra het aantal leerlingen zes en twintiig door ten minste twee onderwijzers, zoadra het een en zestlg door ten minste drie onderwijzers, zoodra het een en negentig bedraagt.

Door het schrappen van de woorden „ten minste", zooals de wijziging voorstelt, wordt aan de bijzondere school de gelegenheid ontnomen om onverplichte leerkrachten aan te stellen.

Het zelfde geldt voor de openbare school.

De regeering heeft hier de schoolbesturen en de gemeenten vrij te laten in het bepalen van het aantal leerkrachten, welke de scholen behoeven.

De rijkswetgever kan bepalen, op welke gelden kan worden aanspraak gemaakt, maar overigens heeft zij een ieder de vrijheid te geven om de school naar eigen inzicht in te richten.

Aan het bijzonder onderwijs kan niet verboden worden op eigen kosten meerdere onderwijzers, dan het Rijk vergoedt, aan de school werkzaam te stellen.

Een ingrijpen van de Overheid op dit punt is met de vrijheid van de school onbestaanbaar en dus ontoelaatbaar.

In verband hiermede behoort artikel 100 der wet niet geschrapt te worden, maar te blijven. Want zal het aan de gemeente, evenals tot nu toe, vrij blijven surnumeraire onderwijzers aan te stellen, dan eischt het beginsel van de gelijkstelling, dat de bijzondere scholen op de vergoeding uit 'de gemeentekas voor een gelijk aantal onverplichte leerkrachten kunnen aanspraak maken.

Een tweede bezwaar betreft de classificatie der gemeenten in art. 73 der wet.

Uit de statistische gegevens blijkt, dat in het geval de voorgestelde classificatie der Nota van Wijzigingen reeds vroeger had gegolden, er 281 bijzondere scholen, dat is 20% van het totaal aantal, niet hadden kunnen worden opgericht.

Vooral zullen die gemeenten, die door complexen van dorpen en buurtschappen gevormd worden, de groote nadeelen van de nieuwe classificatie ondervinden. De openbare school heeft hier den grooten voorsprong, omdat voor deze school reeds bij de aanwezigheid van 25 kinderen de oprichting verzekerd is.

'En tenslotte gaat het derde bezwaar tegen wat in artikel 125 der wet als nieuw wordt voorgesteld, n.l. de bevoegdheid, welke Gedeputeerde Staten zullen krijgen, om zich te mengen in de ontslagkwesties bij het bijzonder onderwijs.

Deze bepaling is, als strijdig met wat des sohoolbestuurs is, ten eenenmale onaannemelijk.

Wij zullen het bij dit drietal bezwaren laten. Uit den aard der bezwaren zal het duidelijk zijn geworden, welke gevaren de vrijheid van het bijzonder onderwijs bedreigen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen